Iria Castro: “a Xunta emprega os procedementos administrativos, dispostos para a protección dos bens patrimoniais, para impedir o seu mantemento e conservación”
Lugo, 25 de abril de 2024. A Xunta de Galiza impide que se realicen tarefas de limpeza e estudo na contorna da Torre de Caldaloba, recuperada para o patrimonio público pola Vicepresidencia da Deputación de Lugo.
Co obxectivo de avanzar na súa conservación e posta en valor, a área de Cultura encargou un proxecto de intervención arqueolóxica na contorna da Torre. Trátase dunha actuación que inclúe o desbroce de parte do xacemento, o desenvolvemento de seis sondaxes arqueolóxicas valorativas e a colocación dunha protección no pozo situado a carón da fortaleza. A Xunta de Galiza recibiu o 5 de decembro de 2023 a solicitude para realizar a intervención, que, case seis meses despois, non respondeu.
A deputada de Cultura Iria Castro explicou que “ a Dirección Xeral de Patrimonio requiriu documentación, que foi achegada, pero non respondeu á solicitude, como xa fixo con outras actuacións proxectadas desde a Vicepresidencia da Deputación” e criticou que “a Xunta de Galiza empregue os procedementos administrativos, dispostos para a protección dos bens patrimoniais, para impedir o seu mantemento e conservación”.
Neste sentido, a responsable provincial lembrou que a Consellería de Cultura se escudou tamén no silencio administrativo para impedir os traballos de consolidación e estabilización da Torre proxectados o ano pasado pola Vicepresidencia da Deputación.
Aquela intervención recollía diferentes actuacións sobre as fachadas Noroeste e Suroeste da Torre do antigo castelo de Vilaxoán. Os traballos previstos consistían na limpeza de vexetación nas dúas fachadas e na coroación dos muros de cachotería mediante a retirada manual de plantas e raíces. Tamén se contemplaba a substitución e reparación dos elementos de cimbra de madeira do interior da Torre, e a recolocación ou substitución da cuberta de chumbo instalada en 1998 e na inxección de morteiro de cal sobre muros e fábricas de ser necesario.
A solicitude, rexistrada o 23 de febreiro de 2023, nunca tivo resposta por parte da administración autonómica, que impediu así o desenvolvemento dos traballos.
Dereito de retracto
Os obstáculos aos traballos de posta en valor da Torre, sucédense desde que a Vicepresidencia da Deputación de Lugo adquirira unha das parcelas nas que se ubica a Torre, posibilitando a recuperación para o patrimonio público deste BIC. A parcela adquirida ten unha superficie de preto de 2 hectáreas de terreo que inclúen a metade da edificación -53 metros cadrados de planta e as fachadas noroeste e suroeste- e o sistema de fosos e contrafosos defensivos do perímetro da edificación.
A institución provincial adquiriuna a través dun acordo de Xunta de Goberno tomado o 29 de xullo de 2022 e ratificado coa inscrición da compra e venda en documento público o 21 de outubro de 2022. A Xunta de Galiza anunciou naquela data que exercería o dereito de retracto que lle outorga a Lei de Patrimonio Cultural de Galiza e iniciou o trámite pero, un ano e medio despois, segue sen concretalo.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
