O Museo Etnográfico fonsagradino será este sábado, 3 de agosto, o escenario da inauguración da mostra, que arrancará cun coloquio aberto á cidadanía e centrado na recuperación das lembranzas orais da guerra e da posguerra na comarca da Montaña
Lugo, 29 de xullo de 2024. O Deputado de Promoción Económica e Social, Pablo Rivera, presentou este luns no Pazo de San Marcos, xunto ao Alcalde da Fonsagrada e tamén Deputado de Medio Ambiente, Carlos López, a mostra Memoria oral na Fonsagrada: as coplas do comandante Moreno. Unha cita que se inaugurará este sábado, 3 de agosto, no Museo Etnográfico fonsagradino cun coloquio aberto á cidadanía e centrado na recuperación das lembranzas orais da guerra e da posguerra na comarca da Montaña.
“Exposicións deste tipo enriquecen e dignifican a nosa historia e a nosa sociedade”, subliñou Pablo Rivera, para quen “nunca está de máis recordar o que sucedeu para evitar que a historia se repita”. Destacou tamén o Deputado a importancia da tradición oral na cultura galega e na cultura da provincia de Lugo e agradeceu ao Alcalde ter pensado na Deputación para axudar coa difusión desta cita. “A historia hai que contala con obxectividade, pero é moi importante que os nosos fillos e os nosos netos saiban o que pasou”, apuntou.
Esta exposición, que poderá desfrutarse desde este sábado e ata o 31 de outubro no Museo Etnográfico da Fonsagrada, recolle o traballo de investigación coordinado pola doutora de Filosofía da Universidade de Oviedo, Noelia Bueno. Un labor que consistiu en xuntar, clasificar e ordenar as testemuñas da veciñanza, transmitidas mediante composicións orais ao longo dos anos, para reconstruír o asasinato dunha tropa de soldados antifranquistas, o Batallón Galicia.
Explicou Bueno durante a presentación que tivo lugar esta mañá que da primeira versión dos versos dedicados á morte do comandante Moreno -que atribúen ao militante de Izquierda Republicana Daniel Álvarez Ferreiro- a xente foi introducindo variacións propias da cultura oral. “Foi unha estratexia cultural para sortear a censura da época”, sinalou esta fonsagradina que iniciou o seu traballo de investigación no ano 2014 e que non dubida en sinalar que o suceso, coñecido como os crimes do Acebo, supuxo un “trauma colectivo” para a comarca.
A inauguración da exposición terá lugar o sábado 3, ás 10.00 horas, cun coloquio que durará ata o mediodía e no que participarán historiadores e expertos, pero que tamén dará voz aos veciños e veciñas da Fonsagrada e das zonas limítrofes para debater sobre o pasado, presente e futuro da memoria oral na fronteira asturgalaica.
Na presentación que tivo lugar en San Marcos participaron tamén o concelleiro fonsagradino Ricardo Parada, e o profesor de xeografía da Universidade de Oviedo Salvador Beato Bergua. A exposición, que organiza a Universidade de Oviedo en colaboración co Concello da Fonsagrada, conta cunha subvención do Ministerio de Memoria Democrática.
Ocorreu pasadas as 15:30 horas. Un traballador tivo que ser evacuado ao hospital logo de caerlle o tronco dunha árbore enriba mentres realizaba tarefas no monte en Cervo. Aínda que estaba liberado e consciente, precisaba asistencia sanitaria. Os profesionais de Urxencias Sanitarias de Galicia-061 trasladárono finalmente ao Hospital de Burela. Neste operativo tamén participaron a Garda Civil e a Policía Local de Cervo.
Subliñou o traballo colectivo, o papel do voluntariado e a participación de arredor de mil corredores. Tamén puxo en valor o impacto económico e social da proba e o apoio institucional que permite o seu crecemento, incluída a difusión en streaming que levou a CAMOVI e a Viveiro a todo o mundo.
O presidente, José Manuel Gómez Puente, destacou o bo tempo e o reencontro do grupo nun percorrido de 22 km entre Pedrafita e Triacastela. A próxima etapa será o 1 de maio, entre Triacastela e Sarria, e xa está aberta a inscrición no teléfono 623 22 68 25.
Ás doce en punto, tres foguetes —un por cada palabra do nome oficial— foron lanzados desde O Castrodouro, capital histórica do termo municipal e orixe da localidade, pois alí, hai 806 anos, Afonso IX concedeu o título de vila e todo un distrito que administrar; episodio histórico do que deriva o nome do concello. Os veciños reunidos mostraron a súa satisfacción pola recuperación da denominación histórica, afirmando moitos deles que nunca deixaran de empregar o nome completo. Do mesmo xeito, os maiores agradeceron aos impulsores da iniciativa a restitución do topónimo que a historia legou ao municipio alfocés.
Viveiro, 20 de abril, 2026. A proba volveu converter Viveiro nun punto destacado do deporte e da convivencia, ademais de supoñer un impulso económico para o municipio. María Loureiro destacou que a Camovi “é un exemplo de colaboración e esforzo colectivo, que sitúa Viveiro no mapa e dinamiza a economía local”. O Partido Socialista lembra o seu apoio histórico á carreira e reafirma o seu compromiso para seguir contribuíndo ao seu crecemento. O PSOE agradece tamén á veciñanza a súa acollida e implicación, fundamentais para que o evento continúe medrando ano tras ano.
Castro destacou o labor da Asociación e o potencial da tradición do ferro como motor económico, social e cultural para Riotorto, subliñando a importancia de impulsar iniciativas que garantan futuro para estes oficios. A Deputación de Lugo mantén unha colaboración estable coa entidade, cunha achega de 14.000 euros. No marco deste apoio, a Asociación avanzou na documentación dos oficios do ferro, catalogando ferramentas, técnicas e a historia das antigas “ferrerías de monte”.
O responsable provincial destacou "o traballo realizado pola organización ao longo destes anos para consolidar unha proba deportiva de primeiro nivel, que atrae tanto deportistas do máximo nivel competitivo como participación popular"
