Ribadeo, 6 de xaneiro, 2026. A Agrupación Cultural Francisco Lanza desenvolveu ao longo de 2025 unha intensa programación cultural, combinando presentacións literarias, accións de dinamización lingüística, viaxes culturais e iniciativas que, pola súa boa acollida, están chamadas a consolidarse no tempo.
Durante o ano, a entidade promoveu a figura do Apalpador, con dúas representacións polas principais rúas de Ribadeo. Tamén conseguiu que numerosos fogares da vila e da contorna contasen cun almanaque en galego, nesta ocasión dedicado ao exvoto da Capela de Arante.
A Agrupación organizou un xantar de confraternización para homenaxear a Rosalía de Castro, inspirado no seu célebre poema sobre o caldo de gloria. Ademais, continuou coa súa liña de conferencias, incluíndo unha charla sobre a piratería ao corso vinculada á historia de Ribadeo.
No ámbito das saídas culturais, a entidade realizou viaxes ás Mariñas coruñesas (Sada e Betanzos), á Ribeira Sacra (Castro Caldelas, canón do Sil e Monforte), así como a Samos, Portomarín e novamente Monforte.
As actividades “Palabras na varanda” iniciaron o ano cun formato especial, acompañado dunha actuación musical polas rúas de Ribadeo a cargo das Erikas e Peluxías. A Agrupación celebrou tamén as súas tradicionais Xornadas de Historia Local, promoveu a lectura da versión en galego do novo volume de Astérix, Astérix en Lusitania, e lembrou a figura do mariñán e galego universal Manuel Lourenzo.
No eido formativo, puxo en marcha novamente as aulas de galego e portugués para o curso 2025–2026 e participou no Proceso Social Lingua Vital, impulsado pola Plataforma Queremos Galego.
A Agrupación expresa o seu agradecemento ás persoas que se achegan a Ribadeo para compartir o seu traballo, así como aos veciños e veciñas que colaboran activamente nas iniciativas culturais. O recoñecemento é especialmente para toda a veciñanza de Ribadeo e das comarcas mariñá e eonaviega, cuxo apoio constante é a razón de ser da entidade.
Relatorio de actividades 2025
Publicacións e materiais
• Edición do Almanaque 2025, ilustrado co exvoto da Capela de Arante.
Programación estable
• Paseos da Francisco Lanza, cada primeiro sábado de mes.
• Aulas de galego e portugués.
Presentacións de libros
• Entre a memoria e o esquecemento, de Guiomar Acevedo López.
• Entre a vontade e o destino, de Xosé Henrique Costas.
• Entre nós e o Eo, de Beatriz Pin e Antón Cando.
• A voltas co prato, libro do programa da TVG.
• A voz do mosquito, de Francisco García Novio.
• Maxicamente vella, eternamente nova. A literatura tradicional galega, de Carlos Callón.
• Cartas na escuridade, de Lois Pérez.
• A fraga dos teixos. Relato dun naturalista tolo, de Xosé Salvadores.
Actos culturais e celebracións
• Xantar de confraternidade. Celebración do Día de Rosalía.
• Proxección do documental Segadores da Órrea en terras de Castela. Unha historia de heroes.
• Día das Letras Galegas: actuación das Cantareiras e música das Erikas e Peluxías no marco de Palabras na varanda.
• Campaña “Un caravel, un libro”.
• Recomendación e apoio á estrea en Ribadeo da película Antes de nós, de Ángeles Huerta.
Conferencias
• José María Leal Bóveda: A piratería ao corso en relación con Ribadeo.
• XXIII Xornadas de Historia Local: As mulleres fronte á historia
• Mércores 16: Cultura, academia e ciencia.
• Intervencións de Carmen Rodríguez (Coral Polifónica de Ribadeo) e Montserrat Iglesias (farmacéutica e investigadora).
• Xoves 17: Mulleres resilientes nos séculos XVIII e XIX.
• Conferencia de Xosé María Leal Bóveda.
• Venres 18: A muller no agro galego: afouteza e perseverancia.
• Excursión a Samos, Portomarín e Monforte (Mosteiro de Samos e Pazo de Tor).
Audiovisual
• Proxección, en colaboración con Vacas Fracas, do documental Se canto é porque quero, producido pola Real Academia Galega e dedicado ás cantareiras.
Viaxes culturais
• Sada e Betanzos.
• Ribeira Sacra: Castro Caldelas, canón do Sil en catamarán e Monforte.
• Samos, Portomarín e Monforte.
Lingua e dinamización
• Participación no Proceso Social Lingua Vital.
• Promoción da edición en galego de Astérix en Lusitania.
Actividades en marcha para 2026
Como cada Nadal, a Agrupación iniciou a preparación do Almanaque 2026 e a difusión da figura do Apalpador, iniciativas que se desenvolverán ao longo do novo ano.
Convócase tamén a Asemblea Xeral de socios e socias, que terá lugar o venres 9 de xaneiro, ás 20:15 h en primeira convocatoria e ás 20:30 h en segunda, na Casa Sindical, coa seguinte orde do día:
1. Estado de contas.
2. Balance das actividades de 2025.
3. Programación para 2026.
4. Cota 2026.
5. Renovación da directiva.
6. Poder de representación para a presidencia.
7. Rogos e preguntas.
Agradeceu á Agrupación Hijos de Galicia e ao Ayuntamiento a súa acollida e puxo en valor o papel da emigración como embaixadora da vila. Rouco convidou a descubrir Vilalba e a súa identidade cultural e gastronómica, destacando produtos como o Queixo San Simón da Costa ou o Capón de Vilalba. Durante toda a fin de semana, a vila contará cun espazo propio na Praza do Kasko para promocionar os seus atractivos turísticos e reforzar a súa proxección fóra de Galicia.
Resultou gañador na categoría A, destinada a participantes de até 14 anos, Daniel Franco Fernández. Na categoría B, para maiores de 14 anos, a obra seleccionada foi a presentada por Maite Fernández Cendoya.
O Parque María Cristina da Caridá volverá encherse de oficios, sabores, música e tradición esta fin de semana, días 4 e 5 de xullo.
Xunto a este grupo de alumnos e profesores estiveron o alcalde, Dani Vega, e a concelleira de Seguridade, Montse Seijo.
Durante a súa estancia na capital, tiveron a oportunidade de coñecer o Senado, onde foron recibidos, entre outros representantes, polo senador lucense José Manuel Balseiro, veciño de San Cibrao e pola deputada no Congreso, Cristina Abades, que traballou durante anos na Casa do Concello. Balseiro deulles a benvida á Cámara e acompañounos nun percorrido polas súas principais dependencias, explicándolles o funcionamento da institución e o labor que desenvolven os senadores. O parlamentario agradeceu á asociación Terra-Mar a organización desta iniciativa, que contribúe a achegar as institucións aos cidadáns e a fortalecer os vínculos entre a Mariña e a representación que exerce a provincia de Lugo no Senado.
A mostra reúne imaxes tomadas en Galicia, Cataluña, Aragón, Andalucía, Senegal e Escocia, ofrecendo un percorrido pola biodiversidade e polos vínculos entre distintos ecosistemas. O fotógrafo, naturalista especializado en ornitoloxía, invita a contemplar a natureza cunha mirada pausada e consciente a través de 50 especies de fauna. Permanecerá aberta ata o 29 de xullo.
