Este ano tocoulle a Galicia a honra de artellar a edición 2026 de EsLibre, Congreso de Cultura e Software Libre, desenvolta en Melide os pasados 17 de 18 de abril. En realidade, foron as asociacións Melisa e GalPon (Asociación de usuarios de software libre da Terra de Melide e Grupo de Amigos de Linux de Pontevedra) as que se moveron para que Galicia fora, unha vez máis, terra de acollida. Neste caso, de xente que procura a liberdade a través da selva de espazos dixitais valados como propiedade e cotos de caza polas grandes empresas que nos rodean.
Nun mundo onde a propiedade (nosa) desaparece na rede para ser as ‘nosas’ cousas (entre outros, datos, lembranzas, movementos, fotos…) inmediatamente usadas por empresas sen pedirnos permiso -ou obrigándonos a darllo, ou mesmo apropiándose delas- a liberdade na rede, e en xeral, a liberdade dixital, é algo que temos que construír. Algo que, normalmente de xeito metafórico, pero ás veces mesmo de xeito real, necesita pola nosa parte algo daquel ‘sangue, suor e bágoas’ que pediu Churchill ó exercer o liderado na guerra mundial. E máis aínda, necesita de comunidade, organización e traballo nunha situación onde prima a desigualdade entre as partes. Como exemplo, capital e poder están localizados con precisión no campo das apropiacións e restricións.
En Melide, charlas, obradoiros, espazos de demostración, mesas de comunidades e actividades participativas foron compartidas por xente interesada no coñecemento aberto e conxunto, xa foran usuarios, perfís técnicos ou público xeral. Alí se compartiron experiencias, teceron redes ou impulsaron proxectos, creando valor para toda a comunidade, estivera ou non ali presente ou representada. Pois neste caso ‘aberto’ non significa só que se puidera ir, senón tamén que se puido participar sen custe, e sobre todo que as miras coas que se fai o congreso abranguen a todas as persoas, á humanidade, sen fronteiras nen aranceis. Unha apertura que mesmo se estende a campos máis aló dos límites definidos no título, facilitando a liberdade tecnolóxica ou, sinxelamente, a liberdade procurada en comunidade.
No caso do grupo que nos presentamos en conxunto a EsLibre, amarinha.gal, as actividades promovidas estaban relacionadas coa soberanía dixital e a construción conxunta da mesma co entorno que nos arrodea. Dende dar a coñecer o que estamos a facer na bisbarra ribadense a un obradoiro para axudar desenvolver as propias inquedanzas dos asistentes, tendo claro que non estamos preocupados por unha grande repercusión senón pola medida humana, preferindo aportar un pouco de ansia de liberdade e desenvolvela a través do coñecemento con aqueles estratos da sociedade que a miúdo non o reciben. Alí expuxemos a nosa primeira acción, a instancia amarinha.gal como xerme de rede social asociada á nosa bisbarra no universo Mastodon, ó igual que a nosa última actividade, un ‘repair café’, obradoiro de reparación que tivemos a sorte de axudar a poñer en marcha case todos os aparellos que foron levados alí por persoas diversas con ese fin. Isto último foi posible aproveitando o préstamo de espazo e material do CIFP Porta da Auga, o apoio na organización e seguro de Enxeñeiros sen Fronteiras ou a compañía de amigos especialistas en campos diversos, da mecánica á costura.
Retomando as últimas palabras a modo de resumo de filosofía de amarinha.gal e EsLibre: pódese ser libre sen unha rede de amigos?
A proba, organizada polo CP Altrúan, reuniu máis de 130 palistas dos seis clubs lucenses de augas tranquilas que participan na competición: o propio Altruán, o CD San Ciprián, o Club Kayak Foz, o CP Viveiro Urban Hotel, o Cidade de Lugo e o Club Fluvial de Lugo. O deputado de Mocidade Daniel García entregou os premios da proba, na que Club Fluvial de Lugo, Cidade de Lugo e Altruán coparon o podio por equipos. A Copa Deputación de Piraguismo, que conta de 6 regatas, organízase no marco da colaboración que a Vicepresidencia da Deputación de Lugo mantén coa Federación Galega de Piragüismo para a promoción deste deporte, ofrecendo aos clubs a posibilidade de participar en competicións federadas nas súas comarcas e contribuíndo así á consolidación de equipos de base.
Malia a intensa calor, o pavillón encheuse de público para gozar das actuacións das numerosas alumnas, que ofreceron exercicios individuais, por parellas e en grupo, destacando pola súa beleza e dificultade técnica ao ritmo da música escollida. Ao remate, a concelleira Ana Rubal entregou medallas ás participantes, que tamén agradeceron o traballo e os valores transmitidos pola súa monitora, Lorena Fernández. Lémbrase que a festa de clausura das Escolas Deportivas terá lugar o luns 29 ás 19:00 horas, nun acto conxunto co Concello de Alfoz, no que haberá diversas actividades de celebración e a entrega de diplomas.
A cantante e instrumentista asturiana Mónica Acevedo actuará en formato solista, mentres que o equipo do local ofrecerá un menú especial con pratos como o tartar de xarda, gañador do “Ribadeo Sabe”, gazpachuelo de tempada, lomo de sardiña con berenxena afumada, cóctel de lagostinos, bonito de Burela con melocotón asado e sopa de cebola, e solombo de porco celta con xudías tenras. A cita comeza ás 21:15, con prazas limitadas e reserva imprescindible.
A xornada incluíu tamén o IV Torneo de Pádel, que continuará durante a fin de semana. O evento, organizado polo Concello xunto con ASAPA e Miño Vivo e coa colaboración da Xunta, recupera unha iniciativa nacida hai catro anos a petición da mocidade, coa intención de consolidala no tempo. O tenente de alcalde, Marcos García Lombardero, destacou a alta participación —catro veces maior ca na primeira edición— e agradeceu a implicación de entidades, colaboradores e asistentes, así como a presenza de representantes da Xunta, do Parlamento e da Deputación.
Adultos, nenos, familias, grupos de amizades fixeron o percorrido nun día espectacular de sol e cunha temperatura de 26º á hora da saída. Acudiron á cita o presidente provincial da AECC, José Manuel Rozas, o alcalde de Ribadeo, Dani Vega, as concelleiras e concelleiro ribadenses, Marta Saiz, Begoña Sanjurjo, Elena Sierra e Francisco José Silvent, a presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, así como representantes da AECC de Ribadeo coa súa presidenta, Tea Martínez, á cabeza. A II Andaina Ribadeo en marcha contra o cancro contou co patrocinio de Solán e Acisa Ribadeo e coa colaboración do Concello de Ribadeo, Eroski e 2M.
A partir das 19:45 horas abrirán a xornada o Cuarteto Illa Pancha e Tradigalu, mentres que desde as 20:00 horas se poderán degustar hamburguesas á parrilla, bocadillos de panceta e chourizos asados. Xa pola noite, ás 21:30, tomarán o relevo Mi Rollo es el Rock, antes da tradicional fogueira de San Xoán, prevista para as 00:00 horas. A celebración, organizada por A Rebolaxe coa colaboración do Concello de Cervo e a Deputación de Lugo, inclúe tamén o sorteo dunha paleta de cocho e contará con aparcamento habilitado no Estanco da Praia do Torno.
Pasada a medianoite, un vehículo saíuse da vía na N-634. Como consecuencia do impacto, tres persoas resultaron feridas. Da asistencia sanitaria ocupáronse os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 e os axentes da Garda Civil de Tráfico da seguridade na vía. Os Bombeiros de Barreiros tamén acudiron, sen embargo, ningún dos feridos estaba atrapado.
