Ribadeo, 16 de maio de 2019. O Concello procedeu esta mañá ao descubrimento dunha placa no porto para dar a coñecer o lugar no que se atopa afundido o galeón Santiago de Galiza, un barco da Real Armada de Filipe II, que arribou a Ribadeo en mal estado acompañado de dúas urcas. Afundiuse o 13 de novembro de 1597 e a tripulación foi auxiliada e acollida por ribadenses. Trátase do galeón mellor conservado das augas territoriais españolas e un dos máis avanzados de finais do século XVI en técnica construtiva. No acto interviñeron o alcalde, Fernando Suárez, o cronista oficial de Ribadeo, Eduardo Gutiérrez, o arqueólogo Miguel San Claudio, e a presidenta da Asociación Amigos del Galeón de Ribadeo, Ainoa López.
O alcalde, Fernando Suárez, declarou que “hai uns meses quixemos, en varias partes do casco vello, poñer informacións históricas de acontecementos que pasaran en Ribadeo nestes últimos séculos. Botamos man do noso cronista oficial para que nos axudara a rescatar da historia das actas do Concello, momentos do pasado. Pero quedábanos unha débeda pendente, non exactamente no Ribadeo continental senón na ría, dun feito que se descubriu non hai moitos anos, e que vexo que ten un seguimento moi importante, de feito hai unha asociación que está constituída desde hai varios anos para velar, reclamar e para que os diferentes organismos públicos lle presten atención a algo que é unha realidade histórica e material que está no fondo da ría”.
O rexedor engadiu que ”para recordalo como testemuño vivo de que iso está aí e que entre todas as administracións, quizais despois desta campaña electoral, desta voráxine na que estamos metidos, cunha certa pausa, que é como se poden facer mellor as cousas, poidamos entre todos, e o Concello de Ribadeo tamén, dar o mellor de nós para intentar facer, como noutros sitios de Europa, poñer en valor algo tan importante”.
Suárez Barcia subliñou que “este era un dos mellores galeóns, segundo todos os expertos, da flota de Filipe II que afondou aquí no ano 1597. É unha historia moi interesante, denota que Ribadeo non é algo que se creara no século XIX senón que ten moitos séculos de historia, e precisamente no seu momento, por mergullar nas actas municipais daquela época, fóronse buscando vestixios escritos documentais que levou a descubrir unha historia fermosa que toda esta xente da asociación do galeón e diferentes arqueólogos especialistas en arqueoloxía subacuática día a día están botando luz sobre isto e a ver se dentro de pouco podemos facer algo máis, a ver se podemos rescatalo se é posible”.
O arqueólogo Miguel San Claudio manifestou que “como siempre la idea es estudiar el pecio en sus características. Es el galeón de guerra del siglo XVI mejor conservado que conocemos y nuestro objetivo es su estudio científico, saber cómo se construyó, saber los avances tecnológicos que plantea este barco y proceder a garantizar su conservación. En ese aspecto puede haber múltiples soluciones que se estudiarán cuando llegue el momento. Por ahora no podemos plantear ninguna a largo plazo para su conservación porque ni somos nosotros los que tenemos que tomar la decisión ni estamos cualificados para ello. Pero sí es cierto que en algún momento habrá que tomar una determinación para garantizar la conservación de este barco, y en ese momento se cogerán todas las opciones disponibles”.
A presidenta da Asociación Amigos del Galeón de Ribadeo, Ainoa López, dixo que “el galeón necesita un examen más exhaustivo y que los técnicos determinen que efectivamente se puede extraer del fondo, pero en caso de ser así es lo que en principio planteamos al conocer los ejemplos de los museos extranjeros y el éxito que tienen en cuanto a visitantes y el dinero que aportarían a la comarca, no solamente a Ribadeo sino al resto de la comarca, aquí en Galicia y a Asturias”.
Para López “la señalización es fundamental en un bien cultural que cuando lo señalizas se convierte en importante. Lo importante es lo que señalizamos y lo discernimos de lo demás, el galeón hasta este momento pasaba desapercibido, sólo era conocido por los especialistas y en cuanto a la gente por nadie más, salvo algún buzo de la comarca. El ayuntamiento al señalizarlo le está dando una relevancia, le está reconociendo los valores de importante que tiene, y por eso le diferencia de los demás. Es algo muy importante en cuanto a patrimonio señalizarlo”.
Ao acto que tivo lugar esta mañá no porto ribadense acudiron, entre outros, como convidados os rexedores asturianos de Castropol e Vegadeo e portavoces dos grupos políticos con representación no Concello ribadense.
Na placa de Sargadelos descuberta hoxe pódese ler o seguinte texto: O Galeón Santiago de Galiza, un barco da Real Armada de Filipe II, arribou en Ribadeo en mal estado, acompañado de dúas urcas. Afundiu o 13 de novembro de 1597 nas inmediacións deste lugar. A tripulación foi auxiliada e acollida polos habitantes da vila. Posiblemente é o galeón mellor conservado das augas territoriais españolas e un dos máis avanzados de finais do século XVI en técnica construtiva. Testemuños contemporáneos cualificaron a embarcación como das mellores da frota.






















Ocorreu escasos minutos despois das 15 horas deste domingo, e foron recollidos pola embarcación Salvamar Shaula, de Salvamento Marítimo. Atopábanse subidos a unha balsa inchable na praia de Basteira, na Pedra (Cariño), foron arrastrados pola corrente e eran incapaces de retornar á beira. Dúas persoas metéronse na auga tratando de rescatalos, sen éxito. Ao final, a embarcación de rescate de Salvamento Marítimo recolleu aos menores e levounos ilesos ata o porto de Cariño. Ademais de a Salvamento Marítimo, desde o 112 Galicia informouse ao Servizo de Gardacostas de Galicia e aos axentes da Garda Civil.
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
O evento incluirá espicha, queimada, brujo con conjuro e sesión DJ. O prezo é de 50 euros por persoa, con reserva previa no 611 185 336 e prazas limitadas. A organización lembra que “el 12 de agosto cuando caiga la noche la celebración continúa en Los Olivos… la noche culminará con una queimada elaborada por el Brujo Gonzalo, seguida de una sesión DJ para poner el broche final a una jornada inolvidable”.
Baixo o título Memoria de mariñáns. Unha crónica da emigración da Mariña, o xornalista e investigador Martín Fernández Vizoso ofrecerá unha intervención centrada nas historias e vivencias dos emigrantes da comarca, ilustrando o fenómeno migratorio que marcou a vida de moitas familias ao longo do século XX. O evento inclúe tamén unha imaxe histórica de mariñáns retornados de América nos anos 30, que serve de fío visual para contextualizar esta realidade.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.



