A obra, que conta xa con dous premios, retrata con humor a loita das camareiras de piso por alcanzar uns dereitos laborais e sociais xustos ao tempo que pon sobre a mesa a fenda de xénero nos traballos de limpeza e coidados
Burela, 3 de novembro, 2022. A compañía A Panadaría, integrada por Areta Bolado, Noelia Castro e Ailén Kendelman, chega ao Auditorio da Casa da Cultura de Burela o próximo sábado 5 de novembro ás 21:00 co seu espectáculo As que limpan, en coprodución co Centro Dramático Nacional. Esta montaxe teatral ven de recibir o Premio do Público da Mostra de Teatro Galego de Cariño e o Premio a Mellor Espectáculo de Sala na Feria de Castilla y León.
O título fai referencia ás coñecidas como ‘as Kellys’, movemento no que as traballadoras da limpeza dos hoteis se organizaron para reivindicar unha mellora nas súas condicións laborais e prestixio social. Son «‘As que limpan’, as invisibles que carretan ao lombo un sistema turístico precarizador», segundo a compañía de teatro.
A Panadaría quere, con esta proposta satírica e musical, «aproveitar a visibilidade que nos permite a escena para xerar debate sobre como o noso sistema económico sostense e funciona grazas á explotación das mulleres. Tamén atravesa a peza unha preocupación polo modelo de turismo español e como este vampiriza a vida das persoas mais tamén dos territorios».
Así, o argumento da obra articúlase arredor da visita dunha presonalidade política a un luxoso hotel-balneario galego xestionado por un empresario corrupto para mostrarnos, a través do humor e de áxiles gags, toda a problemática das camareiras de piso nun alegato que vai máis aló das reivindicacións laborais do sector para facernos reflexional sobre «a fenda de xénero na limpeza e nos coidados, altamente feminizados e precarizados».
«Hai quen nunca limpou un váter e hai quen limpa cincocentos ao mes»
Con esta proclama definen as fundadoras de A Panadaría o trasfondo da cuestión que abordan cunha afilada visión crítica na súa proposta. As creadoras contan que, durante a pandemia, reflexionaron moito sobre a desigualdade de xénero e isto levounas a crear esta obra. «O 98 % das persoas que limpan nos hoteis son mulleres e traballan en condicións de explotación e abuso. A maioría das limpadoras domésticas non traballan dadas de alta. As mulleres adicamos 20 horas semanales ás tarefas do fogar mentres os homes empregan 11 horas. É escandaloso», denuncian.
As que limpan é unha creación de A Panadaría na que as tres integrantes e cofundadoras escribiron e dirixiron de forma conxunta, e na que tamén interpretan ás personaxes. Areta Bolado, Noelia Castro e Ailén Kendelman traballan desta maneira colectiva desde 2013, ano no que fundaron a súa compañía en Vigo baixo a premisa de ofrecer “un teatro irreverente ao servizo dunha visión crítica do mundo”. Definen o seu estilo como “de trasgresión hilarante e profundamente político”, para o que se arman de recursos populares como o teatro de variedades, a música vocal, a caricatura ou a abundancia de gags.
Nestes anos recibiron máis dunha ducia de recoñecementos á súa proposta artística e ao seu compromiso transversal polo feminismo e a diversidade. Entre eles, o Premio Begoña Caamaño 2020 á acción cultural pola igualdade, o Premio Las Horas do Festival de Cine LGBT de Extremadura, o Premio do Público da MIT de Ribadavia ou cinco Premios María Casares. A súa última montaxe foi o celebrado Elisa e Marcela, baseado na historia real do primeiro matrimonio entre dúas mulleres, na Coruña no ano 1901.
As que limpan estreouse o 18 de febreiro na Área Panorámica de Tui (Pontevedra) e, neste tempo, percorreu xa Galicia, Navarra, Illas Canarias, Madrid, Euskadi e Castela e León.
Información sobre venda de entradas: na taquilla do auditorio de 20:30 a 21 horas. Entradas: 4 euros.
A programación presentouse na Delegación Territorial de Lugo, nun acto no que participaron o delegado territorial, Alfonso Villares; o alcalde, Francisco Balado; e representantes da entidade organizadora. Villares lembrou que a asociación recuperou o ano pasado a tradicional celebración do Corpus Christi na parroquia e destacou o seu labor impulsando actividades que fortalecen a convivencia. A xornada comezará ás 13:00 horas coa misa e a sesión vermú, continuará ás 15:00 co xantar popular e incluirá sorteos, animación musical, unha cea a base de petiscos e verbena.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
Ao acto están convidadas a directora xeral de Desenvolvemento Rural e Industrias Agrarias, Mª Begoña López Fernández; o director xeral do Medio Natural, David Villar García; así como as alcaldías dos 14 municipios que forman parte da Reserva, entre outras autoridades.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
O Concello destaca que este logro é resultado do esforzo, da dedicación e da paixón polo deporte que o arqueiro demostra en cada competición, levando o nome de Cervo e do seu club ao máis alto. A administración local subliña o orgullo que supón contar con deportistas que representan valores como o traballo, a constancia e a superación.
