Sempre me gustou mirar ó ceo. Sexa de noite, escura, cuberto, con lúa chea, con estrelas visibles, ou de día, con nubes claras ou escuras, chuvia, luz entre masas de nubes, rechamantes amenceres e tenros atardeceres, con arco da vella ou ceo totalmente despexado. De calquera xeito.
E lembro a primeira vez que vin un tren de satélites de Starlink, e quedei apampado… de feito, ata fixen un pequeno texto, “Ceo con tren de estrelas móbiles” o chamei. Aínda anda pola rede e en papel.
Toca explicar agora que é iso do tren de satélites e o por que do título.
Starlink é unha empresa do multimillonario Elon Musk que está a usar lanzadeiras con cargas de varias decenas de satélites cada un. Ó seren lanzadas, encarrílanse todos os dun lanzamento a unha mesma órbita con separacións aparentemente pequenas entre eles, vistos dende terra (separacións de quilómetros na realidade) e van un tras outro, á maneira dos vagóns dun tren. Se ver un satélite artificial aínda hoxe non deixa de sorprender, ver un tren destes non deixa de ser unha sorpresa maior e unha anomalía no ceo.
Hoxe mesmo consultei unha estatística: hai máis de 14 000 satélites activos (mandados arriba pola humanidade) circulando polo noso ceo. A gran maioría en órbita baixa, a poucos centos de km, doados de ver chiscando a luz do Sol pouco antes de amencer e pouco despois de anoitecer. Iso significa que de media, por cada 40 km2 (é dicir, unha extensión semellante á do concello da Coruña, ou dous quintos a do concello de Ribadeo) temos un satélite sobre as nosas testas. Pouco, verdade? Ó fin, é algo máis de 6 km x 6 km. Pouco. Iso parece sen non nos paramos a pensar no seu significado. A confusión dunha estrela cun satélite, ou o literalmente facer case imposibles mapas celestes polos telescopios sen un repaso a fondo para eliminar as falsas estrelas, son cousas que poden parecer pequenas aínda que non o sexan para a Astronomía. Menos desprezables ó considerar que cada novo satélite (e están lanzándose a razón de ben máis de mil ó ano) soe dar varias voltas ó día, milleiros ó ano, o que fai cada vez máis probable os choques entre diferentes aparellos, incluídos os tripulados, coas consecuencias imaxinables dun choque a varios quilómetros por segundo (centos de veces a velocidade dun coche). A máis, cada satélite, durante a súa vida útil ten abondas oportunidades de desprenderse de pequenos anacos que voan libres e que complican máis a ‘vida satelital’ dos restantes aparellos.
Non, o ceo ‘xa non é o que era’. Máis aínda cando ó anterior hai que engadirlle dous feitos: a súa privatización e o seu uso como colector de lixo. Para tentar contrarrestar o segundo hai algunha iniciativa, como as da ESA, a Axencia Espacial Europea, encamiñadas ben a poñer a punto satélites que recollan outros satélites, ben a desenvolver normas de lanzamento que garantan a súa localización e volta segura á Terra, por poñer dous exemplos. Pero así como hai cada vez máis medidas en contra desa ‘boa xestión do lixo espacial’, como son os satélites militares ou espía que pretenden pasar inadvertidos, o outro dos feitos citados antes, a privatización do espazo, do noso ceo, vai vento en popa. Sexan satélites de comunicación (a maioría) ou con outras dedicacións, cada vez hai máis satélites propiedade e xestionados por empresas privadas que unha vez máis, usan un recurso de todos para beneficiarse algúns facendo pagar a outros. Agora que estamos no tempo, semellantes a estrelas de Nadal de propiedade privada.
Por certo, algo así como o 0,60 % da poboación mundial é española, e o 0,035 %, galega. As porcentaxes correspondentes de satélites ‘nacionais’ por aí arriba son menores en ambos casos. Non fabricamos moitas refulxentes estrelas do Nadal, só nos quedamos co ceo cheo de lixo…
A programación presentouse na Delegación Territorial de Lugo, nun acto no que participaron o delegado territorial, Alfonso Villares; o alcalde, Francisco Balado; e representantes da entidade organizadora. Villares lembrou que a asociación recuperou o ano pasado a tradicional celebración do Corpus Christi na parroquia e destacou o seu labor impulsando actividades que fortalecen a convivencia. A xornada comezará ás 13:00 horas coa misa e a sesión vermú, continuará ás 15:00 co xantar popular e incluirá sorteos, animación musical, unha cea a base de petiscos e verbena.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
O Concello destaca que este logro é resultado do esforzo, da dedicación e da paixón polo deporte que o arqueiro demostra en cada competición, levando o nome de Cervo e do seu club ao máis alto. A administración local subliña o orgullo que supón contar con deportistas que representan valores como o traballo, a constancia e a superación.
