Foz, 30 de xullo, 2025. As xornadas de historia organizadas pola asociación A Pomba do Arco chegan este 31 de xullo ao seu remate cunha palestra que se desenvolve a partir das 20.30 na Casa da Cultura de Foz a cargo presidente da asociación Mariña Patrimonio, Manuel Miranda, que se achegará aos aspectos de máis relevo do patrimonio focego, reparando nos castros do municipio, nos xacementos que dan conta da presenza romana, nas antigas minas, nas covas ou en espazos de gran significación como a Frouseira, onde aínda se conservan os restos da fortaleza do mariscal Pedro Pardo de Cela.
Manuel Miranda Ruiz é o presidente da asociación Mariña Patrimonio, desde onde leva anos impulsando unha importante labor de investigación, recuperación, defensa e posta en valor do patrimonio mariñán. Froito dese traballo constante sobre o terreo localizou e descubriu un número considerábel de xacementos que non figuraban nos rexistros oficiais. A este labor investigador, une unha actividade moi impórtante en defensa do patrimonio, entre os que destaca en 2006 o seu traballo en defensa do castro da Atalaia de San Cibrao, no concello de Cervo.
Un dos achados de relevo de Manuel Miranda no concello de Foz foron as minas romanas de ouro da Espiñeira en marzo de 2013, cuxa autencidade foi certificado en xuño de 2014 pola Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta da Galiza. O xacemento ocupa una extensión de máis de 150 hectáreas e dá conta da importancia deste tipos de explotación na Galiza, que xogou un papel de relevo á hora de subministrar ouro ao Imperio Romano. Neste sentido, a toponimia da zona está chea de nomes que fan referencia a esta actividade como Rego Grande, Pozo Mouro, Quebradoiro, Cal, Furada, Piego ou Meixador.
O presidente de Mariña Patrimonio referirase ás covas de construción humana existentes en diversos lugares do concello de Foz. A maior parte delas están asociadas á actividade á actividade mineira, como a cova do Carreiro, situada na vila de Foz, cunha galaría picada na rocha de 30 metros de longo e de moi boa factura, conserva os chamados lucernarios, que son pequenos ocos cavados nos laterais da galería para colocar as lámpadas de aceite, lucernas, que iluminaban as galerías. Precisamente, os lucernarios son un elemento chave para datar esta explotación mineira como propia da época romana.
A referida cova emprazase no conxunto do xacemento arqueolóxico O Carreiro-Llas, no borde litoral da vila- A este respecto, Miranda sinala que é un dos castros máis extensos existentes na comarca da Mariña, que xa fora documentado en 1876 polo historiador e arqueólogo mindoniense José Villamil y Castro. Na mesma dirección, na práctica totalidade das parroquias de Foz están localizados castros, sinalándose entre outros o do Pico do Castro, a carón do cemiterio, o de Vilaronte, nun espazo con ese topónimo e onde se empraza o antigo tele club, en Santa Cilla, no lugar de Carballo Só ou en Santo Acisclo.
Foz conta, tamén, con diversos xacementos arqueolóxicos da Idade Media. Un deles é o castelo da Feouxeira na parroquia de Santa Cilla, onde Pedro Pardo de Cela resistiu durante meses ao longo de 1482 e 1483 ao exercito dos Reis Católicos, conformado por un impórtante continxente de forzas mercenarias francesas, no marco da revolga galega contra Castela do século XV.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
O Concello destaca que este logro é resultado do esforzo, da dedicación e da paixón polo deporte que o arqueiro demostra en cada competición, levando o nome de Cervo e do seu club ao máis alto. A administración local subliña o orgullo que supón contar con deportistas que representan valores como o traballo, a constancia e a superación.
A iniciativa forma parte do Plan de Sostibilidade Turística en Destino Xacobeo 2021, financiado con fondos europeos Next Generation. No acto proxectouse o tráiler e un capítulo completo. Tras a estrea, os contidos difundiranse nas redes sociais e no YouTube municipal, e no verán organizarase un novo evento para ver a serie íntegra.
