Foz, 28 de xaneiro, 2025. ADEGA vén de presentar unha denuncia ante a Fiscalía Delegada de Medio Ambiente do TSXG contra o Concello de Foz, o servizo territorial de Enerxía e Minas de Lugo e o servizo territorial de Patrimonio Cultural de Lugo por incumprimento das respectivas competencias en relación ás denuncias de ADEGA contra a empresa Euroarce, polo inicio dunha explotación mineira de caolín dentro da zona ocupada polo xacemento arqueolóxico da Mina Romana da Espiñeira (Foz), incluída no catálogo do Patrimonio Cultural de Galiza e no do PXOM de Foz coa referenza GA2701902.
Fundamentos da denuncia: desleixo administrativo e posible “pelotazo”
-Industria consentiu o funcionamento desta explotación mineira, que data de 1955 e que debería ter sido caducada pola falla de actividade durante tantos anos, sen esixirlle nin unha avaliación ambiental nin un plan de restauración consonte o RD 975/2009, sobre xestión dos residuos das industrias extractivas e a rehabilitación do espazo afectado por actividades mineiras.
-Patrimonio Cultural non fixo valer as competencias que lle outorga a vixente Lei 5/2016, do Patrimonio Cultural de Galiza, en defensa dun ben arqueolóxico catalogado ao que a actividade mineira está a danar moi gravemente, xa que a explotación está dentro da zona de protección deste definida tanto no PXOM de Foz como na ficha arqueolóxica do Catálogo.
-E o Concello de Foz, a pesar da denuncia presentada por ADEGA, inhibiuse da súa responsabilidade de comprobar se a explotación mineira dispuña da correspondente licenza de actividade e de se existía unha declaración responsábel por parte da empresa Euroarce.
Na denuncia, ADEGA advirte tamén sobre a operación de especulación que poidera estar facendo a empresa ao iniciar a actividade mineira sobre unha parcela que podería quedar afectada polo futuro trazado da Autovía A-74, de Barreiros a Viveiro.
Aviso a navegantes fronte á permisividade coas empresas mineiras
Con esta denuncia ante o Ministerio Fiscal, ao que demandamos firmeza na defensa da legalidade ambiental, ADEGA agarda que sirva de seria advertencia ás administracións que consenten ás empresas mineiras todo tipo de irregularidades administrativas na tramitación dos dereitos mineiros e posteriormente fan a vista gorda fronte aos incumprimentos da lexislación de protección ambiental e cultural.
Con estes comportamentos, as administracións trasladan a mensaxe de que as mineiras non están obrigadas a cumprir coa mesma lexislación que obriga ao resto das administradas, e que actividade mineira pode saltarse os trámites e os condicionados ambientais que se lle esixen ás demais empresas e á cidadanía.
Esta denuncia serve tamén para chamar a atención sobre o concurso público de dereitos mineiros caducados que a D. X. de Planificación Enerxética e Minas vén de sacar sen ningunha limitación ou condicionado para empresas que, como Euroarce, incumpren manifestamente a legalidade vixente. É máis, mirando o tipo de recursos mineiros que na provincia de Lugo saíron a concurso, vemos que 13 dos 17 licitados son para explotación de caolín, co que semella feito a medida desta empresa.
E resulta alarmante que o mesmo técnico de minas, Carlos Martínez, que informou á D. X. de Patrimonio Cultural sobre unha inexistente Resolución de minas de Lugo delimitando a zona de protección da “Mina Romana da Espiñeira” e autorizando a actividade mineira, poida estar hoxe ao cargo da sociedade RDG (Recursos de Galicia), que precisamente vai informar sobre a adxudicación dos dereitos mineiros a concurso.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
