“Un galeguismo deformado, in memoriam de X. Manuel Beiras”. Santiago Fernández Rocha

Posiblemente, este noso pobo asentado nunha terra marabillosa, se construíu en plenitude ao longo da Idade Media e se conformaría nesa etapa como un actor histórico aberto a todas as posibilidades que ofrecía aquela coxuntura.

Sería no paso do medievo ao Renacemento cando as nosas camadas dirixentes empezarían a abandoar o seu lexítimo protagonismo ata quedar o país descabezado, que na modernidade, lle faría perder gran parte da súa relevancia histórica.

Deste modo, na medida en que as nosas elites ían abandoando a súa auténtica misión de
ser vangarda e referentes dun pobo de seu, ían tamén trocando a súa auténtica función para acabar converténdose en simples instrumentos de forzas alleas ao país. Un proceder que deixaría orfo de liderado, de proxectos colectivos e de futuro e confianza a todo un pobo ata transformalo nun suxeito pasivo abandoado á súa sorte, encerrado en si mesmo e temeroso diante do futuro. Sempre á defensiva e totalmente desvalido se non termase dil o pasado. Rematando nos últimos séculos vivindo á marxe do poder pero padecendo a súas negativas consecuencias.

Todo o devandito rematou transformando a maioría das nosas xentes en seres cunha identidade de seu moi marcada pero desconfiados, retranqueiros e sumisos diante dos poderosos, acomplexados diante do diferente e sen a confianza necesaria en si mesmos para tentar protagonizar o seu destiño colectivo.

Desta situación, a mediados do século XIX empezarán emerxendo as primeiras conciencias críticas para acabar consolidándose no primeiro cuarto do século XX coa creación dun movemento galeguista que ten como obxetivo espertar conciencias e defender a identidade, potenciar a nosa personalidade e reivindicar a Galicia como un ente nacional. Este movemento remataría conectando cunha parte do sentir popular a raíz da elaboración e aprobación do Estatuto do 36.

Logo, nas últimas décadas do século, coa chegada da democracia e a aprobación do Estatuto do 81, o galeguismo tivo un moi distinto sentido e recorrido, impoñéndose un galeguismo deturpado, derivado dunha cultura política de subordinación a intereses foráneos, maioritariamente representado e impulsado polo Partido Popular que foi capaz de conectar cunha poboación maioritariamente descoñecedora da historia do seu país e que como consecuencia, viuse representada neste galeguismo banal e baleiro de contido político e cultural, moi alonxado do que representaba o concepto de galeguismo na súa orixe. Pero o importante é que lles funcionou como reclamo electoral, aínda sendo un galeguismo desvirtuado e afastado totalmente dunha vontade emancipadora e transformadora.

En definitiva, esta falta de compromiso con país da maioría das nosas elites, xunto á baixa autoestima e á falta de conciencia galeguista de gran parte das nosas xentes determinou a renunciar a exercer a misión de construirnos como un país con plena autonomía, orgulloso da súa idiosincrasia e esperanzado co seu futuro.

E posiblemente foi esta situación de renuncia do que autenticamente somos o que lle fixo dicir ao gran Laxeiro: ” Que marabilla de terra temos e que carallo de xente somos, coño!”