Foz, 26 de xullo, 2023. A casa da cultura Poeta Manuel María de Foz acolle entre 31 de xullo e 3 de agosto unha nova edición das xornadas de historia de Foz. A actividade está impulsada unha ano máis pola asociación A Pomba do Arco, que leva xa 26 anos organizando este evento.
As xornadas arrancan o 31 de xullo as 23:30 cunha palestra de Antón Niñe sobre o artista mariñán Xosé Rivas, pais dos autorres da imaxe da Virxe do Carme presente na igrexa de Foz e diversas imaxes da Virxe do Carme presentes en diversas localidades da Galiza, como Viveiro, Cedeira ou Fisterra. Neste caso, Niñe repasara a obra artística do escultor e tallista de Riototo.
Niñe, veciño de Foz, foi profesor de relixión no I.E.S. Perdouro de Burela, exerceu a presidencia da A.C. “Os Matos” e autor de diversas publicacións de temática histórica. Neste sentido, ten participado en anteriores edicións das xornadas, con traballos de diverso tipo, sendo conferencia habitual en moitas localidades da Mariña.
O martes 1 de agosto as 20:30 intervirá Alexandre Peres Vigo, cun relatorio titulado ‘San Martiño, Mailoc e o mosteiro Maximum’ . Peres Vigo é profesor da Universidade da Coruña, autor de números publicacións no ámbito lingüístico e histórico, e coordinador, entre outras, da publicación colectiva Os reis e as raíñas da Galiza.
Vigo explicará na súa palestra as orixes da sede de San Martiño de Mondoñedo no século V e o papel desenvolto nese proceso por unha comunidade de persoas procedentes das Illas Británicas que se instalan nese período na Galiza e que tiñan como cabeza un bisbo, o máis coñecido dos cales denominado Mailoc. Vigo sustenta tese que o mosteiro Maximun dos bretóns emprazábase en San Martiño de Mondoñedo.
O mércores 2 de agosto as 20:30 é a quenda Xavier Rivera, que se achegará a II Guerra Mundial da Mariña. Rivera, xornalista de profesión, recuperara diversas batallas navais que se libraron fronte costa da Mariña entre 1942 e 1945 entre as forzas aliadas e os exércitos da Alemaña nazi. Asemade, dará conta das accións de comando desenvoltas polos aliados na Mariña, das redes de espionaxe a favor dos nazis e dos aliados.
Rivera é un colaborador de longa data das xornadas de historia. Neste sentido, ten elaborado investigacións de diversos temas, como a pesca da balea da Mariña, volvendo coa palestra sobre a II Guerra Mundial a un tema no que ten traballado e publicado diversos estudos.
As xornadas féchanse o xoves 4 as 20:30 cunha palestra sobre os motíns e as revoltas na Mariña do século XIX. Neste caso, a relatora é a doutora en Historia e profesora da Universidade de Compostela, Alba Díaz Geada. Díaz Geada, atesoura unha longa traxectoria como investigadora, con diversos traballos referidos, particularmente, ao período contemporáneo.
As décadas finais do século XIX foron ricas en protestas e motíns na Mariña. Neste sentido, coincidindo co importante ciclo de motíns en toda Galiza arredor dos anos de 1891 e 1892, na Mariña rexístranse motíns en Barreiros, Cervo, Lourenzá, Trabada e Ribadeo. Na maioría dos casos estes movementos estiveron dirixidos por mulleres.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
