“A extrema dereira e a estupidez humana”. Santiago Fernández Rocha

Hoxe, aínda que a globalización económica fracasou seguimos vivindo nun mundo interconectado e interdependente que debera contribuír a un maior entendemento entre os pobos pero, pola contra, tamén vivimos atravesados por incertidumes de todo tipo e por unha acentuada e inxusta desigualdade que foi, nas sociedades democráticas occidentais, unha das consecuencias máis negativas da globalización económica.

Son estas dúas últimas características as que están detrás do malestar no que viven amplas capas das sociedades democráticas. Un feito que está a utilizar a ultradereita para medrar e gañar poder social e político, aproveitando as novas tecnoloxías como principal camiño para viralizar a súa propaganda demagóxica e poder así normalizarse e irse consolidando en sectores da poboación caracterizados por unha mentalidade gregaria e dependente e unha imperiosa necesidade de certezas e seguridade. Pero tamén, como nos dixo o teólogo protestante alemán Dietrich Bonhoeffer, por unha renuncia moral a exercer o pensamento crítico, producíndose, desta forma, unha adhesión acrítica a mensaxes simples e demagóxicos e narrativas cheas de odio, que acaban por radicalizar as mentes mais vulnerables e dependentes.

Neste contexto é cando a estupidez humana acada o seu maior perigo para se producir o desenvolvemento da extrema dereita, como se demostrou nos anos trinta do século pasado.

A estupidez humana foi un fenómeno moi estudado polo italiano Carlo Cipolla e polo devandito Dietrich Bonhoeffer, quen padeceu nas súas carnes a irracionalidade e a crueldade nazi, executada con toda normalidade, como nos describe na súa “Teoría da estupidez”, por miles de persoas do común que simplemente entregaron a sus autonomía mental e o seu propio criterio a un movemento criminal como o nazismo, converténdose en persoas obedientes, sen pensamento propio e con pleno convencemento de que estaba a representar unha visión do mundo universal e, polo tanto, a única válida e indiscutible que cumpría seguir cegamente.

E agora, despois de case un século e coñecidas as atroces consecuencias daquel movemento; como é propio da estupidez humana, semella que estamos no camiño de repetir unha historia semellante, cunha extrema dereita en pleno auxe que busca atraer aos sectores sociais máis vulnerables, mediante engano e manipulación, que pola súa ausencia de xuízo crítico, forza moral e autonomía mental, acaban amosando unha obediencia cega a consignas baleiras e soflamas cheas de odio e xenofobia que só serven para estimular a intolerancia e acabar provocando polarización social, fanatismo e violencia.

En definitiva, parece que estamos outra vez inmersos nunha guerra contra as sensatez, onde cada día cae nas garras da estupidez humana unha evidente certeza é xa nada se pode facer dende a atalaia da razón e da cordura.

E en España, como nos dixo o xenial Xerardo Tecé, todo empezou o día en que a Santiago Abascal lle preguntaron polas súas políticas de fiscalidade e a súa resposta foi clarificadora: “viva España”. Dende entonces ata hoxe vivimos un auténtico asedio da estupidez onde a sensatez, a razón e a cordura quedaron absoletas para poder neutralizarla e, polo tanto, calquera cousa pode ser posible.