Noa Presas: “Nunca Galiza xerou tanta eólica e os concellos afectados teñen cada vez menos retorno”
Santiago de Compostela, 14 de abril 2023. O BNG emprazou ao Goberno do PP o cambio de modelo eólico en Galiza, actualmente baseado no canon posto polo goberno Feijóo, e demandou unha participación pública directa no sector a través dunha empresa pública de enerxía que garanta o retorno aos galegos e galegas da riqueza xerada polos beneficios das eólicas.
“O canon non é a forma máis axeitada de retornar á sociedade unha compensación polo impacto xerado”, esgrimiu a portavoz de Enerxía, Noa Presas, que expuxo en comisión o “moi escaso retorno” do canon eólico que aprobou o Goberno do PP en substitución do modelo “participativo e democrático” impulsado polo BNG cando foi responsable da Consellería de Innovación e Industria. “Nunca Galiza tivo tanta potencia eólica instalada nin xerou tanta enerxía eólica coma neste momento e, porén, a recadación está estancada”, denunciou a parlamentaria nacionalista, que criticou o “escaso” beneficio dun canon “que de 2010 a 2022 perdeu 2.250.000 euros”, remarcou.
De feito, relatou a deputada do Bloque, “hoxe os propietarios reciben de media menos do 3% do total da facturación dos parques, os concellos arredor do 5%”, con exemplos como o do parque eólico Serra das Penas, “con menos de 750 euros de pagamento anual en 2020 pola ocupación de terras que agora teñen posto un aeroxenerador, é dicir, ocupadas en pleno dominio por EGPE. Cada turbina produciu nese ano, segundo a nosa propia estimación, 227.742,80 euros”, o que evidencia, a ollos do BNG, “un desaproveitamento da capacidade recadatoria” neste negocio.
Este “fracaso” do modelo eólico do PP exemplifícase, argumentou Presas, “se analizamos a diferenza entre o orzamentado e o finalmente recadado entre o ano 2010 e o último ano con liquidación orzamentaria pechada, porque a Xunta recadou menos do que se orzou inicialmente, a diferenza acumulada é de 2.5 millóns de euros”, criticou.
Outra das eivas do “estrepitoso” modelo, reprobou a portavoz de Enerxía, é o do Fondo de Compensación Ambiental “cuxo montante total leva anos conxelado. A Xunta acapara para si a metade e despois destina algo máis de 11 millóns de euros”, polo que, sinalou, este modelo “non garante un trato xusto aos concellos directamente afectados” pola instalación de muíños de enerxía. Puxo un exemplo, o do concello de Muras, “no que a Xunta recadou 2,2 millóns de euros ao ano desde 2010, dos cales o consistorio só recibiu unha cuarta parte, 500.000”, un concello “do que non hai cifras similares no contexto do Estado”.
O canon eólico do PP, ademais, “non ten en conta o factor de repotenciación”, isto é, a mellora da enerxía xerada sen necesidade de aumentar o número de aeroxeneradores, senón todo o contrario, con menos muíños xérase máis enerxía. Presas puxo de exemplo desta situación “o primeiro parque eólico de Galiza, Cabo Vilán, que en 1992 contaba con 22 aeroxeneradores e 3,6 MW de potencia e no 216, só con dous, xera 5,46MW”. No actual imposto os pagos son por muíño “independentemente da capacidade produtiva deste e só a partir de 3 instalados”, sinalou a parlamentaria nacionalista, polo que empresas como a de Cabo Vilán “agora pagan 130 mil euros menos ao ano”.
“Non pode ser que nun país especializado na produción de enerxía, que vive un boom eólico sen precedentes e que asiste á transformación do sector, nos resignemos coas migallas”, emprazou a portavoz de Enerxía, que expuxo o modelo do BNG “que aposta pola participación pública directa en beneficios do sector a través dunha empresa pública de enerxía”, e impeleu ao Goberno do PP “a mudar o deseño do imposto para que teña como feito impoñible a potencia instalada do parque eólico e non o número de aeroxeneradores, para o que é necesaria unha mesa de negociación cos concellos galegos”, concluíu.
Cada participante pode presentar unha única fotografía, en papel e formato dixital, seguindo as bases dispoñibles na web da Deputación. A celebración do aniversario inclúe actividades como a Xornada de Degustación da Tenreira de Ancares, unha xornada micolóxica e un obradoiro de rescate na montaña, ademais doutras propostas ambientais e divulgativas nos próximos meses.
Dez minutos antes das 21:30 horas do xoves, o 112 Galicia foi informado polo persoal de Adif dun tren detido no medio dun túnel en Mogor, Mañón, debido a unha chapa metálica no medio da vía. Así, aínda que as doce persoas que viaxaban a bordo estaban ilesas, precisaban medios de rescate para baixalas do convoi e desprazalas ata o apeadeiro máis próximo. Nestas tarefas colaboraron a Garda Civil, os Bombeiros do Eume, o GES de Ortigueira e os voluntarios de Protección Civil de Mañón. Finalmente, as persoas foron rescatadas e evacuadas a outro tren, que as levou ata o apeadeiro sen maiores complicacións. Desde alí, continuaron a súa viaxe en taxi.
Competirán durante tres días xunto a outras dezaseis escolas de todo o mundo, elaborando catro propostas de pizza: Polbo á galega, con polbo galego, queixo San Simón e allada picante; Bosque galego, con crema de castañas e mel picante; Terra meiga, con zorza picante; e Rapadoira, con setas, queixo azul e pera. As estudantes viaxan acompañadas pola súa profesora, Conchi Carreiras, coa que levan tempo preparando as receitas. Esta é a terceira participación do IES de Foz neste certame, no que xa acadaron un segundo posto en edicións anteriores. A actividade forma parte do programa Erasmus+ da FP, financiado pola Unión Europea, que facilita a participación do alumnado en competicións de habilidades profesionais por toda Europa.
A xornada comezará ás 12:00 h cun faladoiro titulado “Vizoso e nós”, no que participarán Pepe Penabade, Pepe Blanco, Caxigueiro, Aurelia Balseiro e Mª Cristina Rubal González, moderados por Antonio Reigosa. Ás 13:20 h abrirase a exposición “Xosé Vizoso. O neno que debuxou un cabalo”, que permanecerá dispoñible durante as festas de San Lucas. A partir das 13:45 h terá lugar o acto de inauguración e descuberta da placa da nova rúa Xosé Vizoso, na Praza da Fonte Vella, coa presenza de autoridades, familiares e amizades do artista. As persoas asistentes recibirán no auditorio unha lámina cunha obra de Vizoso como agasallo.
Ás 15:15 horas deste martes, un particular solicitou asistencia sanitaria tras a caída dun raio no lugar de Castro de Igrexa (Cazás, Xermade). Varias persoas sentiron os efectos da descarga eléctrica e unha delas quedou atolada. Tras dar aviso ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, Garda Civil e Protección Civil, a persoa afectada foi evacuada consciente ao Hospital Universitario Lucus Augusti.
A exposición, instalada no Centro Comarcal Pazo de San Tomé, invita a observar con calma, descubrir historias e poñer en valor un patrimonio vivo que forma parte da nosa identidade. Unha maneira diferente de achegarnos ao mundo rural que tanto significa para As San Lucas.
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
