Acaso non exista un só pobo do litoral que non vivira, ao longo da historia, o dramatismo da perda de vidas entre os seus mariñeiros. As forzas ceibes da natureza; os imprevistos nun camiño moitas veces ignorado; a falta de recursos para actuar ante o inesperado, etc.., fixo que o mar, tan engaiolante e tan cobizado, se voltase verdugo despiadado. Os accidentes laborais; galernas, temporais e naufraxos, e con eles a morte, tinguiron de mouro, e seguen a facelo, a vida das vilas mariñeiras.
Tódolos mares coñecen das traxedias nas súas augas. Feitos tristes que algúns quedaron no anonimato e outros, pola súa magnitude ou as circunstancias que os arrodearon, permañecen gravados, con trazos indelebles, na historia sinistra da vida mariñeira.
“O Hidro” era unha lancha que chegara a Foz o ano 1930, procedente de Laredo, onde Tristán “o vello”, e Manuel Blanco Muinelo, histórico secretario do xulgado comarcal, a mercaran. Chamábase “Nuestra Señora del Carmen”, pero as xentes deron en decir que, pola velocidade sulcando as augas, mais ben parecía un hidroavión e daí que todos a coñecesen por “ O Hidro”.
Na tardiña do 8 de outubro de 1935, vai facer 80 anos; ao lusco-fusco, cando intentaba pasar a fatídica barra ata a Ribeira, con vinte bañeiras de sardiñas a bordo, envorcou preto da pena Rubia, quedando coa quilla para arriba. Dos oito tripulantes dous desapareceron: Tristán Alonso e Xosé da Palmeira. Ao terceiro día apareceo Tristán nunha praia de San Cibrao e dez días despois Xosé, avistado por un pescador de cana, nunha furada da costa, en Salave, pretiño de Tapia: curiosamente ambos seguiran rumbos opostos. A profundidade dos cantís e a dificultade dos accesos fixeron que os veciños do lugar tivesen que realizar serios esforzos para levar a terra o cadáver de Xosé, que foi soterrado no minúsculo cemiterio de Salave.
Ás veces feitos tan luctuosos, dramáticos, dan pé a que se produzan episodios de fondo valor humano, solidarios, e que as persoas, ao impulso de tal sentimento, arrisquen sen miramentos e mesmo se salten as leis para lograr mitigar a dor allea; foi iste un deses casos. Tempo mais tarde a nai do mariñeiro, María de Gabrieliño,quixo recuperar os restos do fillo e intentouno cumprindo a legalidade, pero os trámites eran longos e moi custosos para aquelas economías de subsistencia e, por suxerencia do cura párroco,don Xosé Louro, acordaron o seu traslado clandestino, para o que se contou coa complicidade da Garda Civil de Tapia e a de Foz, non dándose por enterada da manobra, cando naqueles tempos, tan convulsos, vixiábase a cotío todo movemento na beiramar; circunstancias patéticas, que deron lugar a actitudes dunha grande xenerosidade, altruismo e valor humano ..
Precisábase ademais unha embarcación disposta a asumir o grave risco da viaxe ilegal cun cadáver a bordo, labor ao que se prestou Xesús Lestegás, “ o Relámpago”, vello e recio lobo de mar da nosa adolescencia,, patriarca da coñecida e prestixiosa saga mariñeira, coa súa lancha “María”, da que era dono e que él mesmo mandaba.
O desembarco do cadaleito fíxose no muro da vella farola da Rapadoira e traladouse á casa do armador, en Marzán, onde os restos de Xosé quedaron tres días alumeados por unha “mariposa”, ata que foron depositados no cemiterio parroquial.
A gratitude da nai durou por toda a vida; endexamais esqueceo a acción humanitaria, xenerosa, altruista e arriscada do Relámpago.
Foi o do Hidro un episodio de fondo dramatismo do mar de Foz, e da súa malfadada barra, onde tantos homes do noso mar perderon a vida, e razón primeira que impidíu e impide todo desenvolvemento portuario. A súa lembranza quedou fixada na memoria popular.
O Hidro, ao que se recortou o casco, dedicouse a carrexar, dende a xunqueira da Espiñeira, xuncos para estrar as cortes, e rematou a singradura no pudridoiro do Centiño.María.
A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, acompañada pola directora xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias, Sandra Vázquez, e a directora xeral de Urbanismo, Encarnación Rivas, asistiu á ofrenda da Virxe dos Remedios en Mondoñedo.
Era o único ocupante do turismo e os Bombeiros de Vilalba tiveron que excarceralo. Ao fío das 13:30 horas, un particular informou ao 112 Galicia dun coche que se saíra da vía e acabara batendo contra unha árbore no quilómetro 75 da N-640, en Ludrio (Castro de Rei). O propio alertador sinalou que o accidente semellaba grave polo estado no que quedara o vehículo. Cando chegaron ao lugar, os servizos de emerxencias confirmaron que só había unha persoa implicada,un home que resultou falecido e foi excarcerado polos bombeiros. No operativo participaron Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico, os Bombeiros de Vilalba e os servizos de mantemento da estrada.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
A alcaldesa Marta Rouco inaugurou a cita, que abriu coa IV Volta Ciclista á Terra Chá e cunha programación centrada na relación entre Galicia e Cuba e na memoria da emigración. Houbo unha mesa redonda sobre o Centro Galego da Habana, a exposición Galicia Imaxinada e música, ademais dunha mostra de xornais antigos. Rouco reivindicou a importancia de lembrar a emigración galega e apelou a mirar con humanidade as migracións actuais, destacando tamén o papel das asociacións culturais das parroquias na conservación das tradicións. A feira continou con desfile de época, xantar popular, xogos, animación, baile cubano, foliada, queimada e propostas musicais e artesanais ata a noite.
Na IV Festa dos Ovos Rotos con Chourizo e Feira de Artesanía, María José Gómez puxo en valor a importancia económica e social deste produto e o papel da artesanía alimentaria, con sete operadores presentes. Subliñou que o evento consolídase como unha cita que promove a gastronomía galega e recupera oficios tradicionais, dinamizando a vida económica e social de Castro de Rei.
Ocorreu minutos antes das 11:30 horas. Unha persoa foi trasladada ao hospital tras resultar ferida na colisión entre un coche e un autobús no quilómetro 512 da A-8 en sentido A Coruña, en Vilaframil (Ribadeo). Entre os alertadores estiveron as persoas que viaxaban no coche, que puideran saír do vehículo. Por outra banda, o autobús conseguiu deterse uns metros máis adiante. Ao punto desprazáronse Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico e os servizos de mantemento da autovía.
Este luns, 14 de setembro, deu comezo un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
