Nota de prensa:
PROPÓSITO DE ENMENDA. A RECTIFICACIÓN DA HISTORIA
Veciños do Valadouro e das terras de Bretoña realizarán un curioso acto de irmandamento no cemiterio da parroquia de Santa Cruz o próximo día 30 de xullo
Na noite do 22 de novembro de 1888, seis homes veciños da Pastoriza entraron pola forza na casa reitoral de Santa Cruz do Valadouro. Para conseguiren un botín de 970 pesetas, os asaltantes deixaron tras de si catro persoas asasinadas: o cura, dúas criadas e un criado, todos eles tamén orixinarios da Pastoriza.
Os seis acusados foron condenados a pena de morte no xuízo celebrado en Mondoñedo entre os días 26 e 29 de marzo de 1889. Finalmente, a raíña rexente María Cristina conmutoulles a pena por cadea perpetua a cinco deles, segundo indica o escritor Miguel Vila Pernas, quen tratou literariamente os feitos na súa novela titulada “O Crime de Santa Cruz do Valadouro” (Edicións do Castro). Outro dos acusados, Manuel Luxilde, foi executado un ano máis tarde (1890) no campo da feira de Mondoñedo á vista de millares de curiosos chegados de toda a comarca.
Transcorridos case 125 anos desde que sucederan eses feitos tan dramáticos, a asociación ambientalista Fraga das Lerias do Valadouro organiza un simbólico acto de confraternización entre a poboación destes dous concellos lugueses. Dentro do programa de actividades culturais complementarias á exposición Palabra e Memoria están incluídas dúas convocatorias singulares: ás 7 da tarde do día 30 de xullo no cemiterio de Moucide será conmemorado o centenario do nacemento do acordeonista Eladio Maseda; e unha hora máis tarde (20:00 h.), en Santa Cruz, recordaranse os feitos do crime do Valadouro. Neste caso, o acto leva por título “Propósito de enmenda. Rectificación da historia”. Os organizadores pretenden divulgar así a lección aprendida da historia no sentido de que a violencia xera máis violencia e, polo tanto, moito sufrimento para todas as partes implicadas. Con este evento poñen de manifesto a súa opción en favor do entendemento e a irmandade entre os pobos. Os encargados de transmitir a mensaxe serán o alcalde da Pastoriza, Primitivo Iglesias, e o escritor Miguel Vila Pernas. Actuará como anfitrión e condutor da cerimonia o concelleiro local Luís García Rubal, na súa calidade de membro da corporación e da asociación convocante.
Para poñer fin a esta xornada cultural, ás 9 da noite, na casa da cultura de Ferreira celebrarase unha mesa-redonda coa participación directa de diversas familias protagonistas da Exposición Palabra e Memoria, presentada e moderada por Alba García Pico. No mesmo acto tamén intervirán o sacerdote Fernando Monterroso e o lingüista Primitivo Iglesias.
INAUGURACIÓN DA EXPOSICIÓN PALABRA E MEMORIA
Case dous centenares de persoas participaron o día 24 de xullo na casa da cultura de Ferreira nos actos de inauguración da Exposición Palabra e Memoria, que recolle en fotografías de María Mon Geada os resultados da investigación sobre patrimonio local realizada por Alba García Pico.
Tras o saúdo realizado por Edmundo Maseda, presidente da asociación convocante “Fraga das Lerias”, tomou a palabra a coordinadora dos eventos, Alba, para explicar a metodoloxía da investigación e para ambientar o público nos contidos da exposición, algo que fixo mediante a proxección de diversos fragmentos dos audiovisuais “Modelo Burela” e “Palabra e Memoria” de Matías Nicieza.
Despois de que o deseñador Xosé Blanco explicase a iconografía do cartaz anunciador (no que figuran diversos símbolos relixiosos dos pobos prerromanos, posteriomente adaptados ao culto cristián), a vicepresidenta segunda da Deputación de Lugo, Lara Méndez, transmitiu os parabéns á entidade organizadora e aos responsables da investigación e da montaxe da exposición. Para Méndez sería desexable que en datas próximas a mostra se fixese itinerante por outros concellos.
