UNHA CULTURA BANAL?
Inspiramos e expiramos, amamos e desamamos, bebemos e desbebemos, ying e yang, branco e negro, hipotecas e edéns, orquestras sinfónicas e martelos pneumáticos, berros e versos, baixamares e preamares, euforias e derrotas, altos e baixos, Helsinki e Tegucigalpa, a túa mirada de cordeiro degolado e os seus ollos de gata, Mourinho e Guardiola, os recordos e as esperanzas, a noite e o día, o silencio e a palabra, a Bolsa e a vida, cronopios e famas, os bos e os malos, apolíneos e dionisíacos…. Estou literario nesta mañanciña do sábado sabadete… pero vou falar de Cultura…ben si, non da cultura enciclopédica, e menos da que nos traen xuntas, concellos, deputacións e outras xentes de mal vivir, Quero falar da cultura real, de base, a que nos fai mais libres, mais cidadáns e mais persoas esteamos en Paris ou en calquera recuncho deste norte de Lugo.
Á recente publicación do libro de Vargas Llosa “A civilización do espectáculo” -o primeiro tras a concesión do Nobel-, publicáronse ultimamente numerosos artigos dedicados ao tan manoseado tema do significado e status da cultura, e en todos eles os termos descalificativos e as expresións apocalípticas non paran de sucederse.
Utilízanse termos como “decadencia”, “mercantilización” ou “vacuidade” para describir o estado actual da cultura, e con frecuencia fálase de “regreso á barbarie”, de “confusión da calidade coa cantidade”, cando non directamente de “apoloxía da ignorancia”.
Ante tales diagnósticos nada esperanzadores cabe adiantar dúas conclusións: (1) que a situación da cultura é paupérrima e desalentadora; e (2) que a inmensa maioría dos axentes implicados e expertos, ben na creación, ben na promoción de actividades culturais, é incapaz de albiscar a luz ao final do túnel.
A pesar de que o diagnóstico é unánime, cando se indagan os motivos que propiciaron esta alarmante crise cultural e as eventuais consecuencias para o conxunto da sociedade -que ninguén o dubide: a educación é un dos sectores máis damnificados desta crise-, as razóns xa non parecen ser tan claras nin evidentes.
Algúns apuntan á obsesión por converter todas as actividades culturais en diversión. É a chamada “cultura do entretemento”, que cita Vargas Llosa no seu libro, cultura cuxo único valor é o beneficio: “A cultura é diversión e o que non é divertido non é cultura”. Unha “cultura do entretemento” que concentra todos os seus esforzos en ofrecer un produto tan atractivo e suxestivo como fácil de esquecer.
Outros sinalan a imparable velocidade auspiciada polo auxe das novas tecnoloxías, que provocou unha nova forma de relacionarnos coa cultura. Os que cifran as causas do deterioro cultural neste acontecemento, denuncian que a pesar de que o acceso á información nunca foi tan sinxelo como na actualidade, dita accesibilidade non se traduciu nun aumento do coñecemento, e moito menos da cultura, entendendo por esta non só unha mera colección de saberes, senón tamén unha certa interpretación sobre a nosa “instalación” no mundo. A sociedade teledirixida, esa superabundancia de datos non só non contribuíu a mellorar os coñecementos e a sensibilidade da cidadanía, senón que en moitos casos deveu en “sub-información”.
Doutra banda, desde algúns sectores tamén se chama a atención sobre o feito de que esta banalización da cultura non debe separarse dunha indisimulada estratexia política que consiste no adoutrinamento dunha cidadanía acrítica e pasiva cuxas inquietudes non pasan do vello adaxio latino “panem et circenses”.
Con todo, quizais non resulte ocioso nin superficial engadir a estes debates un máis que recomendable exercicio de autocrítica, a entoación dun mea culpa colectivo que nos recorde a nosa responsabilidade neste asunto. Somos nós, os habitantes desta “Aldea Global” na que se converteu o mundo, os que consumimos eses produtos culturais que logo criticamos e aborrecemos, os que contribuímos coa nosa atención e o noso diñeiro a engraxar a diabólica maquinaria da que nos queixamos.
Otero Regal
Co sol ocultándose e a lúa asomando entre as torres de Donlebún, o músico e divulgador reivindicou o poder evocador e transformador do bravú fronte á morriña paralizante. Na sala de lectura da biblioteca, Souto explicou a evolución do rock bravú no imaxinario galego, evocando as músicas populares que acompañaron durante décadas os remolques dos pascualiños e os labores comunitarios, e lembrando a vitalidade de grupos como Skornabois, Diplomáticos de Monte Alto, Xenreira, Zënzar, Pinto de Herbón ou os Rastreiros. A boa lembranza da súa anterior visita levou ao artista a pechar a velada interpretando o “Himno de Ribadeo”, composto por Arturo Mogo, nun final cheo de afecto pola vila e pola súa identidade cultural.
O evento ofrecerá mel, produtos de tempada, artesanía, gastronomía e outras propostas locais. O Concello do Valadouro mantén aberto o prazo de inscrición para persoas e empresas expositoras, que poden presentar a súa solicitude na sede electrónica ou nas oficinas do Centro Socio-cultural, Xuvenil e da Terceira Idade “Manuel Lourenzo” ata o martes 6 de outubro, ou ata completar os postos dispoñibles.
Están organizadas por Acisa e financiadas pola Área de Medio Rural e Mar da Deputación de Lugo. 25 locais hostaleiros ofrecen tapas e racións en diversas preparacións. Acisa repartiu entre os establecementos 1.100 quilos de mexillóns para esta cita gastronómica. Ata Ribadeo se achegou o deputado Dani García, que estivo xunto á presidenta e o xerente de Acisa, Carmen Cruzado e Jesús Pérez, e os concelleiros ribadenses Martín Graña e Vicente Castro.
Neste espazo radiofónico Félix Jorquera falou coa alcaldesa de Lourenzá, Rocío López; co concelleiro de Cultura, Manuel Arango; con José Cuadrado, presidente da Indicación Xeográfica Protexida Faba de Lourenzá e pregoeiro desta edición da festa; co chef Pedro Barreira; e con Antonio Irimia, presidente do club VespaFaba & Clásicos, de Lourenzá. Por diante queda toda unha fin de semana chea de actividades arredor da faba de Lourenzá. Os organizadores animan a acudir a esta cita.
Os asistentes puideron coñecer de preto unha particular viaxe que parte de Ribadeo e percorre Galicia en 37 etapas bordeándoa e combinando ciclismo, patrimonio, cultura e paisaxe. Jorge Justo estivo acompañado polo alcalde de Ribadeo, Dani Vega, e por Pablo Mosquera, ex director do Hospital da Costa (agora Hospital Público da Mariña).
Unha peza de teatro físico e manipulación de obxectos para público infantil e familiar que aborda a meta máis soñada polo ser humano: voar sen ás. Venda de entradas: no teléfono 982560162, en horario, de 9 a 14,00 horas, ou no correo electrónico cultura@viveiro.gal ou na taquilla unha hora antes da función. A cita será ás 18h.
Neste curso a actividade estará dispoñible para as nosas pequenas Xoias e para alumnado externo, cunha sesión semanal, a cargo de Yasmin Toledo e Patrícia Sousa, do equipo de Segunda División. O alumnado poderá escoller o seu horario de adestramento entre os luns (16:00 h.-17:00 h., Vista Alegre) e os venres (19:30 h.-20:30 h., Monte Castelo). A actividade terá un custo de 6€/mes para o alumnado da escola laranxa e 24€/mes para o alumnado externo.
