Viveiro, 14 de novembro, 2025. A Asociación de Veciños Valdeflores de Xunqueira, xunto cos veciños afectados pola riada do río Xunqueira o 18 de novembro de 2018, renderán este martes unha sentida homenaxe a Amparo Berdeal Camba, falecida afogada como consecuencia daquela traxedia.
Acto simbólico
Colocarase un ramo de flores no cruce das tres rúas xunto á Ponte Vella, como recordatorio de que, sete anos despois, as promesas seguen sen cumprirse e as solucións continúan nos caixóns. A subvención concedida para os arranxos caduca a mediados de 2026.
Memoria viva dun día que marcou o barrio
Poucos veciños esquecen aquel día no que tiveron que abandonar as súas vivendas e refuxiarse nas partes altas das casas. Para moitos, especialmente os maiores que habitan a zona histórica de Xunqueira, aquel momento quedará gravado para sempre e será transmitido ás xeracións futuras.
A pesar da dor, houbo cambios: algunhas persoas marcharon, outras restauraron as súas casas, e novos veciños chegaron ao barrio. A benvida é cálida, pero moitas vivendas seguirían a ser rehabilitadas se non fose polas trabas impostas por Augas de Galicia.
Promesas e proxectos pendentes
Hai tres meses, a Asociación reuniuse coa alcaldesa Mariña Gueimunde. Acordouse crear unha praza na zona da fonte, que será desprazada xunto co lavadoiro para permitir a construción dun túnel que desvíe as augas en caso de crecida e evite o colapso da Ponte Vella.
A obra xa foi adxudicada, expropiáronse as casas que se van derrubar, pero aínda falta ver os obreiros e as máquinas en acción. O proxecto coincide en gran parte co solicitado polos veciños.
Actuacións previstas:
• Derribo de tres edificios na zona máis afectada.
• Traslado do lavadoiro e da fonte preto da presa.
• Mantemento do caudal do río pequeno para regar o humidal.
• Redución da rúa dos Pelamios e rebaixa da zona do Camiño do Campo da Festa, como se fixo en Potes (Cantabria).
• Creación dun sendeiro fluvial ata o Camiño dos Muíños.
• Nova ponte no Camiño Real para facilitar o desaugue en épocas de chuvia intensa.
A histórica Ponte de Medio Punto será conservada, e construirase un túnel á súa dereita para mellorar o desaugue.
Reflexión sobre o uso do territorio
A riada puxo de novo en evidencia os erros na xestión do territorio e a falta de respecto polas zonas inundables. O río reclama o que é seu, e as imaxes dos danos son un recordatorio da necesidade de actuar con responsabilidade.
Problemas detectados:
• Especulación urbanística en zonas de risco.
• Cortes de madeira sen control.
• Recheos do cauce con troncos e maquinaria pesada.
• Falta de limpeza e mantemento do río.
A nova cultura da auga e o movemento Ríos con Vida reclaman unha limpeza urxente dos cauces: retirada de lixo, vexetación caída e elementos que obstaculizan o fluxo en épocas de crecida.
Chamamento á responsabilidade
Os ríos ensináronnos onde non debemos construír. Aprenderemos desta vez? Serán capaces os responsables de renunciar a desenvolvementos perigosos e planificar con criterio e precaución?
Neste triste aniversario, os veciños de Xunqueira lembramos con agarimo a nosa veciña Amparo e pedimos que se aceleren as actuacións prometidas. Porque… o prometido é débeda”.
Unha comedia orientada para público adulto dirixida por Cándio Pazó. Hora: 20.30. Sipnose: 1880, Curros Enríquez é denunciado polo bispo de Ourense por uns poemas do seu libro Aires da miña terra, un dos piares do Rexurdimento Galego. A pesar da opinión contraria do fiscal, un xuíz dá curso á denuncia e o célebre escritor é procesado e condenado.
A xornada comezou cun aperitivo no bar O Colorado, onde os socios se reuniron para o tradicional brinde previo ao xantar. O encontro continuou no Restaurante Asturias nun ambiente de fraternidade, gozando dun cocido digno de exaltación e dunha longa sobremesa. Durante a velada, os asistentes compartiron lembranzas e falaron das actividades que a asociación prepara para o futuro, nun ano no que Os Cacholeiros se achegan ao seu 35º aniversario. A entidade aproveita esta celebración para reivindicar unha vez máis os pratos tradicionais, elaborados con produtos locais e de tempada, e o labor dos establecementos hostaleiros do concello e da comarca.
A cita terá lugar ás 14.30 horas no Restaurante Louzao, en Area. A actividade, promovida polo Centro de Información á Muller e pola Delegación Municipal da Muller do Concello de Viveiro, está concibida como un encontro de convivencia e participación arredor do 8M. O prezo do xantar é de 50 euros. O Concello de Viveiro publicará nos vindeiros días a programación completa organizada con motivo do 8M.
A presidenta da Deputación, Carmela López, e outros cargos do PSdeG destacaron o valor do grelo como produto emblemático e subliñaron que iniciativas como esta impulsan a economía local, apoian ao sector produtor e reforzan a identidade do rural lucense.
O distintivo, concedido por ADEAC, recoñece a excelencia ambiental e a xestión sostible do territorio.En 2026 o programa acada cifras récord, con máis de 1.200 km de sendeiros en 154 municipios. A senda franquía destaca pola súa calidade paisaxística e ambiental, ao unir Castello e Porcía a través de acantilados, praias e espazos de alto valor ecolóxico. Este recoñecemento reforza o compromiso de El Franco cun modelo que combina conservación, educación ambiental e turismo sostible, situando o concello na rede estatal de itinerarios de excelencia. A entrega oficial das bandeiras será o 6 de marzo no Castelo de Cullera.
Sinalaron que conta cunha Indicación Xeográfica Protexida con case 70 hectáreas cultivadas, 194 produtores e máis de 215.000 kg certificados en 2025, cun valor superior aos 430.000 euros. Tamén subliñaron que forma parte dos 36 selos de calidade de Galicia e que festas como esta dinamizan o rural e favorecen a venda directa entre produtores e consumidores.
O Restaurante Oviedo-2 será o encargado de elaborar o caldo, o compango e as filloas de sobremesa. O acto incluirá tamén lectura de poemas e música, coa participación de Eli García-Bouso, que interpretará algunhas pezas inspiradas en Rosalía de Castro. O prezo do xantar será de 15 euros para socios/as e 20 euros para non socios/as. As persoas interesadas poden inscribirse enviando un correo a agrupacionfranciscolanza@gmail.com ou mediante unha mensaxe de WhatsApp ao 699 809 606.
