A Mariña, 5 de xaneiro de 2015. Logo de que o pasado 17 de agosto co gallo da celebración do “Día da Galiza Martir”, o BNG mariñao fixera unha homenaxe na memoria das persoas, naturais ou veciñas de Lourenzá, represaliadas polo franquismo coa colocación dunha placa conmemorativa, a corporación municipal deu apoio á proposta nacionalista de celebración dun acto institucional que vai ter lugar o próximo mércores, 7 de xaneiro colocando unha placa na memoria das persoas de Lourenzá represaliadas polo guerra civil. O BNG agradece o apoio da corporación laurentina que desta maneira asume democraticamente a repulsa ao levantamento antidemocrático e a posterior represión que exerceron as tropas franquistas contra as e os vencidos durante moitos anos.
Tal como ven facendo a organización nacionalista desde fai anos, cada 17 de agosto un concello da comarca acolle a recuperación da memoria das e dos esquecidos, daquelas persoas represaliadas que sufriron e mesmo deron as súas vidas na defensa dos seus ideais democráticos e fronte á barbarie do levantamento fascista do 1936.
A formación nacionalista recordou o pasado 17 de agosto en Lourenzá, no “Día da Galiza Mártir”, ás persoas que sufriron castigos, represión e incluso a morte a mans do fascismo no ano 1936 e posteriores. No concello laurentino ademais instouse ao pleno da corporación a realizar un acto institucional para restituír a memoria das e dos represaliados que contou co apoio da corporación e terá a súa meterialización cun acto o vindeiro mércores 7 de xaneiro ás 13:00 coa colocación dunha placa na Praza Cesar Chavarría Pacio.
No concello laurentino o caso máis significativo foi o de Luis Trigo Chao (O Gardarríos) que foi abatido, xunto coa súa compañeira, Antonia Díaz Pérez o 24 de xullo do ano 1948, en Lourenzá, despois de anos de loita como guerrilleiro antifranquista.
Pero a lista de nomes de persoas represaliadas é máis ampla nese concello, a comezar pola corporación democrática do ano 36, que foi destituída, expedientando ás persoas que a compoñían; ata o propio, Fernández del Riego, que foi detido sen procesamento xudicial e apartado do seu traballo como profesor universitario.
Esta é a lista coñecida das persoas que sufriron as consecuencias da defensa dun réxime contrario ao fascismo que se instalou no Estado español co golpe militar do 36:
Manuel Palacios Sánchez. Directivo agrarista. Detido sen proceso xudicial.
Donato Ron Sánchez. Médico. Xulgado por rebelión.
Francisco Ron Sánchez. Sacerdote. Xulgado por rebelión.
Pedro Ron Sánchez. Comerciante. Xulgado por rebelión.
Rosendo Ron Sánchez. Concelleiro. Xulgado por rebelión.
Ramón Rivera Bermúdez. Labrador e concelleiro. Expedientado.
Ricardo Cienfuegos. Labrador e concelleiro. Expedientado.
José Díaz Valiña. Labrador e concelleiro. Expedientado.
Antonio López Vidal. Labrador e concelleiro. Expedientado.
Francisco Oural Cabanela. Labrador e concelleiro. Expedientado.
Manuel Ramos Fernández. Concelleiro. Expedientado.
Manuel Vidal Sánchez. Labrador e concelleiro. Expedientado.
José Rodríguez López. Concelleiro. Expedientado.
Máximo Debén Rodríguez. Concelleiro. Expedientado.
Sebastián Solla de Ron. Alcalde. Expedientado.
Ramon Ventoso Rodríguez. Gandeiro. Xulgado por rebelión.
Francisco Fernández del Riego. Profesor universitario. Detención sen procesamento xudicial e perda de emprego.
Jesús Fernández Rodríguez. Vendedor ambulante. Xulgado por rebelión.
Luis Trigo Chao (O Gardarríos). Asasinado pola Garda Civil en Lourenzá
Antonia Díaz Pérez, asasinada pola Garda Civil en Lourenza o 24 de xullo de 1948.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
