“Poder economico e control democrático”. Santiago Fernández Rocha

Ao longo do século XX, a democracia, limitada ao Estado-nación, demostrou ser o único sistema político no que era posible loitar polo ben común e correxir as desigualdades sen necesidade de recorrer á violencia extrema. Pero tamén amosou que a súa lexitimidade está relacionada coa súa eficacia na defensa do interese xeral.

Mais a democracia, que xorde no contexto da industrialización e do Estado-nación, continúa hoxe ancorada nese eido, mentres que os poderes económicos, aproveitando os cambios políticos do último cuarto do século XX e os avances tecnolóxicos, foron quen de transcender ese espazo e condicionar así as políticas dos Estados, á marxe do que voten os cidadáns. Este cambio está detrás do grave deterioro dos sistemas políticos representativos e, xa que logo, da degradación do benestar social das sociedades europeas.

En consecuencia, temos un novo poder económico ao que as novas condicións políticas e tecnolóxicas lle permitiron rachar con toda dependencia respecto dos poderes democráticos dos Estados e quedar en condicións de responder só aos intereses dos mercados, mentres as institucións democráticas, limitadas aos Estados nacionais, fican impotentes para intervir no sistema económico mundializado.

Este é un dos grandes problemas que afronta hoxe o mundo libre: a incapacidade dos Estados democráticos para controlar os abusos dos poderes económicos globalizados, nos que arraiga boa parte do malestar que estamos a vivir.

Este feito obriga todas as forzas democráticas e de progreso, no conxunto de Europa, a transcender os propios Estados para converxer no espazo da UE cun proxecto común e compartido, non só sobre a construción europea, senón tamén para poder poñerlle freo aos abusos das grandes corporacións e do sistema financeiro, que nos están a levar á precarización social, á degradación dos servizos públicos e, como consecuencia, ao deterioro dos sistemas democráticos dos Estados.