Organizacións ambientais impugnan ante o TSXG os controis de lobo autorizados pola Xunta

Ecoloxistas en Acción e o fondo para a Protección do Lobo Ibérico solicitaron ao Tribunal Superior de Xustiza de Galicia que expoña unha cuestión de inconstitucionalidade contra tres preceptos crave da Lei estatal 1/2025 que desprotexeu ao lobo a nivel nacional

A Mariña, 16 de abril, 2026. O fondo para a Protección do Lobo Ibérico e Ecoloxistas en Acción presentaron ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) as súas conclusións no marco do recurso contencioso administrativo interposto contra a resolución da Xunta de Galicia que autorizaba controis do lobo ibérico durante a tempada de caza 2025/2026. Alén de impugnar a medida por vicios formais e materiais, as entidades deron un paso inédito: solicitar ao Tribunal que expoña unha cuestión de inconstitucionalidade contra tres preceptos crave da Lei estatal 1/2025.

No procedemento, que actualmente se atopa en fase de conclusións, as organizacións ecoloxistas cuestionan radicalmente a legalidade da resolución autonómica. Sosteñen que a Xunta autoriza a caza do lobo cando a especie se atopa en “estado de conservación desfavorable” na península, en contra do criterio científico e das obrigacións derivadas da Lei do Patrimonio Natural e da Biodiversidade e dos Directiva Hábitats. Así mesmo, denuncian a falta de efectividade da caza de lobos para evitar danos á gandería así como a falta de avaliación rigorosa do estado poboacional e ausencia de alternativas non letais, o que converte os supostos “controis” nunha persecución sistemática.

O máis novo do escrito é a petición expresa ao TSXG para que eleve unha cuestión de inconstitucionalidade ante o Tribunal Constitucional contra tres disposicións da Lei 1/2025, do 1 de abril, de prevención das perdas e o desperdicio alimentario. En concreto contra a Disposición final décimo novena, a Disposición transitoria única e a Disposición adicional oitava, que foron introducidas no Senado mediante un acordo entre os partidos de dereita e extrema dereita, aínda que non teñen ningunha relación co obxecto da devandita Lei. Deste xeito, vulneran principios constitucionais e pretenden desmantelar, sen xustificación científica ningunha, décadas de políticas de conservación.

“Expor esta cuestión de inconstitucionalidade ante o tribunal era un paso obrigado. Non se pode permitir que, mediante emendas arbitrarias nunha lei sobre desperdicio alimentario, desprotéxase unha especie crave para os nosos ecosistemas. É un ataque frontal ao Estado de Dereito e á normativa sobre biodiversidade”, afirma Jaime Doreste, avogado das organizacións.

“O lobo ibérico é unha especie protexida pola normativa europea, e a súa conservación debe basearse na ciencia, tal e como require a normativa ambiental, non en intereses políticos ou cinexéticos. Esta manobra lexislativa é un claro exemplo de como se intenta desmantelar o marco xurídico de conservación da natureza”, engade Sara González Merinero, especialista en Dereito Ambiental e tamén avogada no procedemento.

A inclusión do lobo na Listaxe de Especies en Réxime de Protección Especial supuxo un avance histórico na súa conservación. Non en balde, segundo os datos adiantados polo Ministerio para a Transición Ecolóxica e Reto Demográfico, trátase dunha especie cuxo estado de conservación foi avaliado como desfavorable-inadecuado nas tres rexións biogeográficas nas que está presente en España (mediterránea, atlántica e alpina). Con todo, as emendas introducidas no trámite parlamentario no Senado, da Lei de prevención das perdas e o desperdicio alimentario polo acordo de PP e Vox, co apoio de Junts e o PNV, eliminou esta protección, abrindo a porta á súa caza e poñendo en risco a súa recuperación.

O Tribunal Superior de Xusticia de Galicia deberá agora resolver se elevar ou non a cuestión ao Tribunal Constitucional, quen terá a última palabra sobre a constitucionalidade destas disposicións. “Mentres tanto, o movemento ecoloxista seguirá litigando para garantir que o lobo manteña o seu status de protección e denunciando calquera intento de desmantelar as políticas ambientais”, conclúe Jaime Doreste, avogado das entidades recorrentes.