Foz, 27 de setembro, 2019. A asociación cultural O Castro, a asociación O atrio, a Asociación de Veciños de Vilaronte e a asociación A Pomba do Arco organizan o sábado 28 de setembro un roteiro por Vilaronte co obxectivo de divulgar os elementos de relevo do seu patrimonio e espallar aspectos da súa historia.
A actividade, organizada en parcería pola totalidade dos colectivos de Vilaronte, A Pomba de Arco e que conta coa colaboración da Delegación de medio rural e patrimonio do concello de Foz, dará comezo ás 16:00 horas no campo da feira da Espiñeira. Os participantes poderán visitar as antigas minas de ouro da zona, os restos das caleiras e da grande fabrica de cal da Goleta e coñecer a historia da importante relevancia económica do burgo. A Espiñeira nos anos finais do século XIX e comezos do XX foi un dos grandes pulmóns industriais e comercias do concello de Foz, onde destacaban a actividade mercantil ligada á feira e as comunicacións, os estaleiros de Barbeito, ou a mercantil Electra del Masma, propiedade da de Xosé Reimunde e Damían López.
A visita continuará no barrio das Charelas, auténtica xoia da arqueoloxía industrial, onde se conservan diferentes mostras do antigo complexo industrial impulsado por Damián López. A carón dos antigos serradoiros da compañía, destinado fundamentalmente á produción de táboa para ser utilizada nas explotacións mineiras de Asturias, atópanse aínda os talleres mecánicos da importante flota de camións da empresa, ás vivendas dos directivos, a enfermaría da fábrica e a caldeira de coxeneración empregada para ofrecer enerxía ao centro de traballo. No mesmo percorrido reparase nas múltiples mostras de arquitectura indiana conservadas en Vilaronte, que dan conta da importancia da emigración, nas primeiras décadas do século XX con destino a América e xa na segunda metade con dirección a Europa, particularmente a Franza.
O percorrido rematará coa visita a sé da antiga Casa do Concello de Vilaronte, á igrexa parroquial e ao lugar do castro. O concello de Vilaronte, formado polos núcleos de poboación que a día de hoxe conforman as parroquias de San Martiño de Mondoñedo e Vilaronte, manterase como axuntamento independente até 1839, momento no que se pasa a incorporar ao concello de Foz. Á volta de 1923 a veciñanza volve propoñer a súa constitución como municipio propio, ficando constituída como Entidade local menor de poboación dentro de Foz até 1929. Ao tempo os visitantes poderán algúns aspectos significativos do templo parroquia, onde destaca o campanario da mesma, financiado en 1846 polo barqueiro da Espiñeira Xosé Alonso Ramos, e a pía bautismal, datada no século VII e cuxa autoría corresponde a un obradoiro francés con diversos traballos documentados ao longo do Camiño de Santiago.
A actividade dará remate ás 19:00 h coa proxección no local da asociación cultural O Castro do documental Riquezas Lucenses. Riquezas Lucenses é un filme documental da autoría do cineasta madrileño Carlos Boué, gravado en 1946 sobre un guión do directivo da empresa de Damián López Ramón Talenti. A produción, financiada polo propio grupo empresarial, repasada a actividade desenvolta nas diferentes factorías do grupo, destacando as imaxes tomadas nos traballos dos serradoiros de Vilaronte, podéndose atopar nel a un número de veciños desta localidade que traballaron nas referidas empresas. Ao final da proxección, dunha duración dun vinte minutos, abrirase un coloquio sobre diversos aspectos da historia de Vilaronte.
As entidades convócante do acto desexan en primeiro termo convidar a toda a veciñanza de Vilaronte e do conxunto da Mariña nesta xornada de recuperación da memoria histórica da localidade. A fin de poder organizar axeitadamente o roteiro e máis a proxección do filme pregamos vos poñades en contando cos organizadoras do acto antes do 26 de setembro nos números de telefono 608-555-010 ou 636 587 098 xa que as prazas para actividade son limitadas.
A xornada contou con degustación gratuíta de viños elaborados por adegas da contorna, unha cata comentada e un mercado de produtos gastronómicos locais, permitindo aos asistentes coñecer de primeira man a riqueza do produto de proximidade. O pregón desta edición correu a cargo de Alejandro Gándara, quen presentou o seu proxecto audiovisual 360 curvas, unha obra que reflexiona sobre a distancia entre A Fonsagrada e Lugo e sobre o conflito social e político asociado á perda da súa condición de cabeceira de comarca, no marco da loita contra a despoboación.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este venres o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
O sábado tivo lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
A cita contará con charlas, obradoiros, concurso de fotografía e unha ampla zona expositiva. A feira será de acceso gratuíto e está pensada para gozar en familia.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.
