Mondoñedo, 14 de decembro de 2024. O Concello de Mondoñedo vén de fallar os XIII Premios de Poesía Leiras Pulpeiro e os XXV Premios de poesía para novos creadores “Díaz Jázome”, gracias ao labor dun xurado que estivo composto polo crítico literario e coordinador de actividades e publicacións da Casa Museo Álvaro Cunqueiro, Armando Requeixo, e os profesores, a mindoniense Aurita Ramil e o vilalbés Chema Felpeto.
Así, o xurado premiou a Quico Valeiras, de O Carballiño, polo seu poemario “Fóra do propio”, a Yolanda López, de Ourense, por “Cuadrilátero” e a Xoán Francisco Pérez Argibay, de Compostela, por “Os ollos da Demencia”, entre o medio centenar de obras presentadas aos XIII Leiras Pulpeiro.
En canto ao certame de poesía para novos creadores “Díaz Jácome” que alcanza a súa vixésimo quinta edición, resultaron gañadores Daniel Chapela, de Bueu, con “Traxedia en tres actos”, Paula Currás, de Cambre, coa composición “Diseccionar a tinta” e Saray Rodríguez, de Ourense, coa obra “Homónima”.
O concelleiro de Cultura, Alberto García, parabenizou aos galardoados e emprazounos a asistir aos actos de entrega de premios previstos para finais de ano. Os Díaz Jácome serán entregados o sábado 21 de decembro, ás 12 horas no salón de plenos da Casa do Concello, coa participación da familia do autor, e os Leiras Pulpeiro, o sábado 28 de decembro, tamén ás 12 horas, no salón nobre do Consistorio.
O edil destacou tamén a boa saúde da que gozan ambos premios de poesía, que sitúan a Mondoñedo, terra de grandes literatos, nun dos principais referentes culturais de Galicia. E así o demostra a ampla e variada procedencia dos autores que se presentan a estes certames, xa consolidados no panorama creativo e artístico da lingua galega, xunto ao Premio de Novela Álvaro Cunqueiro, que tamén convoca o Concello de Mondoñedo co apoio da Xunta.
LEIRAS PULPEIRO
O xurado puxo de relevo en “Fóra do propio”, que foi o gañador do Leiras Pulpeiro deste ano, a poderosa dicción dun conxunto orquestral, reverberante e polifónico, onde o repregamento do sentido e os estratos do poema se volven fractais, véndose o verso habitado de intertextualidades da mitoloxía e a traxedia gregas, das mellores poéticas europeas, dos ecos das estéticas literarias galegas da arestora e do transfundir filosófico dos grandes pensadores planetarios das últimas décadas.
O 2º Premio acadado polo conxunto “Cuadrilátero”, o xurado destacou a súa composición en catro asaltos, ao modo dunha secuencia de puxilato poético onde os rounds se gañan en versos ousados, de metafórica superior e fulgurantes símiles en versos rotundos e cortados a cantil.
Por remate, en “Os ollos da demencia”, que se fixo co terceiro premio, o xurado salientou o sutil tratamento dunha complexa e difícil realidade social como é a das enfermidades de deterioración cognitiva, aquí visitada con esperanzada tenrura nun canto elexíaco á memoria, o recoñecemento e o amor sen límites personificado na admiración pola figura da nai.
DÍAZ JÁCOME
No que respecta aos XXV Premios Díaz Jácome, o xurado quixo enxalzou o conxunto poético “Traxedia en tres actos” que obtivo o primeiro premio, pola súa lograda orquestración, que estrutura en tres espazos líricos este mecano onde se propón un percorrido pendular que nos leva do telúrico da raíz e da memoria dos eidos rurais á tolemia da urbe acelerada, de vidas anónimas esmagadas e incomunicadas, para rematar cun poema síntese no que ambos mundos se dan a man e rematan por se complementar.
Na proposta poética “Diseccionar a tinta” que obtivo o segundo premio, o xurado destacou os achados da súa imaxinería lírica e o amplo mostrario de temas e motivos nos que se aprecia a inclinación polos elementos naturais (o mar, a terra, o vento) en intelixente implementación cos textos metapoéticos e de lectura social.
Finalmente, o orixinal titulado “Homónima” que acadou o terceiro premio, salienta, ao ver do xurado, pola súa dicción iterativa, chea de acertadas estruturas paralelísticas nas que o universo amatorio se debate entre a paixón e o desencontro percorridos por pregarias e esperanzadas loairas.
A representación terá lugar este sábado día 18, ás 19:30 horas, no local social da Asociación de Veciños de Marzán, un dos destinos habituais nas xiras anuais da compañía. O Centiño mantén así a tradición de visitar este espazo, onde agarda compartir co público unha tarde divertida e chea de humor. A agrupación teatral continúa así coa difusión da súa nova obra, que segue a percorrer diferentes escenarios da comarca.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o vindeiro domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este mediodía o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
Durante a xornada Lionel compartirá a súa experiencia no mundo da escrita, dando a coñecer os seus procesos creativos e as temáticas que caracterizan os seus libros. O acto incluirá un coloquio participativo cos asistentes do club onde poderán preguntar e intercambiar opinións co autor sobre o libro lido “A raíña das velutinas”.
O sábado terá lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.
