Compostela, 5 de novembro, 2021. ADEGA vén de facer achegas ao plano hidrolóxico Galiza-Costa (PHGC) para as bacías que xestiona a Xunta. O documento está lonxe de dar resposta aos efectos da mudanza climática e á blindaxe dos nosos ecosistemas humidos para manter os servizos que estes prestan á sociedade.
Ausencia dun Plano de Resiliencia: preparármonos para amortecer os impactos nos ecosistemas húmidos
No actual cenario de mudanza climática o PHGC debería ter en conta non só as determinacións da Directiva Marco da Auga, senón tamén o recollido nos compromisos subscritos polo Estado español no marco dos acordos climáticos internacionais e europeos, así como nos planos estratéxicos aprobados a tal efecto. Xa que logo, este PHGC debería incluír, ademais dos Planos de Seca e Enchentes, un Plano de Resiliencia Climática para todas as masas de auga competencia da Xunta. Trátase de incardinar as iniciativas xestionadas como “medidas” soltas nun único programa que integre para as distintas bacías as necesarias actuacións de renaturalización e recuperación dos ecosistemas húmidos, fomento da continuidade fluvial, eliminación de obstáculos, e de restauración hidrolóxico-forestal.
Nese Plano de Resiliencia, e logo dunha diagnose conxunta, establecerianse uns obxectivos de adaptación dacordo co Plano Nacional de Adaptación ao Cambio Climático (PNACC) 2021-2030 e coa Estratexia Galega de Cambio Climático e Enerxía 2050 (EGCCE). Trátase de preparar e reparar as capacidades dos ecosistemas acuáticos para soportar e amortecer os impactos da mudanza climática, e deste xeito garantir o mantemento dos servizos ecosistémicos que prestan.
Planificar unicamente sobre a dispoñibilidade do recurso “auga”, ben sexa por defecto (Plano de seca) ou por exceso (Plano de enchentes) é manifestamente insuficiente e amosa un concepto constrinxido e anticuado da xestión hidrolóxica.
Antepón os intereses industriais das eléctricas ao interese xeral
Densidade de aproveitamentos hidroeléctricos por territorios
Malia a que nesta revisión o PHGC mantén a prohibición (ano 2005) de outorgar concesións hidroelectricas que supoñan novos obstáculos transversais nas canles, o documento recolle algunhas excepcións. É o caso das modificacións das concesións vixentes que impliquen a “repotenciación e/ou modernización e mellora das infraestruturas existentes”. Neste senso, unha práctica habitual das eléctricas para prolongar espuriamente o prazo concesional dos aproveitamentos próximos a caducar é precisamente a “modernización” ou “repotenciamento” das instalacións. Malia a non supoñer a construción de máis obstáculos transversais nin modificar a capacidade dos vasos, estas actuacións precisan de importantes obras que causan graves alteracións nas canles, bosques de ribeira, paisaxes, incremento da erosión e arrastres, alén de requerir o baleirado temporal das infraestruturas de almacenamento. O aumento dos caudais turbinados, por veces máis do triplo, contribúe tamén a agravar de xeito permanente o estrés hídrico da bacía. Dende ADEGA propoñemos limitar a autorización das “modernizacións” ou “repotenciamentos” dos aproveitamentos hidroeléctricos a aqueles proxectos que non aumenten máis dun 50% a potencia orixinalmente autorizada, o caudal máximo non supere nun 20% o concedido inicialmente, e sempre sen alongar o prazo concesional.
Tamén no que atinxe aos usos da auga, consolídase a preminencia dos usos ambientais sobre os hidroeléctricos… ou non.
A orde de preferenza de usos proposta no PHGC para o periodo 2021-2017 inclúe como segunda prioridade, despois do abastecemento, os denominados “Usos para transición xusta, previstos na disposición adicional 16ª do Texto refundido da lei de augas”. Tal disposición refirese ao outorgamento de novas concesións (hidroeléctricas) logo de extinguidas as predecesoras, para compensar o peche de centrais térmicas e nucleares, e que estes usos prevalecerán sobre os fixados nos planos de bacía, agás o de abastecemento. Dende ADEGA entendemos que estes “usos para a transción xusta” non son máis que usos industriais hidroeléctricos (5º na xerarquía) aos que se lles pretende dar preferenza sobre os usos agropecuarios e mesmo ambientais. Deste xeito subvírtese artificiosamente a orde de preferenza para permitir ás electricas antepoñer os seus intereses aos xerais e aos principios establecidos na propia Directiva Marco da Auga, por canto o alongamento da presión hidroeléctrica sobre as bacías dos aproveitamentos caducados colisiona co principio “non deterioración”. Considerando que a Xunta ten competencias plenas en planificación hidrolóxica nas bacías intraautonómicas, e tendo en conta que as nosas redes fluviais soportaron xa durante decenios (por veces séculos) os impactos derivados dos aproveitamentos hidroeléctricos (ver figura lateral), e considerando que a contribución enerxética dos nosos ríos ao conxunto do Estado ten sido moi superior que a doutros territorios, a prioridade destes “usos para a transción xusta” debería ser inferior á dos usos ambientais e mesmo á dos usos agrogadeiros, equiparándose así aos usos industriais xerais.
