Para entendermos o proceso que se desenvolve dende hai case dous anos no Consello de Ministros de Asuntos Xerais da UE a respecto da oficialidade do galego, catalán e euskera nas institucións europeas, cómpre entendermos o réxime lingüístico operante na UE e o xeito no que se integrou no 1986 nas Comunidades Europeas (precedentes da UE actual) o Estado español.
O Tratado de Funcionamento da UE dispón que o réxime lingúistico da mesma ha de se fixar nun Regulamento aprobado por unanimidade de todos os Estados Membros (EM). O Regulamento é o 1/1958, que fixou como linguas oficiais daquelas Comunidades Europeas dos seis EM fundadores (Francia, Italia, Alemaña e os do Benelux) o francés (oficial tamén na Bélxica francófona e Bruxelas), alemán (oficial tamén en Luxemburgo) , italiano e mailo neerlandés (oficial na Bélxica flamenga e en Bruxelas e nos Países Baixos). Os EM que ingresaron, daquel 1958 en diante (o Estado español e mais a República portuguesa no 1986) negociaron cadanseu Tratado de adhesión que determinaba a oficialidade de cadansúa/s lingua/s oficial/is.
E velaí o conflito. No 1985 o Estado español adheriu ás Comunidades Europeas dende a manifestación de posuír unha única lingua oficial de Estado, malia que na altura catalán, euskera e galego eran xa oficiais tamén na Catalunya, País Valenciá, les Illes, Nafarroa, Euskadi e Galicia. Cando algúns EM amosan dende setembro de 2023 dúbidas xurídicas a respecto da oficialización do galego, catalán e euskera refírense á necesidade de mudar substanciamente o Regulamento 1/1958 a respecto da única oficlalidade do castelán no conxunto do Estado dende o 01.01.1986. É dicir, algúns EM veñen dicir que o problema do veto á oficialidade do galego na UE nace, precisamente, da vontade estatal española manifestada no seu Tratado de Adhesión de 1985. Neste senso, o Regulamento europeo dispón que o uso das linguas oficiais dun EM no que haxa máis dunha lingua oficial regúlase polo Dereito interno dese mesmo EM. É dicir, a conclusión ven sendo: “…o galego pode que non sexa oficial na UE porque constitucionalmente non é oficial no conxunto do Estado español…”
Mais xa no 2005 o galego, canda o catalán e euskera, acadou certo estatuto de lingua de uso europeo, malia que non a oficialidade do Regulamento 1/58. Xa que logo é evidente a grande conveniencia, cando non a necesidade de acadar de feito a oficialidade do galego en Madrid e Bruxelas, mentres non sexa posíbel unha modificación do artigo 3 da Constitución do Estado que recoñeza a cooficialidade e igualdade lingüística do castelán, galego, euskera e catalán para o conxunto do Estado.
No 1986 o Estado español díxolle aos socios europeos que o seu non era o caso do plurilingüísmo de Bélxica, Suiza, Malta ou Irlanda. Mais os progresos acadados na UE polo galego como lingua de uso no Comité das Rexións, o Valedor do Pobo ou como lingua oficial para que calquera cidadán/á poida facer propostas e pedimentos e recibir respostas aos mesmos, canda a admisión do galego como lingua oficial no Senado, no Congreso e, no que atinxe á Administración de Xustiza, no Tribunal Supremo (TS) e na chamada “Audiencia Nacional”(AN) reforza a posibilidade de que a nosa lingua ingrese na oficialidade europea a medio da excepción, xa debullada, da admisión da oficialidade plurilingüe dende o Dereito estatal, recoñecida no propio Regulamento 1/1958.
No expediente presentado polo Goberno do Estado perante ao Consello de Ministros europeo xustifícase unha cooficialidade do galego no Estado de máis de 40 anos na Galicia, mais tamén a súa presenza nas institucións europeas dende hai máis de 20 anos e máis a súa oficialidade no Congreso, no Senado, no TS e na AN. É dicir, preséntase perante a UE unha cooficialidade global do galego na UE.
