Hai agora 15 anos, o 28 de xuño de 2010, o Tribunal Constitucional (TC), históricamente un árbitro caseiro sempre refractario ao autogoberno das nacionalidades e próximo á interpretación extensiva dos poderes do Estado (moitas veces a medio de títulos transversais xenéricos, como a unidade de mercado, a garantía dos dereitos fundamentais das persoas ou do cumprimento das obrigas do Estado coa UE) declaraba substancialmente inconstitucional o Estatut previamente plebiscitado pola cidadanía catalá, o que sinalou un fito na definición centralista e unitaria do Estado español, amosando a falla de conexión coa realidade daquelas persoas de boa intención e vontade que pensaban, quizais canda o president Maragall, que outra España plurinacional era posíbel.
15 anos despois o mesmo TC español recoñece esta sentenza como motor reactivo dun procès que activou, pola súa banda, unha reacción xudicial desaquelada (nomeadamente nas Salas do Penal do Supremo-TS- e do Superior de Catalunya-TSJC- canda os Xulgados de Instrucción 1 e 13 de Barcelona).
O TC validou este 28-X, por unha maioría de 6-4 a constitucionalidade da amnistía que deixa sen efecto toda responsabilidade criminal xerada polas accións vencelladas do procès dende 2011, agás i) delictos dolosos de homicidio e lesións cualificadas, torturas e tratos inhumanos ou degradantes, ii) actos terroristas que causaran de xeito intencionado graves violacións dos dereitos humanos, iii) delictos alicerzados en motivacións racistas ou discriminatorias, iv) delictos contra a comunidade internacional ou de traizón, contra a paz e independencia do Estado e relativos á defensa militar sempre que houber unha ameaza efectiva e real de uso da forza contra o Estado e v) as malversacións cando tivesen como resultado un arrequecemento persoal do autor ou de terceiro ou atinxisen aos intereses financeiros da UE. Un perímetro moi acaído que requiriu da presión de JuntsxCat (que chegou votar en contra dun primeiro texto deficiente) e do bo traballo xurídico do devandito partido e de ERC que- aquí si- souberon deixar aparte as súas diferenzas e traballar xuntas.
Para o TC a amnistía é constitucional, pois que o que non fica constitucionalmente prohibido está permitido, agás que atente contra os dereitos fundamentais ou outros principios e valores constitucionais. Deste xeito, a respecto dos indultos xerais prohibidos na Carta Magna, o TC afirma a radical divisoria entre cadansúa natureza xurídica dos indultos (decisións do Executivo que remiten total ou parcialmente penas impostas por sentenzas definitivas) e as amnistías, que se alicerzan nunha lei aprobada polas Cortes Xerais e remiten tamén os antecedentes penais e constitúen causa para arquivar o procedemento en calquera fase na que se atope. Para o TC a amnistía tampouco vulnera dereitos fundamentais, nin o principio de legalidade nin a independencia do Poder Xudicial.
O TC recoñece que toda amnistía esixe excepcionalidade, como tamén recoñece a Comisión de Venecia de Consello de Europa. E a excepcionalidade, neste suposto, é a necesidade dunha completa acción restaurativa que repare as graves resultas que para a convivencia catalá supuxo a desaquelada represión do Goberno do Estado o 1-Ou e, nomeadamente os abusos propios da lawfare desenvolvidos polo TS e o TSJC cando moi concretos-e máis ben reducidos- órganos xudiciais da chamada “Audiencia Nacional” e de Catalunya. Unha lawfare que acadou, no caso do TS, a adopción de medidas cautelares de prisión sen alicerce ningún, condenas por delictos alleos á tradición xurídica europea e democrática, como a malversación impropia e a sedición e arbitrarias atribucións competenciais por mor de arbitrarias imputacións iniciais de delictos de rebelión.
Velaí a excepcionalidade da situación. Velaí a necesidade de restaurar a convivencia democrática, fanada por unha desaquelada resposta xudicial. Velaí a legalidade democrática da amnistía.
No acto impuxéronlles o birrete e entregáronlles diploma e orla. Despois cantaron unha canción para as familias asistentes. Houbo moitos aplausos e algunhas lágrimas de emoción.
A presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, destacou o carácter participativo da iniciativa, organizada xunto á Xunta e co apoio do Concello. O director xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, puxo en valor o traballo colectivo e a implicación das novas xeracións. O concerto estivo dirixido por Maximino Zumalave, coa formación Hércules Brass e Rosa Aneiros como mantedora. Ademais, anunciouse que a próxima edición estará dedicada a Xosé Neira Vilas.
O vendedor da ONCE Daniel José López Legaspi foi quen levou a sorte ao municipio desde o seu posto de venda situado na Praza Maior.
Trátase dun programa de actividades para a infancia e a mocidade que se desenvolverá en xullo e agosto con propostas educativas, deportivas e culturais pensadas para facilitar a conciliación familiar. A oferta inclúe ludoteca, talleres creativos e tecnolóxicos, deporte, contacontos e eventos comunitarios como o Mercado Infantil Solidario ou o Carnaval de Verano. As inscricións realizaranse do 1 ao 15 de xuño no Concello, con prioridade para menores empadroados. O programa reforza o compromiso municipal co apoio ás familias e cun verán activo e accesible para a mocidade do concello.
A comunidade educativa convida especialmente a antigos alumnos, mestres e familias a participar nesta xornada de reencontros e lembranzas.
A festa incorporou unha mesa doce decorada con temática de faros e unha sesión de coctelería dedicada á elaboración de vermús. As persoas asistentes recibiron ademais un detalle conmemorativo: unha botella de aceite de oliva virxe extra de Oleonavas, en homenaxe ás raíces familiares do propietario. O evento incluíu numerosos sorteos grazas á colaboración de diferentes empresas, con premios como comidas en O Noso Lar, na Bodega de Ana ou no Restaurante Nito, ademais de licores, paletillas e circuítos termais. Para esta ocasión preparouse tamén unha carta especial con táboas de carne e instalouse un mural conmemorativo no local. O establecemento agradeceu a fidelidade da clientela e o apoio da veciñanza ao longo desta década, fundamentais para acadar este aniversario tan significativo.
Tras máis de vinte anos dedicada ao debuxo científico, expón desde 2013 e a súa pintura, definida pola crítica como expresiva, colorista e próxima ao surrealismo, chegou xa a numerosos países europeos e americanos. 
