Fixo o 16-M un ano da proposta do conselleiro de Lingua a prol de acadarmos “…un gran pacto pola língua galega”. A RAG a medio do seu entón presidente, Victor Freixanes, reflectía a necesidade dun amplo consenso para tirar o galego da emerxencia lingüística, cuestión que tamén salientou daquela o sociolingüísta e hoxe presidente da RAG, Henrique Monteagudo. Moi axiña a Mesa para A Normalización Lingüística e a plataforma Queremos Galego na que se integra amosaban a súa apertura ao pacto polo galego que-disque-propuña a Xunta e fixaban uns alicerces de consenso coincidentes cos da RAG e ben moderados: a actualización do Plan d Normalización da Lingua galega de 2004 e as recomendacións do Comité de Expertos do Consello de Europa de 2023. Estas mesmas propostas europeas determinaban a necesidade de substituír ou modificar radicalmente o Decreto de plurilingüismo de 2010, que veta o galego como lingua vehicular para as matemáticas, física e química no ensino obrigatorio non universitario.
Por desgraza penso que moita xente con criterio advertimos ao longo destes doce meses que o PPdeG e a Xunta non queren un pacto para pór o galego no centro da vida das persoas e da axenda pública deste país, malia a emerxencia lingüística que vivimos. Estou certo, porén que na Xunta hai altos cargos e mesmo conselleiros que discrepan con esa liña, canda ducias de milleiros de votantes do PPdeG. Mais só as accións, non as intencións, son quen de reverter procesos. Velaí que os amplos sectores políticos, sindicais e sociais que están a prol de lle dar a volta á emerxencia lingüística farían ben en consensuar un pacto de país pola lingua, mesmo co PPdeG botándose atrás. Un Pacto definido en liñas de acción para desenvolver nos gobernos das Deputacións e dos concellos, nas reitorías, vicereitorías, claustros e Departamentos das USC, UDC e Uvigo e para ofertar á mesta sociedade civil galega (organizacións sindicais, empresariais, de persoas consumidoras e veciñais, cooperativas, empresas, banca, entidades culturais, clubs, peñas e agrupacións deportivas, colexios profesionais, federacións deportivas, confrarías de pescadores e organizacións de produtores…).
Precisamos, pois, dun chamado a prol dun pacto amplo polo galego que atenda de verdade ao que non está atendendo á Xunta, priorizando a participación transversal e a conexión cunha sociedade civil galega cada vez máis vizosa. Que atenda tamén a criterios de concordia lingüística e diálogo coa lusofonía, probábelmente a medio do uso progresivo de propostas de caste binormativista que tan ben coñece Noruega.
Ogallá que haxa algún intre no que o Goberno deste país poida acompañar este proceso. Sinceramente, hoxe por hoxe non o vexo. E mentres non hai tempo a perder.
A arrincadeira.- Cantareiras de onte, hoxe e mañá
Semella que existiu consenso popular na celebración do Día das Letras dedicado ás cantareiras de Mens-Malpica ( as irmás Prudencia e Asunción Garrido, Manuel Lema e Teresa Gª Prieto), Adolfina e Rosa Casás (de Cerceda) e á muxiá Eva Castiñeira. A transmisión oral da nosa música popular polas nosas cantareiras e pandereteiras todas fixo posíbel o grandísimo éxito, hoxendía, das novas propostas das Tanxugueiras ou Fillas de Casandra, mais esta conexión non sería posíbel sen o traballo recompilador da suiza Dorothè Schubarth e Antón Santamarina e sen esa marabillosa re-creación de Mercedes Peón e, tamén, de Leilía, Bieito Romero, Ugía Pedreira, Uxía, Milladoiro, Fuxan Os Ventos e tant@s outr@s.
Como tamén sería acaído, nalgún ano vindeiro, recoñecer o traballo dos compositores do nacionalismo galego de primeiros do século XX ( “Casto” Chané, Pascual Veiga, Xoán Montes e outros varios…) canda as corais compostelá Cantigas e Agarimos, ferrolá Toxos e Froles, coruñesa Cantigas da Terra, luguesa Cantigas e Aturuxos, ourensá Ruada, pontevedresa Sociedade Artística ou viguesa Agrupación Artística e outras tantas que introduciron, nomeadamente por patriotismo, a música coral galega e a poesía das nosas creadoras nas nosas cidades xa daquela en proceso de desgaleguización.
A proba, organizada polo CP Altrúan, reuniu máis de 130 palistas dos seis clubs lucenses de augas tranquilas que participan na competición: o propio Altruán, o CD San Ciprián, o Club Kayak Foz, o CP Viveiro Urban Hotel, o Cidade de Lugo e o Club Fluvial de Lugo. O deputado de Mocidade Daniel García entregou os premios da proba, na que Club Fluvial de Lugo, Cidade de Lugo e Altruán coparon o podio por equipos. A Copa Deputación de Piraguismo, que conta de 6 regatas, organízase no marco da colaboración que a Vicepresidencia da Deputación de Lugo mantén coa Federación Galega de Piragüismo para a promoción deste deporte, ofrecendo aos clubs a posibilidade de participar en competicións federadas nas súas comarcas e contribuíndo así á consolidación de equipos de base.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
