Foz, 10 de agosto, 2026. A asociación cultural A Pomba do Arco organiza o xoves 13 de agosto ás 20:30 horas no salón de actos do Cenima de Foz a presentación do libro de Martín Fernández Vizoso, Memoria de Mariñas, que recolle 128 traballos sobre a emigración da comarca ao continente americano. O volume permite reconstruír unha parte substantiva da diáspora mariñá de finais do século XIX e das primeiras décadas do XX, introducindo chaves analíticas para unha análise do fenómeno migratorio
A práctica totalidade dos concellos da comarca da Mariña están presentes na investigación de Fernández Vizoso. Na mesma, aparecen recollidos estudos referidos a persoas de diversos municipios da comarca onde nos achega historias de emigrantes, de exiliados e de persoas que desenvolveron unha parte da súa vida no continente amarícano. Neste punto, recupera a memoria daqueles mariñás que participaron nas guerras coloniais de 1898 en Cuba e Porto Rico.
O traballo de Fernández Vizoso é máis cunha historia da emigración mariñá. No mesmo recupérase a memoria da masonería con achegas á loxia existente en Viveiro e aos grupos masóns que actuaron en Vicedo. Na mesma liña, rescátase o labor daqueles emigrantes orixinarios da comarca que xogaron un papel chave na posta en marcha das institucións culturais galegas a comezos do século XX, destacando a súa contribución á creación da Real Academia Galega.
A represión franquista ocupa un lugar neste volume de Fernández Vizoso que se pública coincidindo co 90 aniversario do comezo do xenocidio galego. Neste sentido, ocúpase do exilio mariñán en México, recuperando a vida de José Rodríguez Cociña mais tamén dos irmáns ribadenses Ramón e Carlos Rodríguez Conde, de María Tobío e de Xoán López Dura, persoa ligada a Ribadeo, que fixo parte dos refuxiados que marcharon no barco Ipanema.
A investigación de Fernández Vizoso recupera a memoria dunha familia de Viveiro duramente represaliada, os Ladra Pérez, unha parte da cal rematou asasinada nos anos da guerra, outra exiliouse en Uruguai e unha terceira ficou en Viveiro. Na mesma dirección, achégase a represión padecida pola familia Iglesias Escourido, da que era membro o guerrilleiro de Covas (Viveiro) Jesús Iglesias Escourido, popularmente coñecido por “Tizón”. Sete membros desta familia remataron no campo de concentración do Arnao, no concello das Figueiras.
Martín Fernández Vizoso, xornalista e investigador, é veciño de Cangas e autor dunha amplía bibliografía sobre a historia da comarca da Mariña, á que xa ten dedicada catro volumes e centos de artigos en diversas publicacións. Colaborador en diversos medios de comunicación, mantén unha relación de hai perto de tres décadas coa Pomba do Arco, sendo conferenciante en diversas ocasións nas xornadas de historia.
Ocorreu escasos minutos despois das 15 horas deste domingo, e foron recollidos pola embarcación Salvamar Shaula, de Salvamento Marítimo. Atopábanse subidos a unha balsa inchable na praia de Basteira, na Pedra (Cariño), foron arrastrados pola corrente e eran incapaces de retornar á beira. Dúas persoas metéronse na auga tratando de rescatalos, sen éxito. Ao final, a embarcación de rescate de Salvamento Marítimo recolleu aos menores e levounos ilesos ata o porto de Cariño. Ademais de a Salvamento Marítimo, desde o 112 Galicia informouse ao Servizo de Gardacostas de Galicia e aos axentes da Garda Civil.
O Campo de Fútbol de As Valgas acolleu as actuacións de Netos de Bandim, chegados desde Guinea Bissau; da Philippine Performing Arts Company, das Filipinas; e do grupo anfitrión O Arco da Vella. Un encontro único de culturas, ritmos e emocións que pechou unha noite inesquecible.
Alí salientou o papel que desenvolve este evento no impulso dos produtos agroalimentarios de proximidade, ao tempo que favorece as canles curtas de comercialización. Destacou tamén a importancia deste mercado, considerado como un dos máis antigos da provincia de Lugo, xa que ofrece unha ampla mostra dos principais oficios de artesáns da Idade Media. Ademais, permite aos asistentes gozar de actividades variadas e degustar produtos agroalimentarios diversos.
A institución provincial colabora con ambas citas, organizadas pola Asociación Cultural Amigos da Liga Santaballesa, cunha achega económica de 4.000€. García Porto recalcou que “estes eventos son un exemplo de como a historia da emigración pode converterse nun atractivo turístico de calidade, capaz de atraer visitantes e de reforzar o orgullo de pertenza da veciñanza”.
O evento incluirá espicha, queimada, brujo con conjuro e sesión DJ. O prezo é de 50 euros por persoa, con reserva previa no 611 185 336 e prazas limitadas. A organización lembra que “el 12 de agosto cuando caiga la noche la celebración continúa en Los Olivos… la noche culminará con una queimada elaborada por el Brujo Gonzalo, seguida de una sesión DJ para poner el broche final a una jornada inolvidable”.
En total foron ofertadas preto de 80 prazas de surf, piragüismo e vela, destinadas a nenas e nenos con idades comprendidas entre os 9 e os 15 anos. As escolas desenvolvéronse en diferentes quendas nos meses de xuño e xullo. O concelleiro de Deportes, Francisco José Silvent, subliñou “a importante participación da rapazada ribadense nas escolas deportivas de verán, que organizamos desde o Concello de Ribadeo coa axuda dos clubs que as impartiron. Queremos agradecer ás familias a confianza depositada nas nosas actividades, que lles serviron aos asistentes para practicar deporte na auga e para pasar uns días aprendendo e perfeccionando técnicas”.
A mostra sobre Mimina, que repasa a súa traxectoria vital e artística e o seu papel esencial na creación de Sargadelos como empresa cultural, amplía o seu período de apertura até o 12 de agosto grazas á cesión das instalacións por parte do Concello de Cervo. A exposición poderá visitarse todos os días de 12:00 a 14:00 e de 17:00 a 20:00, e tamén se poden concertar visitas noutros horarios ou para grupos chamando ao 636020514 (Lucía).
