Foz, 30 de xullo, 2025. As xornadas de historia organizadas pola asociación A Pomba do Arco continúan este mércores 30 de xullo ás 20:30 na Casada da Cultura de Foz o escritor e cronista oficial de Mondoñedo, Antonio Reigosa. Na súa exposición, percorrerá o variado repertorio temático dos principais xéneros da chamada literatura popular de tradición oral, entre as que se sitúan os mitos, os contos, as lendas, os romances e as cantigas. Neste sentido, a posta deste ano das xornadas pola tradición oral está ligada coa decisión de dedicar o Día das Letras Galegas de 2025 a esta literatura.
A palestra de Reigosa permitirá recuperar algunhas das lendas e contos máis caros para os mariñaos. A este respecto, o relator destacará o “traballo realizado polos compiladores pioneiros na área da Mariña” e sinalará “aqueles aspectos e achegas máis salientábeis”. Neste sentido, referirase “a persoeiros tan destacados neste campo como os mindonienses Antonio Noriega e Eduardo Lence-Santar xunto aos viveirenses Alfredo García Dóriga, Juan Donapetry ou Enrique Chao Espina ou ao pontenovense, José María López”.
Reigosa sinala que “grazas a algúns destes investigadores coñecemos o lendario de lugares tan emblemáticos como a illa Coelleira, a lendas dos tres ríos principais da Mariña, o misterio que agachan covas como a do rei Cintolo, os trazos que caracterizan a mitificación popular de persoeiros como o mariscal Pardo de Cela e o Conde Santo ou as andanzas de bandoleiros como Pepa a Loba e Mamed Casanova Toribio. Neste sentido, a tradición foral é unha fonte de primeira magnitude para coñecer a historia mariñá
Unha parte destas lendas están baseados en figuras de gran relevo histórico relacionadas coa comarca da Mariña e co concello de Foz. Un caso destes é o mariscal Pardo de Cela, un dos dirixentes da revolta galega contra Castela do século XV, que tiña emprazada na Fouseira, no concello de Foz, unhas das principais fortalezas, onde resistiu durante meses ao longo de 1482 e 1483 ao exercito dos Reis Católicos, conformado por un impórtante continxente de forzas mercenarias francesas.
Reigosa significará “a importancia do traballo de transmisores de oralidade como o que fixeron algúns cegos e cegas de renome en feiras e festexos ou dos grupos de cantareiras”. Nesta dirección, apunta que “daremos conta textos dos referentes tanto autorais como dos textos literarios orais que reflicten os símbolos e valores que definen a nosa cultura e que no seu conxunto constitúen a nosa esencia identitaria, neste caso, o carácter dun grupo humano que se manifesta nun espazo ou ámbito xeográfico tan característico como, neste caso, o da Mariña.
Antonio Reigosa Carreiras, cronista oficial de Mondoñedo desde 2015, é escritor, investigador, relator e divulgador da mitoloxía e literatura de tradición oral galega. Colaborador habitualmente en prensa, radio e televisión, foi creador de revistas e mantedor-coordinador desde 2005 da enciclopedia virtual da fantasía popular ‘Galicia Encantada’. Especialista en literatura de tradición oral, foi responsábel da sección de Literatura de Tradición da AELG (Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega) desde 2007 a 2022.
As xornadas fecharaas o xoves 31 de xullo Manuel Miranda, que presentará unha palestra titulada “O patrimonio arqueolóxico de Foz”. A intervención de Miranda xirará sobre aqueles aspectos de máis relevo do patrimonio focego, reparando nos castros do municipio, nos xacementos que dan conta da presenza romana, nas antigas minas, nas covas ou en espazos de gran significación como a Frouseira, onde aínda se conservan os restos da fortaleza do mariscal Pedro Pardo de Cela
O programa inclúe inscricións, concertos, exhibicións, rutas e exposición de vehículos. Con motivo do evento, haberá cambios temporais de tráfico no casco urbano, con prohibicións de circulación e estacionamento en varias rúas e modificacións de sentido. O Concello pide á veciñanza que respecte a sinalización para garantir o correcto desenvolvemento das actividades.
A piscina abrirá de luns a venres de 8:30 a 13:00 e de 15:30 a 22:00, e os sábados de 8:30 a 14:30. O ximnasio manterá horario continuo de luns a venres, de 8:30 a 22:00, e os sábados de 8:30 a 14:30. A tempada arrinca tras diversas melloras nas instalacións, entre elas a renovación da cuberta do polideportivo, cun investimento de 195.000 euros, así como a substitución de portas de emerxencia, a intervención en pontóns das piscinas e o cambio das huellas de volteo. O Concello continúa así reforzando o mantemento e a seguridade dun complexo utilizado diariamente por numerosos veciños e deportistas.
Este luns, 14 de setembro, visitaron Mondoñedo, a Praia das Catedrais e Santa Cruz. A viaxe evocou as lecturas de Cunqueiro e as súas Crónicas do sochantre, nun percorrido que incluíu a catedral mindoniense e o barrio dos Muíños, ademais da emblemática praia de Augas Santas. Pola tarde participaron nunha exhibición de billarda grazas á estimable colaboración dos billardeiros da comarca. O martes partiron de regreso a Loktudi.
A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, acompañada pola directora xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias, Sandra Vázquez, e a directora xeral de Urbanismo, Encarnación Rivas, asistiu á ofrenda da Virxe dos Remedios en Mondoñedo.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
Na IV Festa dos Ovos Rotos con Chourizo e Feira de Artesanía, María José Gómez puxo en valor a importancia económica e social deste produto e o papel da artesanía alimentaria, con sete operadores presentes. Subliñou que o evento consolídase como unha cita que promove a gastronomía galega e recupera oficios tradicionais, dinamizando a vida económica e social de Castro de Rei.
Este luns, 14 de setembro, deu comezo un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
