Foz, 20 de setembro, 2022. O vindeiro 23 de setembro o salón de actos do Cenima acolle unha conferencia do último membro vivo da guerrilla antifranquista galega, Francisco Martínez “Quico”. O acto, organizado pola asociación A Pomba do Arco, arrancará as 20:30, estando acompañado o guerrilleiro pola historiadora Odette Martínez. No mesmo farase un percorrido pola historia da loita guerrilleira na Mariña e na Galiza así como polos máis de 10 anos de loita clandestina de Quico.
Francisco Martínez “Quico” (Cabañas Raras, 1925) uniuse á actividade guerrilleira en 1940, na súa condición de enlace. Nestes primeiras, Quico formou parte como o resto da súa familia da coñecida como guerrilla de chan, a estrutura que posibilitou como rede de apoio aos guerrilleiros a loita contra o fascismo. A este respecto, lembra que “o pobo axudou porque había unha motivación. A guerrilla en Galiza xorde desde o primeiro momento co apoio de familiares, de amigos, da sociedade. Era unha guerrilla que non estaba á marxe da sociedade. O feito de vivir co pobo, a túa motivación, que é política, é unha escola permanente”.
Quico viuse obrigado a subir ao monte en 1947, unha vez que foi descuberta a súa actividade política. Neste sentido, fixo parte da II Agrupación do Exercito Guerrilleiro da Galiza, encadrado nunha unidade da que fixeron parte fuxidos míticos como Girón. Nesto sentido, sinala que “ eu incorporeime no Bierzo en 1947. Pouco despois tivemos unha xuntanza en Monforte, en Chavaga, onde tivo lugar o enfrontamento coa Garda Civil a caída. Alí fixemos a nosa adhesión, eramos da Federación de Guerrillas, que se extinguía por unha serie de razóns, onde teño que dicir que eu non estou de acordo con moitas versións históricas que se dan sobre aquela extinción, que falan de loita de hexemonías. O que houbo foi que naqueles anos xa non había perspectivas de intervención militar estranxeira en España e abríanse opcións diferentes”.
O veterano guerrilleiro e a historiadora francesa Odette Martínez repasar na súa palestra os capítulos máis destacados da loita guerrilleira na Mariña, achegando Martínez información sobre aqueles referentes da guerrilla mariñá que tratou nos anos de clandestinidade. Unha clandestinidade que rematou en 1952, canda cun grupo de compañeiros abandonou o Estado para o exilio francés, onde permaneceu até a morte do ditador, Francisco Franco. Actualmente, Quico significase pola súa loita en defensa da memoria da guerrilla e da recuperación da experiencia de loita antifascista.
Villares subliñou o éxito de convocatoria do evento, que reúne cada ano a numerosos participantes e afeccionados en Ribadeo, “aproveitando o atractivo da ría e do seu porto deportivo para atraer visitantes e complementar co deporte a súa ampla oferta de natureza, patrimonio e gastronomía”. A presente edición estivo dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, con motivo do centenario do nacemento do que fora presidente do Goberno e alcalde honorario do municipio. Ademais das regatas de vela en distintas categorías, celebráronse bautizos de buceo, charlas ou un concurso de pesca, entre outras actividades.
Na xuntanza preténdese analizar a execución das obras, o comportamento da empresa responsable, a problemática dos accesos durante as Festas de Xunqueira e solicitar ao Concello de Viveiro que faga público o proxecto definitivo.
A marcha partirá ás 12:30 horas diante do Concello, percorrerá as rúas peonís do centro e rematará novamente na casa consistorial, onde se lerá un manifesto. A plataforma chama a mobilizarse cunha mensaxe clara: cada bomba destrúe vidas e cada silencio convértenos en cómplices. Defenden que é o momento de saír á rúa para esixir o fin da violencia, o respecto aos dereitos humanos e a liberdade do pobo palestino, lembrando que a presenza das persoas manifestantes é a voz de quen hoxe non pode falar. A convocatoria péchase cun triplo chamamento: non á guerra, non ao silencio e non á indiferenza.
Estiveron acompañados polas dúas técnicas de Xuventude, para gozar dunha mañá nas distintas actividades que ofrece este parque de trampolíns. Pola tarde, o grupo parou a xantar no Lago das Pontes, onde puido coñecer a historia da súa creación e desfrutar dun baño. A viaxe estivo organizada polas Concellerías de Xuventude e Deporte e pola Oficina de Información Xuvenil dentro do programa “Verán a Tope en Xove 2026”.
Evaristo Calvo, Rebeca Montero e Vítor Mosqueira interpretaron o pasaxe que recrea os últimos momentos do Mariscal Pardo de Cela e da súa muller, Isabel de Castro, antes da traizón da Frouseira. A acción cultural, coordinada por Carme Varela e promovida pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo, rende homenaxe ao gran dramaturgo do Valadouro no seu primeiro cabodano. 
A Orquesta Mondragón con Javier Gurruchaga á cabeza e Fórmula V con Paco Pastor encheron de lembranzas e de ritmo a noite ribadense. Desde o Concello fan un balance moi positivo do concerto "xa que contribuíu á dinamización económica da nosa vila".
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
