Tiven o gusto de coñecer a Uxío Novoneyra cando a A. C. Lumieira organizou un curruncho literario no Silfo, de Carballo, para homenaxear ao poeta do Caurel. Persoa pouco dada a conducir, solicitáronme que o acompañara desde Compostela ata Carballo, tanto á ida como á volta. Xa que logo, aquel mércores dez de febreiro de 1988 puiden coñecer a un dos máis grandes poetas da paisaxe da historia da literatura galega.
Naceu en Parada de Moreda, un lugar da parroquia de San Xoán de Seoane do Caurel, no seo dunha familia labrega. Desde moi novo mostrou as súas habilidades intelectuais, mais un muro en forma de mestre á vella usanza impediulle despuntar ata que se desprazara a cursar estudos a Lugo. Foi alí onde coñeceu a Manuel María, a Luis Pimentel e a María Mariño. Tras obter o título de bacharelato matricularíase por libre na Facultade de Filosofía e Letras en Madrid.
Da man de Ramón Piñeiro, o filósofo da saudade, el e outros escritores mozos puideron establecer o vínculo cos valores culturais do galeguismo dos anos da República, da Xeración Nós e do Rexurdimento, tan en perigo tras dúas décadas de ditadura franquista. Tamén da man dun ilustre ribadense, Gamallo Fierros, acabou animándose a escribir. Precisamente neste días aínda se pode contemplar unha exposición no Instituto Gamallo Fierros de Ribadeo que evoca esta época da vida do poeta do Caurel.
A poesía de Novoneyra inscríbese na lírica paisaxística que se puxera en marcha con Noriega Varela, se ben está enriquecida cun acento propio moi seu. En “Os Eidos”, a súa poesía é palabra que procede das raíces mesmas do seu pobo. O que lle aporta Uxío é un coidado uso da linguaxe, froito da lectura intensa de moitos poetas na procura dunha fusión con todos eles.
Pero a súa poesía tamén foi compromiso. Nalgúns poemas recollidos en “Do Caurel a Compostela” a vivencia da paisaxe é a base dunha denuncia social. Así mesmo, no poema “Letanía de Galicia” mostra esa profunda preocupación social e política polo seu país, pola súa paisaxe, pola súa lingua. A mellor homenaxe que lle podemos facer a Uxío Novoneyra e volver a ler os seus poemas. E facer con el o percorrido desde o Caurel, desde Bergantiños, desde Tui, desde Ribadeo ata Compostela cantas veces for preciso. Sempre con espírito de unidade, sen afán de protagonismo; todos cunha idea clara: a procura do obxectivo común de defendermos a nosa lingua.
A proba, organizada polo CP Altrúan, reuniu máis de 130 palistas dos seis clubs lucenses de augas tranquilas que participan na competición: o propio Altruán, o CD San Ciprián, o Club Kayak Foz, o CP Viveiro Urban Hotel, o Cidade de Lugo e o Club Fluvial de Lugo. O deputado de Mocidade Daniel García entregou os premios da proba, na que Club Fluvial de Lugo, Cidade de Lugo e Altruán coparon o podio por equipos. A Copa Deputación de Piraguismo, que conta de 6 regatas, organízase no marco da colaboración que a Vicepresidencia da Deputación de Lugo mantén coa Federación Galega de Piragüismo para a promoción deste deporte, ofrecendo aos clubs a posibilidade de participar en competicións federadas nas súas comarcas e contribuíndo así á consolidación de equipos de base.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
