No ano 1859 Rosalía escribía o prólogo da súa primeira novela “La hija del mar” no que afirmaba que aínda non lles era permitido ás mulleres escribir o que senten e o que saben; lonxe quedan aqueles días, fresca e louzá a denuncia da poetisa.
Porque o primeiro sufraxio feminino en España ten unha idade inferior á da avoa deste narrador: 83 anos van dende aquel 19 de novembro de 1933 no que nas segundas eleccións xerais da República as españolas puideron exercer o seu dereito a voto abandeiradas pola sufraxista Clara Campoamor.
Non é este un alegato histórico, pero convén non esquecer que todo avance social trae consigo o seu contrapunto: máis de corenta anos (dende o 36 ate o 77) de supresión deste dereito e a identidade xurídica da muller asemellada a un neno ou un incapaz. Despois da ditadura o recoñecemento feminino nos procesos de transformación sociais é semellante á dos represaliados.
Polo medio de todo o relato hai algún episodio emancipador, como o foi a invención da deseñadora británica de modas Marry Quant, na década dos 60 da minisaia, prenda que segue a ser un icono da liberdade estética e sexual.
E chegamos á nosa avanzada sociedade da era dixital e semella totalmente viva a vella diatriba con respecto ós referentes, unha sociedade desmemoriada é incapaz de establecer unha escala de valores con respecto á muller e no tocante a todo o demais.
A retransmisión da gala de noitevella foi a mecha que prendeu o debate: a presentadora Cristina Pedroche conducía a programa de rigor ataviada cunha indumentaria que pretendía non deixar indiferente a ninguén. E non o fixo.
Por razóns individuais, por motivo de share ou audiencia, pola máis pura vangarda estética… as razón polas que cadaquén viste dun xeito ou outro son totalmente alleas ó abaixo firmante; hai quen di, incluso, que o único lei motiv, no marco da liberdade económica, é o crematístico; a estes habería que preguntarlles si a súa liberdade xustifica o traballo infantil ou a venta de órganos ou persoas.
E entre tanto debate estéril, aínda non ben comezado o día 1 de xaneiro, a violencia machista cobrouse a súa primeira vítima mortal no que vai de ano na localidade de Rivas Vaciamadrid. E entre tanto desconcerto confunde aínda máis que unha sociedade indolente sexa incapaz de facer ningún tipo de autocrítica, de asumir algún tipo de responsabilidade, de fixar un nexo causal entre os seus comportamentos cotiáns e a violencia sistémica.
Se voltamos ó tema do escalafón de valores femininos eu propoño un referente autóctono: Susana Rodríguez Gacio, primeira muller galega con menos dun 7% de visión en licenciarse en medicina, tamén diplomada en fisioterapia, engade ó seu curriculum a súa carreira deportiva na que gañou o campionato de Europa de paratriatlón e foi medalla de bronce no Mundial.
Porque, no fondo, pode que se trate diso: non de xulgar a a ninguén, senón de fixar referentes. De non esquecer a Clara Campoamor ou Federica Montseny; porque xa o dicía a canción de Sabina, quen puidera rir como choraba
Villares visitou a exposición fotográfica dedicada a Calvo-Sotelo, instalada na praza de Pancho Maseda, que forma parte do programa conmemorativo do centenario. A mostra reúne unha selección de imaxes seleccionadas pola propia familia do expresidente para achegar á cidadanía diferentes momentos da súa traxectoria persoal e política. A conmemoración, que se estende ao longo de todo 2026, busca poñer en valor a figura de Calvo-Sotelo e a súa relación con Ribadeo, onde deixou unha importante pegada vinculada, entre outras cuestións, ao impulso de infraestruturas.
No acto intervirán o autor e Xoan Ramón Fernández Pacios, cronista oficial de Foz. A actividade está organizada pola Federación de Librarías de Galicia en colaboración co Concello de Foz.
O alcalde, Dani Vega, fixo un balance moi positivo: “foi un concerto moi especial nun marco espectacular, como é a igrexa parroquial de Ribadeo, e no que o gaiteiro Carlos Núñez encandilou aos asistentes co seu repertorio. Todos os asistentes disfrutámolo moito”. Xunto a Carlos Núñez estiveron o rexedor e as concelleiras de Cultura, Turismo e Seguridade, Begoña Sanjurjo, Marta Saiz e Montse Seijo.
Durante case dúas horas desenvolveuse unha conversa aberta arredor do mundo do espírito e do contido da obra, nun encontro ao que asistiu un grupo numeroso de persoas dispostas non só a escoitar, senón tamén a dialogar e compartir reflexións. Tras a intervención inicial de Pepe Peinó como responsable do proxecto, tomou a palabra o escritor Lionel Rexes, quen achegou novas perspectivas antes de abrir o debate ao público. As opinións, argumentos e matices sobre relixión, espiritualidade, Deus e os valores que sustentan a convivencia foron enchendo o espazo nun ambiente participativo e respectuoso, no que as diferenzas quedaron en segundo plano fronte á forza do diálogo, a solidariedade e o afecto.
A iniciativa xurdiu co obxectivo de xuntar o alumnado que coincidira na EGB, pero axiña se ampliou a todas aquelas persoas que compartiron pupitres e amizades tamén no instituto.
O público, totalmente entregado de principio a fin, amosouno cos intensos e prolongados aplausos que acompañaron toda a actuación. Ao remate, os asistentes expresaron o seu desexo de poder gozar no futuro de novos concertos do artista, que sen dúbida volverán entusiasmar ao público.
Villares subliñou o éxito de convocatoria do evento, que reúne cada ano a numerosos participantes e afeccionados en Ribadeo, “aproveitando o atractivo da ría e do seu porto deportivo para atraer visitantes e complementar co deporte a súa ampla oferta de natureza, patrimonio e gastronomía”. A presente edición estivo dedicada á figura de Leopoldo Calvo-Sotelo, con motivo do centenario do nacemento do que fora presidente do Goberno e alcalde honorario do municipio. Ademais das regatas de vela en distintas categorías, celebráronse bautizos de buceo, charlas ou un concurso de pesca, entre outras actividades.
