Van aló cento oitenta anos daquel abril de 1846, daquel “abril de lume e ferro” que dramatizou o noso poeta nacional Manuel María. Unha auténtica revolución democrática que xurdiu dunha transversal coalición interclasista (pequena e mediana burguesía e sectores populares de vilas e cidades) que vai moito mais aló de ser outro pronunciamento do século XIX, malia que quizais ficase niso para algúns dos xefes e oficiais alzados, de orixe foránea.
Abril de 1846 foi o instante fundacional no que Galicia, por un imperativo de dignidade e racionalidade política, intentou rachar as cadeas que a mantiñan como unha “colonia da Corte”. Hoxe, con perspectiva histórica e analítica, compre pescudarmos naa dialéctica entre o espírito revolucionario que percorría Europa e a nosa propia pulsión protonacionalista. Porque o que acontece na Galicia dous anos antes da “primavera dos pobos” de 1848 non foi un anacronismo, senón un preludio. Galicia adiantouse ao pulso democrático europeo, mais fíxoo cunha peculiaridade que aínda hoxe define a nosa complexidade política: a convivencia -ás veces traumática- entre a táctica militar e a estratexia de país.
Neste escenario, a figura do avogado e varias veces alcalde compostelán, Pío Rodríguez Terrazo, como Presidente da Xunta Superior de Galicia, e do mozo Antolín Faraldo, como o seu Secretario e motor ideolóxico, conforman unha bicefalia imprescindíbel. Un representaba a autoridade institucional, o Dereito e a vontade democrática da burguesía progresista das vilas e cidades galegas. O outro o lume do romanticismo político e a pluma que converteu un malestar social nun proxecto de nación. Malia as súas diferenzas xeracionais e de xorne político, uniunos a certeza de que sen unha Galicia recoñecida como suxeito, calquera reforma democrática no Estado sería un espellismo. Dende abril de 1846 non hai verdadeira reivindicación social e democrática na Galicia que non atenda á Galicia como suxeito político da mesma. Non hai proxecto de liberdade e democracia sen parella reivindicación da nosa identidade nacional e autogoberno.
Porén, a historia tamén nos obriga a mirar cara ás sombras. O fracaso de 1846 non foi só froito da superioridade numérica do xeneral Concha. Existiron graves erros militares que non podemos obviar. Mentres o elemento cívico galego vibraba cunha pulsión galeguista e democrática, parte da oficialidade sublevada, liderada por un Solís dubitante, vía en Galicia unha simple plataforma estratéxica para un pronunciamento militar en clave española. Para algúns militares, a loita era unha táctica de partido; para os civís, era unha razón de ser. Esa desconexión -o ferro que non quixo ser lume- condenou a batalla de Cacheiras antes de que se disparase o primeiro canón.
Aquel exército que se detivo en Lugo e Santiago, que non foi quen de abrir as portas da liberal Coruña e que perdeu o factor sorpresa mentres Madrid organizaba a represión, personifica a traxedia de quen non acaba de crer no país que defende. Mentres Faraldo escribía que Galicia rexurdía non poucos xefes e oficiais (non así os galegos suboficiais e tropa) agardaban un sinal da Meseta que nunca chegou. O desleixo estratéxico foi, en realidade, unha falta de fe nacional.
Con todo, abril de 1846 deu como resultado a conciencia de país, que viu naqueles militares asasinados a mártires da liberdade, como os galeguistas da Coruña de 1904 escribiron no monumento da vila carralesa construído na altura. Se hoxe entendemos Galicia como unha entidade política e non como unha mera expresión xeográfica, é grazas a que Terrazo e Faraldo foron quen de institucionalizar a rebeldía. Aquela Xunta Superior foi o noso primeiro ensaio de autogoberno na Idade Contemporánea.
Cento oitenta anos despois, o reto segue a ser o mesmo: evitar que o ferro das estruturas alleas volva arrefriar o lume da nosa vontade colectiva. Porque a historia apréndenos que Galicia só avanza cando o pensamento e a acción camiñan baixo o mesmo paraugas de país, sen desleixos, sen subordinacións e coa mirada posta na nosa propia soberanía. Cando liberdade, benestar e autogoberno van xuntos.
Que este abril non sexa só de flores, senón -tamén- de memoria política activa.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
Baixo o título “A guerra en Oriente Medio. Do xenocidio en Palestina á agresión a Irán”, o analista internacional Duarte Correa ofrecerá unha intervención centrada na evolución do conflito, o impacto humanitario e as implicacións xeopolíticas da escalada bélica na rexión.
