A Mariña, 2 de xuño, 2026. O rural galego é moito máis que unha paisaxe: é historia, memoria, patrimonio, tradición, natureza e identidade. Pero tamén é innovación, creatividade e novas formas de vivir o territorio. Con esa filosofía naceu XOGAL, e con ese mesmo espírito regresa agora cunha segunda edición que amplía horizontes e reafirma a súa aposta polo xogo como ferramenta de dinamización cultural e turística.
Os Grupos de Desenvolvemento Rural Terra Chá, Terras de Miranda, Montes e Vales Orientais e Miño Ulla presentaron esta mañá en Meira a nova edición do proxecto, desenvolvido en colaboración con Escapeo, empresa galega especializada en experiencias de escape room ao aire libre e turismo gamificado.
Un territorio convertido en xogo
XOGAL parte dunha idea sinxela e poderosa: converter o territorio nun gran taboleiro de xogo. A través de aventuras inmersivas deseñadas para cada localidade, as persoas participantes descobren a historia, as lendas, o patrimonio e a natureza de cada concello mentres resolven enigmas e superan retos.
Tras o éxito da primeira edición, o proxecto regresa en 2026 cunha nova selección de destinos e temáticas, mantendo o seu obxectivo principal: fomentar o coñecemento e a valorización do rural galego a través do xogo e da participación cidadá.
Dez experiencias para descubrir o rural dun xeito diferente
A edición de 2026 desenvolverase entre xuño e setembro e chegará a dez concellos dos catro GDR participantes. Cada aventura foi creada especificamente para o territorio que a acolle.
As experiencias de XOGAL 2026
Cervo (20 xuño) – O Segredo de Sargadelos: enigmas arredor do legado industrial e ilustrado.
Lourenzá (27 xuño) – O Conde Santo: unha viaxe pola historia e o patrimonio relixioso.
Guitiriz (4 xullo) – A Noite de San Xoán: tradicións e misterios na noite máis máxica do ano.
Foz (11 xullo) – Murais con Historia: arte urbana e memoria colectiva.
Negueira de Muñiz (18 xullo) – O Tesouro de Truchino: lendas e desafíos da montaña lucense.
Meira (25 xullo) – A Reliquia Perdida: un segredo ligado ao mosteiro cisterciense.
Monterroso (1 agosto) – A Feira de Monterroso: probas inspiradas nunha das feiras máis emblemáticas de Galicia.
Taboada (22 agosto) – Os Segredos da Ribeira Sacra: natureza, románico e paisaxe.
A Fonsagrada (5 setembro) – Os Misterios da Fonsagrada: percorrido por lendas e recunchos singulares.
Castro de Rei (12 setembro) – A Feira de Castro: tradición feiral e vida comunitaria.
Cada actividade combina patrimonio material e inmaterial, cultura popular, natureza e participación.
Turismo experiencial para fortalecer o territorio
XOGAL aposta por un modelo de turismo innovador, baseado en experiencias inmersivas e participativas. O proxecto: achega o patrimonio dun xeito lúdico e memorable; reforza o sentimento de pertenza da poboación local; pon en valor elementos identitarios que forman parte da memoria colectiva; responde á demanda crecente de experiencias auténticas e personalizadas
Actividades gratuítas e abertas a todos os públicos
Todas as experiencias serán gratuítas e abertas á cidadanía e ás persoas visitantes. Só é preciso inscribirse previamente e acudir ao punto de encontro cun móbil con conexión a internet.
As propostas están pensadas para públicos diversos, fomentando a participación familiar, de grupos de amizades, asociacións e visitantes interesados en descubrir o territorio dun xeito diferente.
Premios, sorteos e experiencias abertas durante un mes
Cada actividade incluirá: premios para os equipos máis rápidos. Sorteos entre todas as persoas participantes. Aperitivo de benvida para favorecer o encontro e a convivencia.
Ademais, todas as experiencias permanecerán activas durante un mes despois da súa estrea, permitindo realizalas ao propio ritmo e ampliando o impacto turístico e cultural.
Unha experiencia dixital, accesible e sen descargas
As aventuras desenvólvense directamente desde o navegador do móbil, sen necesidade de instalar aplicacións. A organización recomenda levar batería suficiente, conexión a internet e calzado cómodo. As actividades están recomendadas para maiores de 12 anos; os menores deberán ir acompañados.
Villares, que dimitira hai un ano tras ser denunciado por agresión sexual —unha investigación que foi arquivada ao non atoparse probas—, substituirá no cargo a Javier Arias.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
O Concello destaca que este logro é resultado do esforzo, da dedicación e da paixón polo deporte que o arqueiro demostra en cada competición, levando o nome de Cervo e do seu club ao máis alto. A administración local subliña o orgullo que supón contar con deportistas que representan valores como o traballo, a constancia e a superación.
Tras o éxito das edicións anteriores, poderán participar maiores de idade e asociacións sen ánimo de lucro con polo menos 25 artigos usados, como roupa, libros, mobles ou electrodomésticos.
A iniciativa forma parte do Plan de Sostibilidade Turística en Destino Xacobeo 2021, financiado con fondos europeos Next Generation. No acto proxectouse o tráiler e un capítulo completo. Tras a estrea, os contidos difundiranse nas redes sociais e no YouTube municipal, e no verán organizarase un novo evento para ver a serie íntegra.
Non deben prematricularse quen continúe co mesmo instrumento nin quen opte a talleres, Música e Movemento, Pandeireta ou Instrumentos Tradicionais, que se inscribirán en setembro. As solicitudes presentaranse no rexistro do Concello ou na sede electrónica, sen garantir praza. O alumnado xa matriculado mantén a súa praza se formaliza a matrícula entre o 1 e o 9 de setembro. A Escola contactará na primeira semana de setembro para confirmar dispoñibilidade segundo o Regulamento interno.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
