Como actividade de clausura do presente curso académico, nos últimos días de xuño realizamos unha excursión educativa a Cataluña. Era o merecido premio para un grupo de mozas e mozos que acaban de obter a graduación do Ensino Secundario Obrigatorio no IES Monte Castelo de Burela.
Escollemos Cataluña porque aquela comunidade e a nosa son dúas ribeiras opostas que sempre estiveron conectadas; dúas terras que miran de fronte ao mar, sexa este o Mediterráneo ou o Atlántico. Cos cataláns compartimos o amor pola terra que se exterioriza na protección do noso, da nosa identidade. Uns e outros sabemos que o feito de ser catalán ou galego, antes que algo romántico, é un compromiso con nós mesmos, con ese patrimonio cultural e material que imos deixar aos nosos fillos.
Entre Cataluña e Galiza hai 1000 kilómetros de separación física, mais sempre existiu un grupo de emprendedores que puxeron en contacto as dúas comunidades. Os cataláns modernizaron o sector industrial e pesqueiro desde o século XIX. Os galegos foron a Cataluña, como a outros sitios, en busca dunha vida mellor e alí acharon unha boa acollida.
Situadas lonxe no espazo, xenealoxicamente Cataluña e Galiza están unidas polas nosas linguas, dúas irmás fillas da lingua latina que os romanos trouxeron á Península Ibérica, e a estas alturas da historia case todo o mundo sabe que a lingua é o elemento máis importante na constitución da identidade, o que marca a fronteira entre o animal e o humano, un poderosísimo sistema de expresión e un valioso elemento de comunicación.
A lingua catalá goza de excelente saúde e é o elemento común entre os autóctonos e os inmigrantes de distinta procedencia que, na segunda xeración, falan catalán. O galego, en cambio, é unha lingua enferma que sofre un progresivo proceso de abandono na medida en que algunhas persoas van deixando o rural e se converten en “urbanitas” que limitan o emprego da lingua espontánea a un uso puramente administrativo e protocolario. Un segmento da nosa poboación esqueceu que os galegos somos o que somos, en palabras de Castelao, “por obra e graza do idioma”.
Agora que as transformacións das comunicacións permiten un trato máis intenso entre as dúas realidades nacionais, decidimos profundizar nesa relación e para iso escollemos Cataluña como destino da nosa viaxe educativa de fin de curso. Queríamos mostrar ao noso alumnado que as empresas galegas contan hoxe con representación en Cataluña (INDITEX, Sargadelos, Grupo San José…) e que o mesmo ocorre á inversa con La Caixa, Freixenet, Banco Sabadell, Custo… que teñen sucursais na nosa terra. Mais tamén queríamos profundizar no pasado e mostrar como Barcelona e Compostela, Barcino e Campus Stellae, cidades emblemáticas das nosas respectivas Comunidades, teñen esa capacidade de enlazar a tradición histórica co futuro.
En vivo e en directo comprobamos que os galegos en Cataluña, como noutros lugares do mundo, promoveron unha intensa actividade cultural vinculada ao Centro Galego de Barcelona fundado nos anos vinte do século pasado, o terceiro máis antigo do mundo despois dos de Bos Aires e A Habana. Agora, xa de volta, queremos agradecer ao seu presidente, Don José Méndez, a calorosa acollida que nos brindaron neste San Xoán de 2011, unha noite máxica na que fixemos que ardese o lume novo en fogueiras galego-catalás.
María do Carme Cociña
A organización, a cargo da Asociación R.C.M. Amigos de Monte Castelo, abrirá a venda de parcelas os días 21 e 22, en horario de 18:30 a 20:30, primeiro para confirmar as reservas do ano anterior e despois para repartir as libres. O venres terá lugar a misa na igrexa de Vila do Medio ás 20:00 e, xa pola noite, a actuación do grupo Pekados e o DJ Balbi. O sábado comezará coa sesión vermú a cargo de SP The Sound Project, seguida do concurso de disfraces, xogos infantís, tardeo con DJ Pepu, bingo musical con Marisa Prisa e unha verbena con Pantera Rosa e Gin Toni’s. O domingo celebrarase a misa e procesión en honra á Nosa Señora das Marabillas ás 13:00, e a sesión vermú correrá a cargo do dúo Épok. A romaría conta coa colaboración do Concello de Burela, ABSA e Ledicia, ademais de numerosos establecementos locais.
As familias, o equipo docente, e o alumnado da Escola Infantil Municipal desfrutaron esta semana dunha xornada de convivencia e aprendizaxe neste parque. Ao longo do día, ademais de visitar a reserva e coñecer de preto numerosas especies animais, compartiron un agradable picnic nas instalacións do parque e tiveron acceso tanto á zona exclusiva da reserva como ao resto do recinto. A xornada rematou cunha actividade moi especial: un pequeno teatro participativo sobre a prevención dos incendios forestais, no que os nenos e nenas aprenderon a importancia de coidar os nosos montes e de evitar condutas que poidan provocar lumes, como abandonar obxectos de vidro na natureza. Un día cheo de experiencias, convivencia e aprendizaxes que reforzan o compromiso coa educación ambiental desde as primeiras idades.
A eucaristía, un dos actos centrais das festas patronais de Foz, continuou coa tradicional procesión e coa ofrenda floral en memoria das persoas falecidas no mar. A mandataria provincial formou parte da comitiva xunto a numerosos veciños e veciñas, visitantes, membros da corporación municipal e a pregoeira desta edición, María Nelle Castro Neira, focense moi vinculada ás festas desde a infancia.
Trátase dunha mostra de 28 fotografías de gran formato do naturalista Ezequiel Martínez que reivindica a diversidade e a conservación da fauna salvaxe. A iniciativa, organizada polo Concello da Pastoriza en colaboración con ABANCA e Afundación dentro do proxecto Corrente cultural, poderá visitarse de balde ata o 26 de agosto. As imaxes, acompañadas de textos divulgativos elaborados por especialistas de Naturnova, amosan especies emblemáticas como o oso pardo, a cegoña, o cervo ou a aguia imperial, convidando a reflexionar sobre a importancia de protexer o patrimonio natural.
Villares gabou o traballo realizado e subliñou que “a implicación do tecido social e dos veciños e veciñas é clave para transmitir as tradicións que forman parte da nosa identidade e reforzar os vínculos da comunidade”. Na xornada principal deste xoves destacou a ofrenda floral na honra dos mariñeiros falecidos. O venres e o sábado celebraranse o Festival Folklórico Internacional e o Festival Folklórico Infantil respectivamente, organizados polo Grupo Mistura.
O Concello de Ribadeo atende así a petición realizada pola Asociación Provincial de Empresarios de Hostelería e Turismo de Lugo, que solicitou permisividade neste sentido aos 67 Concellos da provincia de Lugo. Ademais o Concello autorizou a instalación dunha pantalla na praza de Porcillán. A petición foi realizada pola Asociación Cultural Festas do Carme.
Nesta ocasión contará, ademais de cos anfitrións A Subela, como grupo convidado ao Grupo Folclórico e Etnográfico do Cimeiro, procedente de Soure, en Portugal, que participa dentro dun intercambio cultural. A organización destaca que será unha edición especialmente significativa e anima ao público a non perdela. Terá lugar o 18 de xullo, ás 21:00 horas, na Praza Conde de Fontao, de Foz.