Finalizada a parte máis institucional, o público puido disfrutar dunha visita guiada pola coordinadora, que estivo acompañada por Aida López Vale, que realizara unha experiencia semellante no Vicedo e que quixo apoiar coa súa presenza as actividades do Valadouro.
A exposición Palabra e Memoria está distribuída en oito paneis. En cada un deles está recollida unha síntese da historia de cada unha das parroquias do Valadouro. Arredor das imaxes da igrexa e o cemiterio están as fotos das inscricións funerarias máis relevantes, todas elas acompañadas das explicacións das circunstancias en que foron redactadas así como da biografía das persoas a quen están dedicadas.
————————————————————————————————————————————————————————————————-
DOCUMENTACIÓN:
Crime do Valadouro
http://www.colineta.com//blog/crime/execucion.htm
http://www.youtube.com/watch?v=Z2br_Cuf2os
Xénese das actividades Palabra e Memoria:
Destacou o labor da asociación xuvenil A Rumboia, que en poucas edicións converteu o evento nun referente cultural da Terra Chá e nun motor para o turismo e a economía local. O cartel inclúe Caamaño & Ameixeiras, Ulex, La Txama, Boyanka Kostova, Bea Fernandes e Lucasiito B2B Somiiux. Haberá tamén actividades para todas as idades —xogos, obradoiros, contacontos e artesanía— no campo da feira de Gontán, con entrada gratuíta.
O Parque María Cristina da Caridá volverá encherse de oficios, sabores, música e tradición os próximos días 4 e 5 de xullo
Desde o pasado martes desenvolvéronse distintas competicións deportivas, entre elas os tradicionais torneos 3x3 de fútbol e baloncesto e un campionato de xadrez, nos que participaron preto de 300 mozos e mozas. Villares sinalou que esta convocatoria “é xa un clásico na vila e axuda a proxectar a oferta do Espazo Xove, un punto de encontro para a mocidade que ao longo de todo o ano ofrece distintas propostas de lecer, formación e participación adaptadas aos seus intereses”.
O xoves haberá unha gran sardiñada no Campo da Pascua e o venres dedicarase ao Día do Neno con atraccións a prezos populares. A organización corre a cargo da Comisión de Festas de San Xoán de Covas coa colaboración das administracións locais e autonómicas.
O delegado gabou o traballo realizado polo Motoclub A Cadeira para dar continuidade a esta proposta logo do éxito do pasado ano, “deixando claro desde a primeira convocatoria o seu poder de atracción e o importante papel de dinamización económica e social que xogan iniciativas deportivas e lúdicas como esta”. Na programación destacan a subida nocturna ao monolito da Cadeira, os simuladores de pilotaxe de moto GP e a exhibición de Stunt3Show, ou unha ruta turística. Ademais, houbo sesións vermú, música en directo, sorteos de premios, acampada gratuíta -cuberta e exterior- e food trucks, entre outras actividades.
A edición deste ano incorpora un novo formato organizativo: as sesións vermú ampliaranse a tres horas na Praza da Constitución e todas as verbenas trasladaranse ao Campo da Feira para mellorar a loxística e facilitar a montaxe dos espectáculos, especialmente nun ano con formacións de gran formato. O programa musical combina orquestras, grupos e DJs para públicos de todas as idades, con citas destacadas como Panorama City, Paris de Noia, Los Satélites, Costa Dorada ou a xira campestre con diferentes propostas ao longo de varios días. Desde o Concello subliñan que as festas son un espazo de encontro para a veciñanza e para quen regresa a Vilalba nestas datas, e que o obxectivo é ofrecer unha programación equilibrada e pensada para que cada persoa atope o seu lugar nunhas patronais que forman parte esencial da identidade da vila.
Os subcampións foron Benja e Álvaro. O torneo reuniu no Real Club Náutico arredor dun centenar de xogadores procedentes de Galicia, Asturias e Castela e León, consolidándose como unha das citas máis destacadas do calendario musístico da costa lucense. Desde LuMus agradecen “el apoyo del Concello de Ribadeo, del Real Club Náutico de Ribadeo, de Mapfre y del resto de colaboradores y patrocinadores que hicieron posible esta cita, que dio comienzo a primera hora de la mañana y se prolongó durante toda la jornada del sábado”.
