Foz, 2 de agosto, 2023. As xornadas de historia de foz féchanse o xoves 4 as 20:30 cunha palestra sobre os motíns e as revoltas na Mariña do século XIX. Neste caso, a relatora é a doutora en Historia e profesora da Universidade de Compostela, Alba Díaz Geada. Díaz Geada, atesoura unha longa traxectoria como investigadora, con diversos traballos referidos, particularmente, ao período contemporáneo.
Alba Díaz Geada (1985) é Licenciada en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela (2008). Premio Nacional á Excelencia no Rendemento Académico Universitario. Realiza o Máster en Historia Contemporánea (2009) sendo Bolseira FPU no Departamento de Historia Contemporánea e de América da USC e recibe o Premio Extraordinario de Doutoramento e Accésit no Premio Miguel Artola pola súa tese de doutoramento “Mudar en común. Cambios económicos, sociais e culturais no rural galego do franquismo e da transición, 1959-1982″(2013).
As súas liñas de investigación son: historia agraria e historia social, movementos sociais, cambio social e cultural, franquismo e transición á democracia. Entre as súas publicacións destacan: (2011): O campo en movemento. O papel do sindicalismo labrego no rural galego do tardofranquismo e da transición (1964-1986), Servizo de Publicacións e Intercambio Científico, Universidade de Santiago de Compostela.
As décadas finais do século XIX foron ricas en protestas e motíns na Mariña. Neste sentido, coincidindo co importante ciclo de motíns en toda Galiza arredor dos anos de 1891 e 1892, na Mariña rexístranse motíns en Barreiros, Burela, Cervo, Lourenzá, Trabada e Ribadeo. A este respecto, Díaz Geada propón “reflexionar respecto da noción de “motín”, para logo aproximarnos ao estudo dos motíns de 1891 e 1892 na Mariña, a partir do contexto histórico da Galiza da época”.
O ciclo de motíns mariñáns arrancou o 25 de xullo de 1991 en Trabada. Unhas semanas despois, concretamente o 14 de agosto de 1991 a revolta chegaba a Barreiros, onde foi precisa a intervención da Garda Civil para derrotar a protesta. Poren, a prensa da época da conta dun primeiro motín en Ribadeo en xuño dese ano e doutro en Lourenzá a comezos do mes de xullo, cunha manifestación o día tres.
A situación de conflitividade mantívose durante meses, recollendo a Gaceta de Galicia no seu número de 24 de agosto de 1991 que “atópase en Rivadeo, unha compañía de infantería con motivo de restablecer e orde aos amotinados do concello de Barreiros, pola cuestión o aluguer de consumos”
O 23 de agosto de 1892 érguese Cervo reacciona diante dunha anunciada suba do imposto de consumos. Neste contexto, casa do concello será tomada polos veciños, sinalando EL Regional que botaron abaixo a porta a porta do pazo municipal, “onde as mulleres se apoderaron de todos os papeis que viron a man, rompéndoos e tirándoos uns ao río e outros ao camiño”. Unha vez tomado Cervo e Burela pola Garda Civil e os carabineiros comezou unha dura represión, que afectou, fundamentalmente, as mulleres”.
A maioría destes movementos estiveron dirixidos por mulleres. Nesta liña, a relatora aposta por “afondar no coñecemento deses motíns e, máis particularmente, investigar sobre o suxeito da revolta, para contribuír á problematización da súa interpretación histórica”. Precisamente, o protagonismo feminino nos motíns é unha constante en todas as formación sociais precapitalistas, como xa estudou o historiador británico Edward Palmer Thompson.
Dezaoito locais hostaleiros de Ribadeo, Rinlo e Vilaframil ofrecerán diversas preparacións ata o vindeiro domingo: en escabeche, en salpicón, en empanada, ao allo, á prancha, en albóndega, etc… Todas as propostas poden consultarse nas redes sociais de Acisa Ribadeo, que agradece “unha vez máis o apoio da OPP do Porto de Burela, que nos doou 90 quilos de cabala para estas xornadas, produto que entregamos de xeito gratuíto aos locais participantes. Achegámoslles así unha parte do peixe que empregarán nesta nova cita gastronómica na que tamén colabora o Concello de Ribadeo”. Ata o porto, ao restaurante Marinero, se achegaron este mediodía o director territorial da Consellería de Mar, Alexandre Piñeiro, as concelleiras ribadenses Montse Seijo, Elena Sierra e Begoña Sanjurjo, a presidenta de Acisa, Carmen Cruzado, o xerente do colectivo empresarial, Jesús Pérez, e o técnico de Acisa, Jorge Fernández, que puideron degustar as elaboracións realizadas por este establecemento hostaleiro.
Durante a xornada Lionel compartirá a súa experiencia no mundo da escrita, dando a coñecer os seus procesos creativos e as temáticas que caracterizan os seus libros. O acto incluirá un coloquio participativo cos asistentes do club onde poderán preguntar e intercambiar opinións co autor sobre o libro lido “A raíña das velutinas”.
O sábado terá lugar no Casino o III Showcooking, con cociña en directo e maridaxe de viños. O público poderá votar os seus pinchos favoritos e participar no sorteo dunha noite no hotel Marqués de Riscal. A entrega de premios será o luns 20 ás 19:00 h. O Concello e Destino Navia animan a veciños e visitantes a gozar desta cita gastronómica.
Haberá degustación diaria de ostras na carpa do porto. Concertos, showcookings, visitas guiadas e actividades mariñeiras. Lancha pola ría, exposición de maquetas e concurso fotográfico #somoslasostra2026, ademais propostas especiais en Acueo, La Casilla e Restaurante Peñalba.
A etapa, cun percorrido duns 150 quilómetros, partiu arredor das 11:30 horas e rematou en Barreiros, atravesando concellos como Xermade, Muras, Viveiro ou Foz. A proba reúne a equipos do ciclismo profesional internacional e sitúa a provincia de Lugo como escenario dunha das citas deportivas máis destacadas do calendario. O Goberno colabora no desenvolvemento da carreira a través das Forzas e Corpos de Seguridade do Estado, que velan polo correcto desenvolvemento da proba e pola seguridade de participantes e afeccionados.
As persoas interesadas poden anotarse ata o 24 de abril na Casa do Concello (Cervo) ou na Casa da Cultura (San Cibrao). A actividade está dirixida a persoas pensionistas empadroadas no municipio. Trátase dunha xornada pensada para compartir, celebrar e desfrutar en comunidade.