Aumentar os humidais protexidos e poñer couto ao eucalipto
No país dos mil ríos, os humidais protexidos cóntanse cos dedos dunha man. Neste PHGC, as propostas de novas Reservas Naturais Fluviais e de zonas de protección especial, incluidos os 5 humidais xa protexidos pola convención RAMSAR, resultan manifestamente insuficientes.
Dende ADEGA propoñemos incorporar como humidais protexidos xa neste ciclo de planificación a aqueles espazos listados no “Inventario dos Humidais de Galiza” (Ramil & Izco, 2003) que se sitúan dentro do territorio atinxido pola demarcación Galiza-Costa. Trátase de 635 humidais (considerando a definición da Convención Ramsar) dos 1131 listados no Inventario para todo o país. Tanto as reservas naturais fluviais como os humidais protexidos deberianse xestionar cos mesmos criterios que os espazos integrados na Rede Galega de Espazos Protexidos e Rede Natura 2000, através de planos de Conservación/Xestión e dun Plano Director, respeitivamente.
Ausentes: Educación Ambiental, Voluntariado e Custodia do Territorio
Resulta inaceitábel que os conceitos de Educación Ambiental e Custodia do Territorio estean completamente ausentes do documento de planificación, e que a participación pública só se limite aos periodos regrados de consulta pública durante o procedemento administrativo de revisión do PGHGC.
Xa que logo, propoñemos a inclusión na proposta de PHGC 2021-2027 dun Plano de Educación Ambiental (en diante EA) que vise promoción e divulgación do uso sustentábel do recurso a nível doméstico, industrial e agrogandeiro, priorizando a redución no consumo de auga e a prevención da contaminación, e atendendo ás recomendacións na Estratexia Galega de Educación Ambiental (EGEA) para atinxir unha nova cultura da auga.
O PHGC debera incluir tamén un Programa de Voluntariado Ambiental e promoción da Custodia do Territorio en masas de auga, humidais e costas, para favorecer a participación activa da cidadanía e colectivos sociais na conservación e mellora dos ecosistemas fluviais.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
Baixo o título “A guerra en Oriente Medio. Do xenocidio en Palestina á agresión a Irán”, o analista internacional Duarte Correa ofrecerá unha intervención centrada na evolución do conflito, o impacto humanitario e as implicacións xeopolíticas da escalada bélica na rexión.
A proba, organizada polo CP Altrúan, reunirá 137palistas dos seis clubs lucenses de augas tranquilas que participan na competición: o propio Altruán, o CD San Ciprián, o Club Kayak Foz, o CP Viveiro Urban Hotel, o Cidade de Lugo e o Club Fluvial de Lugo. O deputado de Mocidade Daniel García achegouse esta tarde a Ribadeo para presentar a proba, que comezará ás 15.30 coa saída dos prebenxamíns e benxamíns. A continuación e de forma escalonada, desenvolveranse as probas das categorías infantil, alevín e cadete e xuvenil.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
A Garda Civil de Burela tomou declaración este 10 de xuño a unha representante do departamento en liña de Porcelana de Sargadelos, que denunciou unha estafa na que se emprega a imaxe da empresa para enganar clientes. Segundo explicou, desde finais de abril están a aparecer páxinas web falsas con descontos do 80% e perfís fraudulentos en redes sociais como Instagram, TikTok e Facebook, a través dos que varios usuarios xa foron estafados. A compañía presentou denuncias contra distintos dominios e contas, das que só unha continúa activa, e achegou tamén os rexistros da marca e as comunicacións realizadas ante Meta. A denuncia foi formalizada no cuartel da Garda Civil de Burela, onde quedou incorporada ás dilixencias abertas polo corpo.
