Nota de prensa:
PROPÓSITO DE ENMENDA. A RECTIFICACIÓN DA HISTORIA
Veciños do Valadouro e das terras de Bretoña realizarán un curioso acto de irmandamento no cemiterio da parroquia de Santa Cruz o próximo día 30 de xullo
Na noite do 22 de novembro de 1888, seis homes veciños da Pastoriza entraron pola forza na casa reitoral de Santa Cruz do Valadouro. Para conseguiren un botín de 970 pesetas, os asaltantes deixaron tras de si catro persoas asasinadas: o cura, dúas criadas e un criado, todos eles tamén orixinarios da Pastoriza.
Os seis acusados foron condenados a pena de morte no xuízo celebrado en Mondoñedo entre os días 26 e 29 de marzo de 1889. Finalmente, a raíña rexente María Cristina conmutoulles a pena por cadea perpetua a cinco deles, segundo indica o escritor Miguel Vila Pernas, quen tratou literariamente os feitos na súa novela titulada “O Crime de Santa Cruz do Valadouro” (Edicións do Castro). Outro dos acusados, Manuel Luxilde, foi executado un ano máis tarde (1890) no campo da feira de Mondoñedo á vista de millares de curiosos chegados de toda a comarca.
Transcorridos case 125 anos desde que sucederan eses feitos tan dramáticos, a asociación ambientalista Fraga das Lerias do Valadouro organiza un simbólico acto de confraternización entre a poboación destes dous concellos lugueses. Dentro do programa de actividades culturais complementarias á exposición Palabra e Memoria están incluídas dúas convocatorias singulares: ás 7 da tarde do día 30 de xullo no cemiterio de Moucide será conmemorado o centenario do nacemento do acordeonista Eladio Maseda; e unha hora máis tarde (20:00 h.), en Santa Cruz, recordaranse os feitos do crime do Valadouro. Neste caso, o acto leva por título “Propósito de enmenda. Rectificación da historia”. Os organizadores pretenden divulgar así a lección aprendida da historia no sentido de que a violencia xera máis violencia e, polo tanto, moito sufrimento para todas as partes implicadas. Con este evento poñen de manifesto a súa opción en favor do entendemento e a irmandade entre os pobos. Os encargados de transmitir a mensaxe serán o alcalde da Pastoriza, Primitivo Iglesias, e o escritor Miguel Vila Pernas. Actuará como anfitrión e condutor da cerimonia o concelleiro local Luís García Rubal, na súa calidade de membro da corporación e da asociación convocante.
Para poñer fin a esta xornada cultural, ás 9 da noite, na casa da cultura de Ferreira celebrarase unha mesa-redonda coa participación directa de diversas familias protagonistas da Exposición Palabra e Memoria, presentada e moderada por Alba García Pico. No mesmo acto tamén intervirán o sacerdote Fernando Monterroso e o lingüista Primitivo Iglesias.
INAUGURACIÓN DA EXPOSICIÓN PALABRA E MEMORIA
Case dous centenares de persoas participaron o día 24 de xullo na casa da cultura de Ferreira nos actos de inauguración da Exposición Palabra e Memoria, que recolle en fotografías de María Mon Geada os resultados da investigación sobre patrimonio local realizada por Alba García Pico.
Tras o saúdo realizado por Edmundo Maseda, presidente da asociación convocante “Fraga das Lerias”, tomou a palabra a coordinadora dos eventos, Alba, para explicar a metodoloxía da investigación e para ambientar o público nos contidos da exposición, algo que fixo mediante a proxección de diversos fragmentos dos audiovisuais “Modelo Burela” e “Palabra e Memoria” de Matías Nicieza.
Despois de que o deseñador Xosé Blanco explicase a iconografía do cartaz anunciador (no que figuran diversos símbolos relixiosos dos pobos prerromanos, posteriomente adaptados ao culto cristián), a vicepresidenta segunda da Deputación de Lugo, Lara Méndez, transmitiu os parabéns á entidade organizadora e aos responsables da investigación e da montaxe da exposición. Para Méndez sería desexable que en datas próximas a mostra se fixese itinerante por outros concellos.
Finalizada a parte máis institucional, o público puido disfrutar dunha visita guiada pola coordinadora, que estivo acompañada por Aida López Vale, que realizara unha experiencia semellante no Vicedo e que quixo apoiar coa súa presenza as actividades do Valadouro.
A exposición Palabra e Memoria está distribuída en oito paneis. En cada un deles está recollida unha síntese da historia de cada unha das parroquias do Valadouro. Arredor das imaxes da igrexa e o cemiterio están as fotos das inscricións funerarias máis relevantes, todas elas acompañadas das explicacións das circunstancias en que foron redactadas así como da biografía das persoas a quen están dedicadas.
————————————————————————————————————————————————————————————————-
DOCUMENTACIÓN:
Crime do Valadouro
http://www.colineta.com//blog/crime/execucion.htm
http://www.youtube.com/watch?v=Z2br_Cuf2os
Xénese das actividades Palabra e Memoria:
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
O evento incluirá espicha, queimada, brujo con conjuro e sesión DJ. O prezo é de 50 euros por persoa, con reserva previa no 611 185 336 e prazas limitadas. A organización lembra que “el 12 de agosto cuando caiga la noche la celebración continúa en Los Olivos… la noche culminará con una queimada elaborada por el Brujo Gonzalo, seguida de una sesión DJ para poner el broche final a una jornada inolvidable”.
Baixo o título Memoria de mariñáns. Unha crónica da emigración da Mariña, o xornalista e investigador Martín Fernández Vizoso ofrecerá unha intervención centrada nas historias e vivencias dos emigrantes da comarca, ilustrando o fenómeno migratorio que marcou a vida de moitas familias ao longo do século XX. O evento inclúe tamén unha imaxe histórica de mariñáns retornados de América nos anos 30, que serve de fío visual para contextualizar esta realidade.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.
No encontro mantido na sede da delegación territorial da Xunta en Lugo, no que tamén estivo o director territorial da Consellería, Marco Antonio Fernández Piñeiro. abordáronse liñas de cooperación para a mellora de Infraestruturas e de seguridade viaria, de interese para este municipio. O departamento que dirixe M. Allegue segue prestando apoio aos municipios para executar actuacións que contribúan a mellorar a calidade de vida da veciñanza e a reforzar a competitividade económica.
