A Mariña, 11 de marzo, 2026. Queremos Galego – A Mariña lembra que, ao longo do proceso Lingua Vital, vén advertindo da situación de emerxencia lingüística que vive o galego. Esta situación, segundo a plataforma, é consecuencia directa da inacción —ou mesmo da acción contraria ao idioma— por parte da Xunta de Galicia. O goberno autonómico, afirman, incumpriu de maneira sistemática os acordos unánimes destinados a frear a minorización da lingua.
A enquisa publicada polo IGE en outubro pasado confirmou o que tanto as entidades sociais como a propia plataforma levaban anos denunciando: sen galego no ensino, nos medios de comunicación, na programación infantil e xuvenil, nos xoguetes, na administración, na xustiza ou no ámbito socioeconómico, o retroceso era inevitable.
Falta de medidas e recortes continuados
A resposta da Xunta ante esta situación, segundo Queremos Galego – A Mariña, foi insuficiente ou mesmo lesiva para o idioma. Nos orzamentos deste ano, os investimentos destinados á promoción e difusión do galego volveron reducirse. De feito, tanto en 2025 como en 2026, a Xunta destina menos da metade do que dedicaban os gobernos de Fraga hai 25 anos.
No relativo á Lei de Intelixencia Artificial, a plataforma denuncia que non se garante a presenza do galego nin na tecnoloxía producida pola Xunta nin na que esta poida adquirir. Tamén lembran que o PP votou reiteradamente en contra da aplicación da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minorizadas e do PXNLG en sectores como a xustiza, as notarías, as xestorías ou a sanidade.
No ámbito dos medios públicos, a Lei que regula a CRTVG abriu a porta a que a TVG deixe de empregar o galego en parte da súa programación. Para a plataforma, isto é un síntoma máis dun desleixo continuado.
Oficialidade na UE e presenza internacional
Queremos Galego – A Mariña critica tamén que a Xunta rexeitase apoiar a oficialidade do galego na Unión Europea, e que o PP galego participase activamente na campaña de boicot a esta posibilidade. A plataforma lembra que a oficialidade non é só unha cuestión simbólica: permitiría garantir dereitos lingüísticos, reforzar o uso do galego no ámbito socioeconómico e poñer en valor os produtos galegos no mercado europeo.
Ademais, sinalan que, malia que a UNESCO abriu a porta a que Galiza, Euskadi e Cataluña poidan adherirse como membros, a Xunta renunciou a facelo e delegou a representación no Estado español.
Acto en Compostela: 14 de marzo
Fronte a esta situación, Queremos Galego —que leva meses desenvolvendo o proceso Lingua Vital Xa— celebrará un acto o sábado 14 de marzo, ás 12:00 h, na Praza da Quintana (Compostela). Neste evento presentaranse as conclusións do proceso de debate e recollida de achegas realizado por entidades sociais, persoas expertas e cidadanía.
A plataforma destaca que este acto será un punto de partida para que concellos, deputacións e a propia Xunta coñezan con claridade as medidas necesarias para reverter a emerxencia lingüística. O proceso, explican, foi amplo, plural e participativo, e parte da convicción de que a situación é reversíbel e de que o galego ten futuro.
Queremos Galego – A Mariña anima a toda a cidadanía da comarca a participar no acto en Compostela ou, no seu caso, a seguilo a través dos medios e das redes sociais.
Este luns, 14 de setembro, visitaron Mondoñedo, a Praia das Catedrais e Santa Cruz. A viaxe evocou as lecturas de Cunqueiro e as súas Crónicas do sochantre, nun percorrido que incluíu a catedral mindoniense e o barrio dos Muíños, ademais da emblemática praia de Augas Santas. Pola tarde participaron nunha exhibición de billarda grazas á estimable colaboración dos billardeiros da comarca. O martes partirán de regreso a Loktudi.
A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, acompañada pola directora xeral de Relacións Institucionais e Parlamentarias, Sandra Vázquez, e a directora xeral de Urbanismo, Encarnación Rivas, asistiu á ofrenda da Virxe dos Remedios en Mondoñedo.
Era o único ocupante do turismo e os Bombeiros de Vilalba tiveron que excarceralo. Ao fío das 13:30 horas, un particular informou ao 112 Galicia dun coche que se saíra da vía e acabara batendo contra unha árbore no quilómetro 75 da N-640, en Ludrio (Castro de Rei). O propio alertador sinalou que o accidente semellaba grave polo estado no que quedara o vehículo. Cando chegaron ao lugar, os servizos de emerxencias confirmaron que só había unha persoa implicada,un home que resultou falecido e foi excarcerado polos bombeiros. No operativo participaron Urxencias Sanitarias de Galicia-061, a Garda Civil de Tráfico, os Bombeiros de Vilalba e os servizos de mantemento da estrada.
O director xeral agradeceu aos membros e traballadores da entidade todo o seu labor na defensa dos dereitos dos máis novos. Deste xeito, puxo en valor a súa traxectoria e o compromiso cun modelo integrador e inclusivo no que os menores do sistema de protección vivan nunha contorna totalmente familiar. Neste sentido, Jacobo Rey fixo fincapé na importancia da colaboración entre a Xunta e o tecido social para seguir fortalecendo un sistema que garanta o benestar dos nenos e adolescentes, con centros como San Aníbal que conforman un auténtico fogar.
Na IV Festa dos Ovos Rotos con Chourizo e Feira de Artesanía, María José Gómez puxo en valor a importancia económica e social deste produto e o papel da artesanía alimentaria, con sete operadores presentes. Subliñou que o evento consolídase como unha cita que promove a gastronomía galega e recupera oficios tradicionais, dinamizando a vida económica e social de Castro de Rei.
Este luns, 14 de setembro, deu comezo un novo curso de español dirixido a persoas estranxeiras da man de Ecos do Sur, que se desenvolverá ata o 9 de outubro. A formación será dun total de 80 horas e as clases terán lugar de luns a venres, de 9:30 a 13:30 horas no Centro de Formación Ocupacional. O concelleiro de Inmigración, Mario Pillado, destacou o valor destas propostas para “facilitar ferramentas útiles ás persoas estranxeiras residentes no municipio e favorecer a súa integración, tanto social como administrativa”.
A programación arrancará de 13:00 a 15:00 horas cos pinchos de benvida e unha sesión vermú a cargo do DJ Peabody. A continuación, de 15:00 a 17:00 horas, terá lugar a comida na Finca San Antonio, cun menú composto por salpicón de rape e langostinos, codillo con patacas, pan, postre, café, chupito e bebida incluída. Os tickets teñen un prezo de 40 euros e poden adquirirse en O Rincón, Confitería Alianza, Comercial Anjor e Perruquería Oriola; os menores de 5 anos asistirán de balde e os de 6 a 10 anos contan cun desconto do 50 %. Xa a partires das 18.30 horas haberá sesión de música con Toxo Guayaba.
