Foz, 30 de xullo, 2025. As xornadas de historia organizadas pola asociación A Pomba do Arco chegan este 31 de xullo ao seu remate cunha palestra que se desenvolve a partir das 20.30 na Casa da Cultura de Foz a cargo presidente da asociación Mariña Patrimonio, Manuel Miranda, que se achegará aos aspectos de máis relevo do patrimonio focego, reparando nos castros do municipio, nos xacementos que dan conta da presenza romana, nas antigas minas, nas covas ou en espazos de gran significación como a Frouseira, onde aínda se conservan os restos da fortaleza do mariscal Pedro Pardo de Cela.
Manuel Miranda Ruiz é o presidente da asociación Mariña Patrimonio, desde onde leva anos impulsando unha importante labor de investigación, recuperación, defensa e posta en valor do patrimonio mariñán. Froito dese traballo constante sobre o terreo localizou e descubriu un número considerábel de xacementos que non figuraban nos rexistros oficiais. A este labor investigador, une unha actividade moi impórtante en defensa do patrimonio, entre os que destaca en 2006 o seu traballo en defensa do castro da Atalaia de San Cibrao, no concello de Cervo.
Un dos achados de relevo de Manuel Miranda no concello de Foz foron as minas romanas de ouro da Espiñeira en marzo de 2013, cuxa autencidade foi certificado en xuño de 2014 pola Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta da Galiza. O xacemento ocupa una extensión de máis de 150 hectáreas e dá conta da importancia deste tipos de explotación na Galiza, que xogou un papel de relevo á hora de subministrar ouro ao Imperio Romano. Neste sentido, a toponimia da zona está chea de nomes que fan referencia a esta actividade como Rego Grande, Pozo Mouro, Quebradoiro, Cal, Furada, Piego ou Meixador.
O presidente de Mariña Patrimonio referirase ás covas de construción humana existentes en diversos lugares do concello de Foz. A maior parte delas están asociadas á actividade á actividade mineira, como a cova do Carreiro, situada na vila de Foz, cunha galaría picada na rocha de 30 metros de longo e de moi boa factura, conserva os chamados lucernarios, que son pequenos ocos cavados nos laterais da galería para colocar as lámpadas de aceite, lucernas, que iluminaban as galerías. Precisamente, os lucernarios son un elemento chave para datar esta explotación mineira como propia da época romana.
A referida cova emprazase no conxunto do xacemento arqueolóxico O Carreiro-Llas, no borde litoral da vila- A este respecto, Miranda sinala que é un dos castros máis extensos existentes na comarca da Mariña, que xa fora documentado en 1876 polo historiador e arqueólogo mindoniense José Villamil y Castro. Na mesma dirección, na práctica totalidade das parroquias de Foz están localizados castros, sinalándose entre outros o do Pico do Castro, a carón do cemiterio, o de Vilaronte, nun espazo con ese topónimo e onde se empraza o antigo tele club, en Santa Cilla, no lugar de Carballo Só ou en Santo Acisclo.
Foz conta, tamén, con diversos xacementos arqueolóxicos da Idade Media. Un deles é o castelo da Feouxeira na parroquia de Santa Cilla, onde Pedro Pardo de Cela resistiu durante meses ao longo de 1482 e 1483 ao exercito dos Reis Católicos, conformado por un impórtante continxente de forzas mercenarias francesas, no marco da revolga galega contra Castela do século XV.
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este venres o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
O sábado tivo lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
