Homenaxe a Amparo Berdeal Camba: sete anos despois da riada de Xunqueira

Viveiro, 14 de novembro, 2025. A Asociación de Veciños Valdeflores de Xunqueira, xunto cos veciños afectados pola riada do río Xunqueira o 18 de novembro de 2018, renderán este martes unha sentida homenaxe a Amparo Berdeal Camba, falecida afogada como consecuencia daquela traxedia.

Acto simbólico

Colocarase un ramo de flores no cruce das tres rúas xunto á Ponte Vella, como recordatorio de que, sete anos despois, as promesas seguen sen cumprirse e as solucións continúan nos caixóns. A subvención concedida para os arranxos caduca a mediados de 2026.

Memoria viva dun día que marcou o barrio

Poucos veciños esquecen aquel día no que tiveron que abandonar as súas vivendas e refuxiarse nas partes altas das casas. Para moitos, especialmente os maiores que habitan a zona histórica de Xunqueira, aquel momento quedará gravado para sempre e será transmitido ás xeracións futuras.

A pesar da dor, houbo cambios: algunhas persoas marcharon, outras restauraron as súas casas, e novos veciños chegaron ao barrio. A benvida é cálida, pero moitas vivendas seguirían a ser rehabilitadas se non fose polas trabas impostas por Augas de Galicia.

Promesas e proxectos pendentes

Hai tres meses, a Asociación reuniuse coa alcaldesa Mariña Gueimunde. Acordouse crear unha praza na zona da fonte, que será desprazada xunto co lavadoiro para permitir a construción dun túnel que desvíe as augas en caso de crecida e evite o colapso da Ponte Vella.

A obra xa foi adxudicada, expropiáronse as casas que se van derrubar, pero aínda falta ver os obreiros e as máquinas en acción. O proxecto coincide en gran parte co solicitado polos veciños.

Actuacións previstas:
• Derribo de tres edificios na zona máis afectada.
• Traslado do lavadoiro e da fonte preto da presa.
• Mantemento do caudal do río pequeno para regar o humidal.
• Redución da rúa dos Pelamios e rebaixa da zona do Camiño do Campo da Festa, como se fixo en Potes (Cantabria).
• Creación dun sendeiro fluvial ata o Camiño dos Muíños.
• Nova ponte no Camiño Real para facilitar o desaugue en épocas de chuvia intensa.
A histórica Ponte de Medio Punto será conservada, e construirase un túnel á súa dereita para mellorar o desaugue.

Reflexión sobre o uso do territorio

A riada puxo de novo en evidencia os erros na xestión do territorio e a falta de respecto polas zonas inundables. O río reclama o que é seu, e as imaxes dos danos son un recordatorio da necesidade de actuar con responsabilidade.

Problemas detectados:
• Especulación urbanística en zonas de risco.
• Cortes de madeira sen control.
• Recheos do cauce con troncos e maquinaria pesada.
• Falta de limpeza e mantemento do río.

A nova cultura da auga e o movemento Ríos con Vida reclaman unha limpeza urxente dos cauces: retirada de lixo, vexetación caída e elementos que obstaculizan o fluxo en épocas de crecida.

Chamamento á responsabilidade

Os ríos ensináronnos onde non debemos construír. Aprenderemos desta vez? Serán capaces os responsables de renunciar a desenvolvementos perigosos e planificar con criterio e precaución?

Neste triste aniversario, os veciños de Xunqueira lembramos con agarimo a nosa veciña Amparo e pedimos que se aceleren as actuacións prometidas. Porque… o prometido é débeda”.