O local social de Xebra, sito na Rúa Leandro Cucurni 9 de Burela, acolle o Venres 6 de Outubro ás 20:30 a presentación do libro “Os nomes do terror. Galiza 1936:os verdugos que nunca existiron” nun acto no que participarán Bernardo Penabade, escritor e profesor do IES O Perdouro, o artista plástico local Daniel Rio “Caxigueiro”, autor da portada do libro , o coordinador do volume Xosé Ramón Ermida Meilán e o autor do mesmo Carlos Nuevo Cal. O volume recolle un extenso estudo sobre a represión franquista na Mariña, e en Burela da autoría de Carlos Nuevo no que se fai unha exhaustiva relación dos veciños desta área asasinados, ben por procedementos xudiciais ou extraxudiciais, achegando por primeira vez dados sobre dalgunhas das persoas que participaron nestes asasinatos.
Segundo sinala Carlos Nuevo “ o golpe de estado fascista veu poñer fin á vizosa vida asociativa, política e sindical da Burela republicana, onde destacaba pola súa capacidade organizativa e de mobilización a CNT que naquela altura tiña máis de 250 mariñeiros afiliados á entidade”. As diversas modalidades represivas afectaron a moitos veciñas de Burela de diversa condición e clase social, atopándose entre eles mestres, mariñeiros, persoas que loitaron co exército popular ou responsábeis públicos. Así entre outros atopamos a Lucinio Basanta Vispo, militar do exército republicano, Xosé María Sestao Saa, posteriormente internado en diferentes campos de concentración, Matilde González López, mestra, Piedad Domínguez, compañeira do dirixente socialista García Atadell, sendo fusilados Benito Colín Veiga e Xosé María Correa de Saa, alcalde e secretario do concello de Cervo do que facía parte Burela.
Un lugar de destaque na investigación ocúpaa Emilio Pardo Otero, mariñeiro de 44 anos, veciño de Burela que será fusilado en Ferrol o 27 de Setembro de 1936 en cumprimento do bando de guerra. Emilio Pardo traballaba como fogoneiro no “Udondo”, un cargueiro vasco con base en Xixón que será apresado en setembro o 12 de setembro 1936 polo bou artillado Tritón a 10 millas de Ribadeo cando regresaba dunha viaxe de Valencia, cunha importante carga de víveres e materiais para a cidade asturiana. Emilio Pardo, canda os restantes membros da tripulación será conducido a Ribadeo, sendo posteriormente traslado a Ferrol onde os 42 tripulantes serán fusilados en diferentes quendas entre o 25 e o 27 de Setembro de 1936. A tripulación, formada maiormente por mariñeiros galegos, será fusilados sen ser sometidos a consello de guerra, atendo exclusivamente a unha resolución do auditor da base militar de Ferrol coronel García Rendueles e do vicealmirante Indalecio Núñez. Actualmente o caso do “Udondo”, que posteriormente pasaría a chamarse Albareda, está ser investigado pola xuíza María Servini de Cubría, no marco da denuncia arxentina contra o franquismo.
Carlos Nuevo repara no seu traballo en Camilo Fernández, mestre de varias xeracións de veciños de Burela, fundador e directivo da confraría de pescadores e destacado impulsor nas xestións para promover as obras no porto da localidade. Camilo Fernández apartado do seu traballo como ensinante será obxecto dunha brutal persecución por membros da falanxe de Cervo e Burela que lle obrigará a abandonar a localidade nos anos do conflito bélico. Nuevo recupera no volume un artigo publicado o 17 de Abril de 1937 no Heraldo de Vivero no que solicitan o asasinado do mesmo afirmando “Fue detenido en Lugo por Falange de Cervo y seguidamente puesto en libertad por orden gubernativa. ¡Y sigue cobrando! Tiene a un muchacho atendiéndole a la Escuela y él se pasea por Lugo. Para esta clase de canallas debe haber otra clase de paseos que no sean los de las ciudades precisamente”. O artigo de prensa recolle con precisión as denuncias das que foi vítima Camilo Fernández, para todas as xentes de Burela Don Camilo, e na que participan desde falanxistas da localidade a pais do seu alumnado.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
O sindicato denuncia a decisión unilateral da empresa de retirar días de descanso e implantar quendas que dificultan a conciliación. As concentracións serán nos centros de traballo de Foz (Uxío Novoneira s/n) e Ribadeo (Avda. Galicia 27). Lémbrase que non é unha folga e apélase á solidariedade da plantilla para defender as condicións laborais conquistadas.
Ás 15:15 horas deste martes, un particular solicitou asistencia sanitaria tras a caída dun raio no lugar de Castro de Igrexa (Cazás, Xermade). Varias persoas sentiron os efectos da descarga eléctrica e unha delas quedou atolada. Tras dar aviso ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, Garda Civil e Protección Civil, a persoa afectada foi evacuada consciente ao Hospital Universitario Lucus Augusti.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
