Lugo, 6 de febreiro de 2025. ADEGA responde á nota de prensa difundida o pasado 29 de xaneiro por Euroarce Caolines, empresa que actualmente explota a canteira “Nuestra Señora de Begoña”, situada na Espiñeira, no concello de Foz (Lugo). Dita canteira está a levar a cabo actividades mineiras que implican grandes movementos de terra dentro dunha zona con protección patrimonial.
En relación coa mencionada nota de prensa, ADEGA rexeita as afirmacións da compañía, a cal sostén que a súa canteira non se sitúa nunha zona con protección patrimonial e que dispón de todas as licenzas, permisos e autorizacións necesarias. Non obstante, tras revisar a documentación existente no Concello de Foz, ADEGA constatou que non figura ningunha licenza urbanística municipal que avale a actividade mineira na zona. De todas formas, no caso de que a empresa dispuxese desa licenza, resulta sorprendente que non a achegase na súa comunicación para refutar as afirmacións de ADEGA de forma clara e directa. O silencio da compañía e do propio Concello de Foz sobre este punto clave alimenta as dúbidas sobre a legalidade das actividades mineiras en curso. Por iso, sería clarificador coñecer a data na que foi outorgada esa suposta licenza e saber quen foi o alcalde que a asinou.
Por outra banda, ADEGA reitera que a concesión mineira de Mina Begoña, que data de 1955, debería terse declarado caducada por falta de actividade durante décadas, tal e como establece a normativa vixente. Porén, a inacción da Administración permitiu que Euroarce reactivase a explotación, incumprindo así cos trámites ambientais esixidos polo RD 975/2009 e sen establecer un plan de restauración que garanta a recuperación do espazo afectado.
A pesar de que Euroarce insiste en que a súa actividade mineira non afecta o patrimonio cultural de Foz, a empresa que explota a Mina Begoña encargou estudos arqueolóxicos. Unha actuación innecesaria se a canteira estivese realmente fóra da zona de protección patrimonial.
ADEGA pregúntase por que Euroarce buscou unha resolución favorable da Dirección Xeral do Patrimonio se a explotación non interfire co xacemento da Mina Romana da Espiñeira. A resposta para esta asociación é clara: a actividade de Euroarce afecta directamente unha zona con protección patrimonial, e as xestións realizadas pola empresa perante Patrimonio así o demostran.
Euroarce sostén que “dentro do espazo da concesión de Mina Begoña, nunha zona sen explotar, creouse en 2018 un perímetro de protección cultural definido polo Plan Xeral de Ordenación Municipal (PXOM) co nome ‘Explotación mineira da Espiñeira'” e que “Euroarce Caolines realiza e ten realizado a súa actividade extractiva sen afectar ao perímetro de protección do Patrimonio Cultural en Mina Begoña”. Porén, a delimitación da zona con protección patrimonial que figura no PXOM de Foz inclúe a área na que se realizan os movementos de terra denunciados por ADEGA. (Achégase ficha do PXOM, en álbum de fotos). Ademais, Euroarce non fai mención á ficha do inventario de xacementos arqueolóxicos da Dirección Xeral de Patrimonio Cultural (DXPC), do ano 2014, na que os arqueólogos da Xefatura Territorial da Consellería de Cultura de Lugo describen o xacemento e establecen unha delimitación que, en 2018, serviu de base para a delimitación do PXOM de Foz. (Achégase ficha do inventario de 2014).
Tampouco menciona que, en 2019, a DXPC realizou un traballo de “Xeolocalización e delimitación dos xacementos arqueolóxicos que se coñecen na Comunidade Autónoma de Galicia”. Neste estudo, a DXPC volve confirmar os límites da zona con protección patrimonial da Mina Romana da Espiñeira, límites nos que a canteira “Nuestra Señora de Begoña,” e a zona onde se realizaron os movementos de terra denunciados por ADEGA en novembro de 2022, están incluídos dentro da área con protección arqueolóxica. (Achéganse imaxes cos datos do traballo de xeolocalización e delimitación dos xacementos da DXPC de 2019, en álbum de fotos).
En consecuencia, tanto as delimitacións de 2014, 2018 como a de 2019 inclúen a zona dos novos movementos de terra dentro da área con protección patrimonial, e non fóra dela, como afirma Euroarce.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
