A miseria do Franquismo

Hai un tirano en potencia en todos e cada un de nós. En moitas ocasións, abonda con que nos dean unha mínima oportunidade para que aflore. En canto sentímonos investidos de certo poder e autoridade, aí que saltan os tics ditatoriais. A mellor forma de manifestar o poder, de facer patente ante os demais e ante un mesmo esa autoridade, é caer no arbitrario. Unha norma que non vén a conto, unha reacción desproporcionada, calquera cousa que salla do razoable. Si non se lles pon freo, haberá un seguinte paso, ou mellor devandito, subirase un peldaño da escaleira.

Todo o máis alto da escaleira só chegan uns poucos. Moitos quedan no camiño, ben sexa lastrados polos de “abaixo” (co cal, a autoridade demóstrase como estéril), ou arroiados polos de “arriba.

Hai moitos que se autoengrandecen cualificándose de antifranquistas. Danlle así un certo verniz de épica ás súas opcións. Ser antifranquista corenta anos logo de Franco é moi fácil (igual que eses heroes antiterroristas que han ir aparecendo xusto cando o noso terrorismo empezou a flaquear). Por suposto que quedan residuos e actitudes propias da ditadura, ata no poder. Pero centrarse na figura de Franco e o seu movemento é na miña opinión desviar a atención do realmente importante. É, parafraseando o refrán, que Franco non che deixe ver o souto de carballosd.

Franco só foi unha coartada, unha máscara de conveniencia que adoptaron algunhas actitudes e tendencias transversales (non é algo dunha clase) das xentes do país. Si se quére, foi unha cristalización, un aglutinante. Pero todo iso, “o franquismo”, existía antes de Franco. E por suposto, segue e seguirá existindo despois. Sobre todo mentres se siga atizando golpes a un home de palla que non é máis que unha encarnación pasada de algo que segue aí pero xa baixo outras formas, metamorfoseado con a chamada democracia burguesa. Ata se ven tics franquistas no antifranquismo, o cal é moi sintomático das súas miserias e de que o manantial non está seco e de que se intenta poñer diques de contención onde máis fácil é, obviar os lugares nos que de verdade hai perigo de desbordamento.

E agora resulta que sen maiorías amplas non se pode gobernar. Inxenuo de min, cría que isto da democracia tiña que ver co tender pontes e chegar a acordos, de posicións non radicalmente pechadas, abertas aos outros que están no mesmo xogo. De propoñer cousas, evaluarlas entre todos (o cal obriga ao diálogo e á matización, a abandonar maximalismos) e tomar decisións.

Xa non. Agora só é unha cuestión de aritmética, de suma de votos a posicións clausuradas e predeterminadas. A fragmentación é un problema, a máxima unanimidad é o obxectivo.

Recoñezo que son dado ao pesimismo, pero hai días en que é difícil non caer nel. Véxoo negro, moi negro.

Otero Regal