Lugo, 4 de outubro de 2017. O Deputado de Relacións Institucionais, Álvaro Santos Ramos, o Presidente da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega, Cesáreo Sánchez Iglesias; e o vogal de Literatura de tradición oral de dita asociación, Antonio Reigosa, informaron este mércores dunha nova colaboración entre ambas institucións para promocionar e impulsar o uso do galego, facendo fincapé na promoción dos escritores así como da súa produción literaria. Trátase dunha colaboración de 20.000 euros do Goberno da Deputación coa que se organizará, entre outras actividades, as X Xornadas de Literatura Oral: Palabras con Memoria, que terá lugar o vindeiro 21 de outubro no Salón de Actos do Pazo de San Marcos.
Santos Ramos valorou a precaria situación que está a sufrir o uso do galego, tanto no eido oral, como no escrito. Neste senso, apuntou que, por exemplo, a edición de libros en galego baixou nun 13,1% durante o 2016, unha caída que contrasta co bo momento que viven o español, o catalán e o vasco, que aumentaron. Ademais, no que a produción se refire, o Galego baixou nun 48%, a diferenza da produción en castelán, que se incrementou nun 7,5%; en catalán, cun 7,2%; ou en éuscaro, que foi dun 34,5 %. Cómpre subliñar que, en 2016, editáronse 86.000 títulos en todo o estado. O 85,5% deles en español, 10% en catalán, 2,1 % en vasco e, por último, o 1,5% en galego.
“Esta colaboración enmárcase dentro da nosa aposta por fomentar o uso do galego, que é o signo de identidade común que nos vencella a todos os habitantes do país e, pesares de non ter as competencias directas na materia, cremos necesario dar resposta a esta problemática, pois existe a necesidade real de que as administracións colaboremos e apoiemos ao sector literario da nosa comunidade”, apuntou.
O Presidente da AELG puxo en valor a relación da asociación co Goberno da Deputación “que foi sempre de amizade e fraternal, que nos permitiu acadar determinados obxectivos. Sen este tipo de colaboracións do Goberno da Deputación, os escritores non poderiamos levar adiante as funcións non só individuais da escritura, senón tamén as sociais”.
“Se algo está claro é que non hai nada que sexa capaz derrotar a esperanza dos escritores pero, esta colaboración, é un grito de esperanza para o idioma, para a literatura galega, e para a tradición oral, que é a base da amplísima riqueza literaria que temos no noso país”, concluíu.
Xornada de literatura Oral
Grazas á achega do Goberno da Deputación, a AELG celebrará en Lugo da X Xornada de Literatura Oral, que terá lugar o sábado, 21 de outubro, no Salón de Actos do Pazo de San Marcos. Nesta ocasión, farase fincapé nas palabras con memoria, sobre todo no eido da toponimia, onomástica, lexicografía ou fraseoloxía.
Con esta xornada, o que se busca é recuperar palabras nosas en desuso, ou sexa, en perigo de extinción, do idioma galego; así como aquelas palabras e expresións que non recollen os dicionarios. Os interesados en participar deberán inscribirse a través do correo oficina@aelg.org.
Na xornada, participarán reputados expertos na materia como Xulia Marqués Valea; Gonzalo Navaza; Isidro Novo; Mª Rosario Soto Arias; Xesús Antón Gulías ou Marcos Escudero, entre outros. A programación é a seguinte:
Mañá
10:15 horas.- Recepción, entrega de material e inauguración
10:30-11:30 horas.- Conferencia: Os sinais de identidade na tradición oral: breve achegamento dende o sistema antroponímico galego, a cargo de Xulia Marqués Valea
11:30-12:30 horas.- Conferencia: Orfanato para ágrafas: Palabras ao ventimperio, a cargo de Isidro Novo
12:30-14:00 horas.- Mesa redonda: Saber o seu nome sen perder a súa voz, coa participación de Xulia Marqués Valea, Isidro Novo e Antonio Reigosa
Tarde
16:00-17:00 horas.- Conferencia: Presenza de valores antropolóxicos, etnográficos e míticos na fraseoloxía, a cargo de Rosario Soto Arias
17:00-18:00 horas.- Conferencia: Toponimia e lendas, a cargo de Gonzalo Navaza
18:00-19:30 horas.- Mesa redonda: O abecé do noso ADN simbólico-cultural, coa participación de Rosario Soto Arias, Gonzalo Navaza e Isidro Novo
19:30-20:30 horas.- Sesión práctica: Palabras con misterio: O Latín dos canteiros
Faladoiro co investigador Xesús Antón Gulías, e cos canteiro Marcos Escudero, Xabier Quijada e Faustino Santiago Lema.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
Ás 15:15 horas deste martes, un particular solicitou asistencia sanitaria tras a caída dun raio no lugar de Castro de Igrexa (Cazás, Xermade). Varias persoas sentiron os efectos da descarga eléctrica e unha delas quedou atolada. Tras dar aviso ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, Garda Civil e Protección Civil, a persoa afectada foi evacuada consciente ao Hospital Universitario Lucus Augusti.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
A viaxe, enmarcada no proxecto «Relevo Xeracional: O Futuro do Mar» e organizada en colaboración co GALP Itsas Garapen Elkartea, permitiu achegarse a iniciativas como Kofradia Basque Seafood, a Escola de Pesca de Ondarroa, AZTI, Albaola ou o Itsas Museo de Donosti, así como a proxectos vinculados directamente á actividade pesqueira e á divulgación, incluíndo o uso de realidade virtual. O intercambio con Euskadi permitiu coñecer modelos que combinan formación, investigación, transmisión do coñecemento e modernización do sector, contribuíndo a identificar novas vías para facilitar a incorporación da mocidade á actividade pesqueira e garantir a continuidade das comunidades costeiras galegas.
