Foz, 14 de agosto, 2025. A asociación cultural A Pomba do Arco organiza o xoves 14 de agosto ás 20:30 horas no salón de actos do Cenima de Foz a presentación do libro de Martín Fernández Vizoso, Memoria de Mariñas, que recolle 75 traballos sobre a emigración da comarca ao continente americano. O volume permite reconstruír unha parte substantiva da diáspora mariñá de finais do século XIX e das primeiras décadas do XX, introducindo chaves analíticas para unha análise do fenómeno migratorio
A práctica totalidade dos concellos da comarca da Mariña están presentes na investigación de Fernández Vizoso. Na mesma, aparecen recollidos 13 estudos referidos so municipio de Foz, onde nos achega historias de emigrantes, como de Eleuterio Cao Freire, empregado nas obras do canal de Panama e que á súa morte legou unha fortuna á súa familia focega, ou da familia Lourido, emigrada en Porto Rico e da que fixo parte o poeta do Rexurdimento galego, Francisco Lourido.
O traballo de Fernández Vizoso é máis cunha historia da emigración mariñá. Así, no caso focego ,achega a historia de Francisco Martínez, que en 1745 construíu na localidade o reloxo máis antigo da Mariña, do grupo esperantista, que funcionou nos primeiros anos do século XX ligado a escritores como Antón Vilar Ponte, Antonio Noriega Varela ou Camilo Cela, de persoas como Eliseo Martínez ou do condado de Fontao.
O tráfico de emigrantes
Fernández Vizoso desenvolverá na súa palestra de Foz algunhas das cuestión recollidas no libro, explicando algúns aspectos do mesmo máis vinculados á historia social. Neste sentido, desvelará a historia daquelas fortunas da comarca procedente do tráfico de emigrantes, moitos dos cales chegaron a América de xeito ilegal. Precisamente, ligado a este negocio xurdiron as principais casas de banca da comarca e algúns dos mais importantes patrimonios.
Narciso Obanza foi un dos mariñaos que fixo fortuna co tráfico de inmigrantes, fundando ao seu retorno de Cuba en 1850 a famosa Banca Obanza. Unha caso análogo foi en Viveiro o de Ramón López e de Benigno López, propietario da coñecida popularmente como o Banco de don Benigno ou en Ribadeo da familia Casas, cuxa relación co tráfico irregular de inmigrantes era denunciado a tempo real a mediados do século XIX.
A masonería
A masonería na Mariña será outro dos aspectos analizados por Fernández Vizoso. Neste sentido, achegarase as loxias masónicas que operaron desde finais do século XIX en Ribadeo, Mondoñedo, Viveiro e Vicedo. As mesmas xogaron un papel importante ocupando os seus membros importantes responsabilidades políticas e padecendo a represión após o golpe de estado franquista de xullo de 1936 .
Martín Fernández Vizoso, xornalista e investigador, é veciño de Cangas e autor dunha amplía bibliografía sobre a historia da comarca da Mariña, á que xa ten dedicada catro volumes e centos de artigos en diversas publicacións. Colaborador en diversos medios de comunicación, mantén unha relación de hai perto de tres décadas coa Pomba do Arco, sendo conferenciante en diversas ocasións nas xornadas de historia.
Martín Fernández Vizoso achegará na súa intervención 13 investigación sobre emigrantes focegos en Arxentina Cuba ou Filipinas. As mesmas permiten reconstruír unha parte descoñecida da diáspora focega.
Martín Fernández Vizoso, xornalista e investigador, é veciño de Cangas e autor dunha amplía bibliografía sobre a historia da comarca da Mariña, á que xa ten dedicada catro volumes e centos de artigos en diversas publicacións.
A programación presentouse na Delegación Territorial de Lugo, nun acto no que participaron o delegado territorial, Alfonso Villares; o alcalde, Francisco Balado; e representantes da entidade organizadora. Villares lembrou que a asociación recuperou o ano pasado a tradicional celebración do Corpus Christi na parroquia e destacou o seu labor impulsando actividades que fortalecen a convivencia. A xornada comezará ás 13:00 horas coa misa e a sesión vermú, continuará ás 15:00 co xantar popular e incluirá sorteos, animación musical, unha cea a base de petiscos e verbena.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
O Concello destaca que este logro é resultado do esforzo, da dedicación e da paixón polo deporte que o arqueiro demostra en cada competición, levando o nome de Cervo e do seu club ao máis alto. A administración local subliña o orgullo que supón contar con deportistas que representan valores como o traballo, a constancia e a superación.