Este 18-X os ministros europeos tiveron de diante, canda este alicerzamento normativo, a reivindicación da oficialidade europea do galego, catalán e euskera das universidades todas de Catalunya, Euskadi e Galicia, dos presidentes de Catalunya e Euskadi e, no atinxente ao noso país, das alcaldesas de Compostela e da Coruña e dos alcaldes de Lugo, Pontevedra e Vigo, canda os presidentes das Deputacións coruñesa e luguesa e os líderes dos sindicatos todos. Faltou a sinatura do presidente deste país, malia ser requirido polos presidentes catalán e vasco, polas demais forzas políticas galegas e polos principais representantes da sociedade civil. Velaí, pois, unha traizón incomprensíbel do presidente Rueda ao galego, ao autogoberno, ao país e ao noso benestar e prosperidade dun presidente que preferiu subalternizar os intereses de Galicia aos do PP estatal. Que preferiu atender os intereses do centralismo e do supremacismo españois denantes que cumprir co supremo interese de Galicia, como prometeu no Pazo do Hórreo hai pouco mais dun ano.
Destacou o labor da asociación xuvenil A Rumboia, que en poucas edicións converteu o evento nun referente cultural da Terra Chá e nun motor para o turismo e a economía local. O cartel inclúe Caamaño & Ameixeiras, Ulex, La Txama, Boyanka Kostova, Bea Fernandes e Lucasiito B2B Somiiux. Haberá tamén actividades para todas as idades —xogos, obradoiros, contacontos e artesanía— no campo da feira de Gontán, con entrada gratuíta.
O Parque María Cristina da Caridá volverá encherse de oficios, sabores, música e tradición os próximos días 4 e 5 de xullo
Son 15 os postos instalados nos que os asistentes poderán atopar complementos de moda e téxtis, marroquinaría, xoiaría, teas, sombreirería, bixutaría, xoguetes ou esmaltes. Esta feira está percorrer diversas localidades e cidades galegas para dar a coñecer o traballo dos artesáns galegos. Polo recinto pasaron o alcalde, Dani Vega, e a concelleira de Comercio e Turismo, Marta Saiz.
Desde o pasado martes desenvolvéronse distintas competicións deportivas, entre elas os tradicionais torneos 3x3 de fútbol e baloncesto e un campionato de xadrez, nos que participaron preto de 300 mozos e mozas. Villares sinalou que esta convocatoria “é xa un clásico na vila e axuda a proxectar a oferta do Espazo Xove, un punto de encontro para a mocidade que ao longo de todo o ano ofrece distintas propostas de lecer, formación e participación adaptadas aos seus intereses”.
O xoves haberá unha gran sardiñada no Campo da Pascua e o venres dedicarase ao Día do Neno con atraccións a prezos populares. A organización corre a cargo da Comisión de Festas de San Xoán de Covas coa colaboración das administracións locais e autonómicas.
O delegado gabou o traballo realizado polo Motoclub A Cadeira para dar continuidade a esta proposta logo do éxito do pasado ano, “deixando claro desde a primeira convocatoria o seu poder de atracción e o importante papel de dinamización económica e social que xogan iniciativas deportivas e lúdicas como esta”. Na programación destacan a subida nocturna hoxe ao monolito da Cadeir a, os simuladores de pilotaxe de moto GP e a exhibición de Stunt3Show mañá, ou unha ruta turística o domingo. Ademais, haberá sesións vermú, música en directo, sorteos de premios, acampada gratuíta -cuberta e exterior- e food trucks, entre outras actividades.
A edición deste ano incorpora un novo formato organizativo: as sesións vermú ampliaranse a tres horas na Praza da Constitución e todas as verbenas trasladaranse ao Campo da Feira para mellorar a loxística e facilitar a montaxe dos espectáculos, especialmente nun ano con formacións de gran formato. O programa musical combina orquestras, grupos e DJs para públicos de todas as idades, con citas destacadas como Panorama City, Paris de Noia, Los Satélites, Costa Dorada ou a xira campestre con diferentes propostas ao longo de varios días. Desde o Concello subliñan que as festas son un espazo de encontro para a veciñanza e para quen regresa a Vilalba nestas datas, e que o obxectivo é ofrecer unha programación equilibrada e pensada para que cada persoa atope o seu lugar nunhas patronais que forman parte esencial da identidade da vila.
