Ribadeo, 24 de xullo de 2026. A xira de Santa Cruz terá lugar os días 1 e 2 de agosto. Os pregoeiros da edición de 2026 serán Pablo Díaz e Olga Kirk. Esta festa de interese turístico de Galicia foi presentada a carón do monumento ao gaiteiro.
A presidenta da asociación Amigos da Gaita, organizadora do evento, Noelia Barrera, dixo que “para a xente de Ribadeo e a nosa asociación representa un gran punto de encontro do verán para honrar á música tradicional e á figura do gaiteiro”. E subliñou que “a xira de Santa Cruz nos últimos anos recuperou o seu espírito orixinal, un encontro de moitas familias, un ratiño de convivencia, de honrar á música tradicional e á nosa cultura”.
Noelia Barrera detallou o programa: “o festexo comeza o sábado co pregón no Parque San Francisco. Contamos como pregoeiros cunha parella de luxo que son Pablo Díaz e Olga Kirk. Son os referentes da música tradicional, da investigación e a salvagarda da nosa identidade cultural. Como compiladores de música de baile tradicional o seu camiño tamén os achegou ata A Mariña, por iso creemos que son uns pregoeiros de luxo. A continuación terá lugar a actuación das escolas e ao rematar para continuar a festa estará a Charanga Tres Pés amenizando as diferentes rúas de Ribadeo. Logo o día grande, que é o domingo, comezará con pasarrúas ás 11:30 da mañá a cargo dos cuartetos Illa Pancha, Fol do Raxal e Axeigo polas distintas zonas da vila. Ás 12 haberá unha mostra das escolas no Cantón dos Moreno. E unha vez rematadas as actuacións chega o momento de subir ao Monte de Santa Cruz, no que como todos os anos, as familias e os grupos de amigos se reúnen para xantar. No medio da tarde farase a ofrenda floral ao gaiteiro e poderase seguir a festa cos concertos de Tumba e Dalle, Axeigo e Alana. Este ano tamén contamos coa colaboración da Comisión de Festas de Ribadeo, que poñen unha barra e música para seguir a festa”.
E engadiu: “desde a asociación de Amigos da Gaita animamos a todas as familias e grupos de amigos a subir á xira a pasar un dia estupendo rodeados de bo ambiente e apostando pola nosa cultura”.
A concelleira de Cultura, Begoña Sanjurjo, lembrou que esta romaría se ven celebrando desde o ano 1965, animou a participar nesta cita e agradeceu o apoio económico da Xunta de Galicia “para que poidamos celebrala como se merece. Mestúranse nela convivencia, comida, boa conversación e a mellor música galega á sombra do monumento ao gaiteiro, que representa a todas e todos os que loitamos por preservar a música tradicional. Agardamos que a veciñanza ribadense suba e goce desta festa. Vémonos en Santa Cruz”.
Na presentación da xira de Santa Cruz participaron representantes da asociación Amigos da Gaita acompañados polo alcalde, Dani Vega, e as concelleiras de Cultura e Turismo, Begoña Sanjurjo e Marta Saiz.
O grupo, composto por cinco mulleres e sete homes cunha media de 26 anos, foi recibido pola subdelegada do Goberno, Olimpia López, que lles agradeceu o compromiso co servizo público e destacou o papel esencial da Policía Nacional na seguridade cidadá. Oito axentes estarán na Comisaría de Lugo, dous en Monforte e dous en Viveiro. Ao finalizar as prácticas, escollerán destino definitivo segundo a puntuación obtida no proceso selectivo.
A iniciativa busca poñer en valor a diversidade cultural do municipio a través da gastronomía, convidando ás persoas de diferentes países a elaborar pratos típicos que se ofrecerán de forma gratuíta ao público. O Concello asumirá o custo dos ingredientes e asignará a cada participante un posto identificado co seu país de orixe. As inscricións poden realizarse ata o 29 de xullo enviando un correo a feiras@vilalba.es. Rouco chamou á participación para seguir construíndo unha Vilalba aberta e integradora, nunha feira que quere consolidarse como espazo de convivencia e dinamización da feira tradicional.
Ata o 4 de agosto poderán realizarse as renovacións, mantendo as tarifas aprobadas en asemblea: 200 € e 250 € para adultos, e acceso gratuíto para menores grazas ao convenio coa Fundación Imdecum, con opción voluntaria de abono infantil por 40 € con reserva de asento. A partir do 5 de agosto activaranse as novas altas. Os abonos poderán tramitarse a través de CLUBER ou presencialmente na oficina do club, con horario de mañá e tarde en xullo e só de mañá en agosto.
A Presidenta Carmela López destacou o valor deste produto emblemático da Mariña e o traballo do sector pesqueiro. Rocío Rivera e Herminia Pernas puxeron en valor a tradición mariñeira de Burela e o papel dos mariñeiros da Moncloa. O público degustou 450 tapas elaboradas con bonito nunha xornada que serviu de escaparate desta cita gastronómica e de convite a visitar Burela a próxima fin de semana.
As crianzas desfrutaron dunha refrescante xornada con inchables e xogos acuáticos na contorna do complexo deportivo da Veiga.
Trátase dunha mostra de 28 fotografías de gran formato do naturalista Ezequiel Martínez que reivindica a diversidade e a conservación da fauna salvaxe. A iniciativa, organizada polo Concello da Pastoriza en colaboración con ABANCA e Afundación dentro do proxecto Corrente cultural, poderá visitarse de balde ata o 26 de agosto. As imaxes, acompañadas de textos divulgativos elaborados por especialistas de Naturnova, amosan especies emblemáticas como o oso pardo, a cegoña, o cervo ou a aguia imperial, convidando a reflexionar sobre a importancia de protexer o patrimonio natural.
