O día da Mercé (24 de setembro) é ocasión para volver a nosa mirada cara ao cárcere. Moitas veces miramos este lugar con desprezo, frialdade, sede de vinganza, movidos pola idea da “man dura”. A nosa mirada é distante, ausente de afecto. Pero esta non é a mirada de Cristo e dos que queremos ser os seus seguidores. A mirada de Xesús sempre transforma e mira ao pecador con misericordia. Hoxe convídote a cambiar esta mirada e a facer nosas as palabras da Escritura que, na Carta aos Hebreos, nos exhorta: “Acordádevos dos presos coma se estivésedes presos como eles”.
Miguel de Cervantes, quen tamén estivo no cárcere, dicía bela pero dramaticamente que “é o lugar onde toda incomodidade ten o seu asento”. Pola súa banda, o poeta Miguel Hernández escribía que o cárcere “é a fábrica do pranto”. E, sen dúbida, as prisións están marcadas pola dor. O pranto das persoas encarceradas que anhelan a súa liberdade e repasan o seu pasado e o seu futuro constantemente; o pranto das familias que quedan sinaladas e estigmatizadas; o pranto das vítimas que buscan xustiza; o pranto dos voluntarios que escoitan e acollen a dor. A miña última visita a un centro penal tamén estivo envolvida polas bágoas.
Ás veces a imaxe que temos do cárcere está distorsionada e condicionada polas películas ou polos delitos máis mediáticos. E iso fainos esquecer que, a gran maioría da poboación recluída está composta especialmente polos pobres, os descartados da sociedade, os que na vida tiveron poucas oportunidades, os fracasados, as persoas aparentemente sen esperanza, sen futuro. Os cárceres están cheos de persoas con enfermidades mentais cuxa condición, lonxe de curarse, agrávase nesta contorna.
Estamos no Ano Xubilar da Esperanza. E un pregúntase: pode haber esperanza no cárcere? Ten cabida esta virtude entre os barrotes dunha prisión? A resposta é si, quizais máis que en ningún outro lugar. Pero a esperanza florecerá mellor se practicamos unha xustiza con misericordia e se a pena en prisión, lonxe de ser un apartamiento, peche ou vinganza, convértese nun tempo de redención que derive nunha sa reinserción. Por iso, a súa esperanza tamén está nas nosas mans. Debemos traballar por unha xustiza máis misericordiosa, pola xustiza restaurativa e por outras penas alternativas á prisión. Loitemos por unha sociedade máis acolledora que saiba integrar tras o cárcere, por acompañar ás familias e xerar medios e persoal voluntario e profesional preparado que acompañe os procesos de reinserción das persoas privadas de liberdade…
Sen dúbida hai moita esperanza no cárcere. A que cada persoa privada de liberdade ten de saír fóra con actitude diferente, asumindo a dor provocada e esperando un cambio de vida con novas oportunidades. Así o vivín en cada un dos Camiños de Santiago nos que participei cos presos de Teixeiro. A esperanza en tantas pregarias e oracións cheas de tenrura na capela e
nas celebracións, polas familias e polos seus seres queridos. A esperanza de tantos xestos humanitarios que, no medio da dificultade estrutural evidente, tamén teñen lugar no cárcere. Así o vin persoalmente en detalles concretos: cando che piden que vaias saudar a unha persoa que atravesa momentos difíciles, ou en signos de proximidade que entre eles mesmos téñense… “Aquí hai moita humanidade”, dicíame recentemente unha persoa no cárcere. Desde a miña experiencia particular recoñezo que facer realidade a invitación do Mestre “estiven no cárcere e viñestes verme” fíxome moito ben, polo que dou grazas a deus.
O papa Francisco, na bula de convocatoria do Ano Xubilar, fixábase especialmente nos presos e solicitaba que, como Igrexa e como sociedade, neste ano de graza que é o xubileu, tivésemolos máis presentes e buscásemos signos tanxibles de esperanza para eles, que viven situacións de penuria, dureza na reclusión e baleiro afectivo. E convidaba a todos os crentes a reclamar “con valentía condicións dignas para os reclusos, respecto dos dereitos humanos e sobre todo a abolición da pena de morte, recurso que para a fe cristiá é inadmisible e aniquila toda esperanza de perdón e de renovación”.
A miña felicitación e agradecemento aos voluntarios de pastoral penitenciaria polo seu traballo e tamén aos funcionarios dos centros penais, neste día, polo seu labor: seguide sendo esperanza para as persoas que vos foron encomendadas. Que a Virxe da Mercé sexa refuxio e modelo de misericordia para todos.
Fernando García Cadiñanos
Bispo de Mondoñedo-Ferrol
A función está dirixida ao público adulto e a entrada será de balde, ata completar aforo. O evento conta coa colaboración do Concello. Unha nova oportunidade para gozar do teatro local e apoiar o traballo das compañías da comarca.
Sinopse: Cando chega a noite e nós durmimos, a Lúa asoma polas fiestras e goza dos nosos soños. Así descobre historias máxicas, tolas e divertidas. Os seus soños favoritos son os de Calcetín, un personaxe amante da lectura e cunha imaxinación desbordante. Viaxa entre estrelas, pilota un zapato que percorre os mares ou chega ao mundo do revés. Unha proposta chea de fantasía e creatividade para fomentar o gusto pola lectura entre os máis pequenos.
Na presentación participaron o delegado territorial da Xunta, Javier Arias; o Deputado de Cooperación e Asistencia aos Concellos, Xosé María Arias e o deputado de Rural Daniel García, que puxeron en valor a tradición e o traballo das filloeiras. A organización prevé poñer á venda 18.000 filloas, incluíndo opcións sen glute, e o recinto feiral acollerá artesanía, música, obradoiros e a entrega dos premios do concurso escolar. O xornalista David Valverde Cabaleiro será o pregoeiro. A Vicepresidencia da Deputación colabora coa actuación de Nubeiro e cunha degustación de xamón de porco celta a través do programa Un Gusto de Rural. Arredor de 150 persoas participarán na organización ao longo da xornada.
A reorganización dos espazos —stands na Praza do Casino e presentacións no Cine Fantasio— foi clave para o éxito. A concelleira de Cultura, Patricia Rodríguez, destacou a boa acollida e a resposta do público, valorando moi positivamente o novo formato.
Estivo organizada polo Motoclub Os de Sempre, que reuniu este fin de semana a centos de participantes chegados de Galicia, Asturias, León e o Bierzo. O programa incluíu unha ruta nocturna en homenaxe aos moteros falecidos, ademais de momentos de convivencia en comidas e actuacións musicais dos grupos Primera Línea e Malditos Pendejos. Na entrega de trofeos participaron o alcalde de Ortigueira, Valentín Calvín, e a concelleira Isabel Rego.
Destacou o seu valor como punto de encontro e motor económico e cultural da comarca. Arias puxo en valor o labor do Concello por manter eventos de referencia como a Moexmu, esta feira e a próxima Festa da Filloa, que contribúen a promover o sector agrogandeiro e a tradición galega.
A concelleira de Cultura, Ana Cartelle, destacou que “es un privilegio para Ortigueira contar con una formación de la talla de Qvinta Essençia”, e subliñou que o concerto ofrece “una oportunidad única para disfrutar de una música que en su día fue la vanguardia de las cortes europeas”. O recital propón unha viaxe pola lírica e a música do Renacemento, con obras de Guerrero, Morales ou Vázquez e textos de Garcilaso, Boscán ou Lope de Vega.
