“ CUENTOS Y RELATOS DE PRIMI”
Na presentación deste libro de Primi Nécega, que tivo lugar o día 18 de agosto de 2012 no Salón de Actos da Casa da Cultura Poeta Manuel María.
Intervención do Cronista Oficial de Foz,
Suso Fernández.
A aparición dun novo libro é sempre un feito gozoso, e mais cando as súas páxinas levan a mensaxe do amor á terra da nacenza, ás súas xentes, ós devanceiros; terra na que temos as orixes, onde mamamos da teta materna, o mais fermoso vínculo coa vida; sobre a que demos os primeiros pasos, baixo a proteción amorosa e o exemplo paterno/maternal; terra na que transcurriron os días da candorosa infancia e da adolescencia, iniciando a aprendizaxe da loita da vida que, coas súas luces a as súas sombras, farán que vivamos días de ledicia e de gozo e tamén, demasiadas veces, de fondas amarguras e tristezas.
A poetisa chilena Gabriela Mistral dixo que “a verdadeira patria é a infancia; a patria é a paisaxe, o ceo, o chan e a atmósfera da nenez”.
Un deses libros, así de entrañable e nostálxico, é o que se presenta á consideración de vostedes. Fórmano un feixe de contos e relatos que son as vivencias dunha focega, ben coñecida e benquerida, pertencente a saga de vella raigame da vila, dotados os seus membros de manifesta sensibilidade artística na que a música e a poesía, expresión ámbalas dúas da mais delicada ternura, estiveron sempre presentes; pero tamén, dotada a autora da fortaleza precisa para encarar a vida, ratifícando así a que é característica antropolóxica da nosa raza: o matriarcado, unha constante ó longo da historia de Galicia, onde floreceron incontables heroínas, recoñecidas unhas, anónimas as mais. O mais fondo do ser desta terra, aparece baixo o tinte feminino. Tamén moito do mellor que leva producido o xenio indíxena débese ás mulleres, que moitas veces son a alma e o corpo do fogar; mulleres insignificantes ó exterior, pero moralmente grandes que levan a dirección da familia e a miúdo tamén a responsabilidade do seu sostemento. Só un instinto animal, de feras en celo, ou un soplo anxélico insuflado ó nacer, poden explicar un temple tan heroico, de casi inhumana grandeza, que dixera Martínez Barbeito. Son a encarnación da muller forte da que fala o evanxeo…. E cando se aplican á cultura superan tamén moitas veces ós homes. Por eso nalgún momento histórico tense dito que “en Galicia os grandes homes…son mulleres”.
Eu sei que hoxe Primi vive unha xornada de especial emoción. Os avatares da vida levárona a vivir ó veciño Ribadeo. Alí é feliz, séntese querida e respetada. Pero nunca diu as costas ó seu Foz amado; endexamais esqueceo a querida Plazuela, escenario principal da súa nenez e adolescencia. Nen Fondós nenTupide ou A Fonte, santuario familiar, onde seu pai e seu irmán teceron o mais brillante historial dos asteleiros focegos do século XX; dalí saíron as mais esbeltas, as mais belidas embarcacións que nutriron flotas do Cantábrico. E agora mesmo atópase, con toda a carga emotiva, no epicentro daquel espacio urbano que garda tantas lembranzas: aquí, na histórica panera dos Martínez Otero, símbolo de tempos afastados, moi distintos ós de hoxendía, que por vontade do matrimonio benfeitor acolleo durante moitos anos distintos centros de ensinanza Na actualidade, convertida en ágora cultural, leva o nome inmorrente do poeta Manuel María; e aquí, na ilusión deste mito histórico, a poetisa absorve o néctar agredoce da nostalxia, da lembranza e da añoranza, rodeada polo agarimo dos seus de sempre, que nos sentimos felices de tela entre nós.
No noso libro “Cartafol de Foz”, decimos dela : “ muller de exquisita ternura e delicadeza é, sen dúbida, a mais sensible dos/das poetas da nómina do parnaso comarcal que canta ó amor, á familia, vibrando a súa lira con especial emoción ante os valores humanos mais profundos e duradeiros”.
SIN TI:
De ti me estoy acordando
En este día de amor.
En ti siempre voy pensando,
Añorándote, mi amor.
De mi vida ya se fueron
Paz, alegría e ilusión.
Y mis pasos van dejando
La huella de su dolor.
Y si viviera muchas vidas
¡siempre serías tú!.
Y si la muerte me llama
¡sé que me esperas tú!
E para remate permítanme unha alusión persoal: Juan María Nécega, o pai de Primi e mailo Xuez foron, toda a vida, grandes amigos. O Xuez era… meu pai. Moitas grazas.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
O sindicato denuncia a decisión unilateral da empresa de retirar días de descanso e implantar quendas que dificultan a conciliación. As concentracións serán nos centros de traballo de Foz (Uxío Novoneira s/n) e Ribadeo (Avda. Galicia 27). Lémbrase que non é unha folga e apélase á solidariedade da plantilla para defender as condicións laborais conquistadas.
Ás 15:15 horas deste martes, un particular solicitou asistencia sanitaria tras a caída dun raio no lugar de Castro de Igrexa (Cazás, Xermade). Varias persoas sentiron os efectos da descarga eléctrica e unha delas quedou atolada. Tras dar aviso ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, Garda Civil e Protección Civil, a persoa afectada foi evacuada consciente ao Hospital Universitario Lucus Augusti.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
