De cando en vez, mirando ao noso arredor, danos o impulso de pararnos a pensar ao contemplar e admirar algunhas cousas que nos rodean no noso día a día. Cousas que poderíamos dicir que temos. Non no sentido de ter un contrato que nos asigna a súa posesión, senón no de poder, dalgún xeito, desfrutar delas, gozar coa súa presencia e compañía, aínda que legalmente non sexamos os seus propietarios, non sexan nosas, ou polo menos non estean ó noso nome, mesmo que sexan de algún xeito da comunidade.
O anterior é o caso hoxe e para min, da Torre dos Moreno. Como dicía o meu amigo Amadeo Arango, non da ‘Torre dos Morenos’, de xente coa pel morena, senón da Torre dos Moreno, mandada facer polos irmáns Pedro María e Juan María Moreno Ulloa, como reza nos seus soportais.
O edificio, un símbolo de Ribadeo, é unha construción que sen ser miña por contrato, ao menos podo desfrutar de xeito visual. Contempleino onte mesmo por última vez. Hoxe aínda non o vin de xeito directo, aínda que poda reconstruír a súa imaxe na miña cabeza, como é capaz de facer calquera ribadense e esa imaxe dera pé a escribir estas liñas. Esta tempada, os cambios que se están a producir nela, como se dun ser vivo se tratara, son importantes, aínda que quede tempo para dicir que foron definitivos para devolverlle a súa saúde, primeiro, e logo a súa prestancia e uso interno. A estrutura de andamios e teas montada ao seu arredor manifesta máis aínda algunha cousa que xa resalta sen ela. Así, o nome de Torre, plenamente xustificado na súa imaxe normal, cos andamios e proteccións postos ao seu arredor e o corte en dous visual do edificio a raíz dunha baixante de cascallo da obra, intensifica o sentido do seu nome ó mesmo tempo que presenta unha aparente dicotomía: o que é a torre en si, e a impoñente fachada do resto do edificio, ao que tamén chamamos torre. Con esa vista, queda claro que o nome ven dado por unha parte do total, que llo presta ó conxunto. E dese xeito, nese conxunto, o que nos chama máis a atención, é precisamente a torre, xustificando o nome dado á centenaria construción.
Con páxina propia na Galipedia, en patrimoniogalego.net (un dos 102 bens culturais catalogados no concello) ou na publicación ‘Casas de indianos’ coordinada por Bores Gamundi, entre moitos outros lugares, a Torre dos Moreno, a máis da súa impoñente imaxe, ten unha historia tras de si. Unha historia que abrangue dende a substitución en 1915 da súa predecesora no lugar, a Torre da Fortaleza, ou a impactante nova da súa construción publicada por ‘Bandera Católica’, pasando polo comezo dos efectos da corrosión ou polo seu nomeamento como ben de interese cultural no 1997, ate os últimos anos con episodios que refiren o alleamento da parte da propiedade que ostentaba o concello e paso da súa totalidade a propiedade privada, ou os repetidos arranxos necesariamente parciais -cartos (a sua falta) mandan- defendidos tecnicamente por José Calavera e Ernesto Cruzado. Unha historia que sobrepasa estas pinceladas de lembranza dun edificio que para moita xente é agora só unha imaxe dunha fachada ruinosa que ignora a súa riqueza interior, incluíndo nel cousas como o seu pioneiro ascensor. Pero tamén, unha historia que deixa que a data de hoxe, poidamos seguir contemplándoa e desfrutándoa.



















No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 



