Este sábado, 14-M, a plataforma Queremos Galego presentou o Protocolo Lingua Vital. Unha proposta de gobernanza lingüística dende a base que interpela directamente á calidade da nosa democracia.
Logo de décadas de políticas de falso “bilingüismo harmónico“ que derivaron nunha asfixia dirixida, a sociedade civil asume a iniciativa da que a Xunta de Galiza desertou. O Protocolo Lingua Vital nace para actualizar un Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG) que, malia o seu consenso inicial (foi aprobado pola unanimidade do noso Parlamento en setembro de 2004) foi convertido polos sucesivos gobernos do PPdeG nun obxecto de vitrina, carente de orzamento e de vontade executiva.
O que diferencia este documento de propostas pretéritas é o seu carácter transversal e propositivo. Non estamos diante dun texto dogmático pechado sobre si mesmo, senón diante dun protocolo de actuación que recolle máis de 1.300 achegas de 57 entidades sociais, sindicais e culturais, canda o consenso doutros centos. A proba está nos propios alicerces do proceso: o consenso fundacional do PXNL e a diagnose e propostas do Consello de Europa.
A novidade reside no paso dos laios e queixas ás propostas técnicas. Asúmese a calidade como eixo, pondo, por primeira vez, o foco non só na cantidade de falantes, senón na calidade da lingua e na súa operatividade plena nos novos espazos de interacción. Trátase o galego como un dereito de cidadanía, esixindo súa presenza predeterminada e por defecto nos servizos públicos e na atención administrativa, superando a barreira da oferta positiva para entrar na dispoñibilidade garantida. Cómpre salientarmos tamén a aposta por profundar na lusofonía e na proxección exterior sitúa ao galego como unha ferramenta de competitividade económica e cultural nun mundo globalizado.
O Protocolo Lingua Vital é socialmente proactivo, fuxindo do dogmatismo ao recoñecer que a lingua é un organismo vivo que precisa de espazos de confort e utilidade. Velaí que as medidas no ámbito da economía e as novas tecnoloxías sexan fundamentais. Non se trata de impor, senón de revertermos a emerxencia lingüística a medio da creación dun ecosistema onde vivir en galego non sexa un acto de heroísmo diario, senón a opción natural e máis eficiente.
No ensino, a proposta é clara: a derrogación do decreto do plurilingüismo e o retorno ao galego como lingua vehicular. Esta non é unha postura ideolóxica, senón unha necesidade pedagóxica avalada polos datos sociolingüísticos actuais , que amosan niveis de descoñecemento inéditos entre a mocidade. A alternativa vai moito máis aló da superación do modelo actual ao se definir en clave propositiva, ofrecendo un calendario de aplicación e medidas de apoio.
Outro dos caracteres transversais do Protocolo Lingua Vital é a implantación de metodoloxías de avaliación periódica da implementación das súas medidas. Neste eido- e tamén no seu carácter participativo- amosa nidias semellanzas co documento Un País coa súa lingua, presentado polo Consello da Cultura Galega a fins de 2025. Coétaneamente outra entidade xurdida da sociedade civil, a Irmandade Xurídica Galega desenvolveu fronte ás Administracións estatal e autonómica a reivindicación da fulcral introdución da nova aplicación Atenea, como ferramenta necesaria para reverter a lentísima normalización lingüística no eido da xustiza e sentou con representantes dos distintos corpos policiais para rachar co desleixo na praxe cotián destes a respecto dos nosos dereitos lingüísticos, malia ser maioritario o galego no seu uso informal entre o funcionariado de seguranza pública.
Xa que logo, a sociedade civil organizada debulla unha folla de ruta medíbel e eficaz, mentres os orzamentos da Xunta para 2026 seguen a relegar o fomento do galego a partidas testemuñais (un 0,09% do total) e nada se coñece do suposto Plan de normalización lingüística prometido no outono de 2024 polo conselleiro de Lingua, que seica ía ser presentado á sociedade galega no 2025 que rematou hai máis de cen días.
A lingua é vital para a existencia da Galicia como suxeito político e cultural na Europa á que pertencemos por dereito propio.Vivirmos en galego é un dereito, malia que sen garantía efectiva polas institucións ás que lles cumpriría facelo. Seica o Goberno galego non quere exercer as súas responsabilidades, mais a nación xa está a facelo.
Os cortes de circulación aplicaranse desde as 12.15 horas ata a finalización da sesión vermú e, de novo, desde as 20.30 horas ata o remate das actividades festivas en ambas as dúas xornadas. O Concello agradece a comprensión da veciñanza e recomenda planificar os desprazamentos tendo en conta estas restricións temporais.
A cita, consolidada como un referente do verán cultural no municipio, reuniu na Praza dos Campos á formación anfitriona do encontro, a Agrupación La Sidrina, de Lugones (Asturias) e o Grupo Folklórico Estampas de México. A programación continúa o sábado, a partir das 19.00 horas, coa celebración do Festival Folklórico Infantil. Villares puxo en valor o labor que o grupo Mistura desenvolve durante todo o ano na conservación e difusión do patrimonio cultural galego, así como a importancia de iniciativas coma este festival “para manter vivas as tradicións e dinamizar a vida social e cultural dos nosos concellos”.
As persoas asistentes poderán degustar a tradicional merluza de pincho preparada en diversas elaboracións, nun ambiente festivo que se completará con animación musical para gozar dunha noite de sabor, encontro e bo ambiente.
As familias, o equipo docente, e o alumnado da Escola Infantil Municipal desfrutaron esta semana dunha xornada de convivencia e aprendizaxe neste parque. Ao longo do día, ademais de visitar a reserva e coñecer de preto numerosas especies animais, compartiron un agradable picnic nas instalacións do parque e tiveron acceso tanto á zona exclusiva da reserva como ao resto do recinto. A xornada rematou cunha actividade moi especial: un pequeno teatro participativo sobre a prevención dos incendios forestais, no que os nenos e nenas aprenderon a importancia de coidar os nosos montes e de evitar condutas que poidan provocar lumes, como abandonar obxectos de vidro na natureza. Un día cheo de experiencias, convivencia e aprendizaxes que reforzan o compromiso coa educación ambiental desde as primeiras idades.
A eucaristía, un dos actos centrais das festas patronais de Foz, continuou coa tradicional procesión e coa ofrenda floral en memoria das persoas falecidas no mar. A mandataria provincial formou parte da comitiva xunto a numerosos veciños e veciñas, visitantes, membros da corporación municipal e a pregoeira desta edición, María Nelle Castro Neira, focense moi vinculada ás festas desde a infancia.
O Concello de Ribadeo atende así a petición realizada pola Asociación Provincial de Empresarios de Hostelería e Turismo de Lugo, que solicitou permisividade neste sentido aos 67 Concellos da provincia de Lugo. Ademais o Concello autorizou a instalación dunha pantalla na praza de Porcillán. A petición foi realizada pola Asociación Cultural Festas do Carme.
Nesta ocasión contará, ademais de cos anfitrións A Subela, como grupo convidado ao Grupo Folclórico e Etnográfico do Cimeiro, procedente de Soure, en Portugal, que participa dentro dun intercambio cultural. A organización destaca que será unha edición especialmente significativa e anima ao público a non perdela. Terá lugar o 18 de xullo, ás 21:00 horas, na Praza Conde de Fontao, de Foz.
