O BNG acusa o PP de non actuar contra a praga das bandas nos piñeiros para favorecer a proliferación de eucalipto en Galiza

Montse Valcárcel urxe á Xunta declarar de utilidade pública os tratamentos en áreas estratéxicas de Pinus radiata afectados polas enfermidades das bandas

Santiago de Compostela, 4 de abril de 2025. A deputada Montse Valcárcel acusou o Goberno de Rueda de non actuar a tempo e frear o avance da enfermidade das bandas marrón e vermella nos piñeiros galegos, unha praga fúnxica que está a provocar unha recesión alarmante desta especie, sobre todo da variedade Pinus radiata.

A inacción da Xunta ten para a portavoz de Montes do BNG unha clara intención de favorecer a proliferación de eucalipto en Galiza. E fíxoo transmitíndolle o que as empresas de servizos forestais lles están recomendando aos propietarios de montes, aproveitando que está a rematar a moratoria para plantar eucaliptos, dicíndolles que esperen e que planten despois eucaliptos. “Isto é de hai 50 anos, acusando o PP de seguir no pasado porque “o eucalipto como alternativa para todo” non é o camiño.

Valcárcel preguntoulle ao director xeral de ordenación e planificación forestal, Xosé Luís Chan, se a Administración vai compensar esta tardanza con axudas aos propietarios cuxas repoboacións novas foron arrasadas pola praga. Reclama así mesmo declarar a utilidade pública dos tratamentos en áreas estratéxicas de piñeirais de Pinus radiata afectados polas enfermidades das bandas, de xeito que sexa posible o acceso e actuación da Administración en predios privados, por causas de interese xeral, nesta primavera do 2025.

A supervivencia desta especie de piñeiro está en risco tanto pola enfermidade da banda das acículas, tanto a vermella como a marrón —a máis agresiva—, que provoca defoliación, debilitamento e a morte das árbores, e cuxa propagación se está a acelerar pola densidade excesiva dos montes en Galiza, polo que é “moi aconsellable o tratamento preventivo”, apuntou a deputada.

Valcárcel apuntou como posible solución a aposta por alternativas como o piñeiro taeda (resistente á banda e ao nematodo), cuxa adaptación aos diferentes climas e tipos de terreo que hai en Galicia está a ser estudada no Centro de Investigación Forestal de Lourizán. Tamén reclamou á Xunta do PP un plan integral que combine tratamentos fitosanitarios, axudas á repoboación e investigación para especies resistentes.

Valcárcel advirte que, de non utilizarse tratamentos fitosanitarios (como o óxido cuproso ou o caldo bordelés), a praga “terá consecuencias máis graves sobre perda destas masas forestais e a xestión asociada a elas”. Malia que en anos anteriores a Xunta sacou unha liña de axudas que cubría ata o 80% do custo, a “súa complexa tramitación desanimou a moitos propietarios forestais a solicitala”, lamentou.

Impacto económico e ambiental

Segundo datos do Inventario Forestal Continuo de Galicia, nos últimos 15 anos perdéronse 140.000 hectáreas de piñeiral (9.300 hectáreas/ano), unha tendencia agravada pola expansión do eucalipto nitens, os incendios e, sobre todo, polo impacto crecente desta enfermidade. A praga, que xa afectou gravemente o País Vasco e a cornixa cantábrica en 2018, esténdese agora por zonas de Lugo (A Fonsagrada, Baleira, a Terra Chá, A Mariña, ou na Serra da Capelada en Cedeira) e ameaza con reducir a metade a produción galega de coníferas.

Todos os actores do sector coinciden en que a enfermidade fúnxica da banda marrón, que afecta ó piñeiro radiata, leva a que moitos propietarios de montes estean a rexeitar a plantación desta especie, xa que non hai certeza de que vaia ser rendible, e prefiren agardar para ver que outras opcións teñen nas súas parcelas. Esta situación, advertiu Valcárcel, pode levar á perda de boa parte da produción de piñeiro, pois o radiata representa na actualidade arredor da metade de cortas de coníferas en Galicia.