A recente traxedia de Adamuz (Andalucía) e o peche xudicial da traxedia do Alvia (Compostela, 24 de xullo de 2013), canda a crise do tren de proximidade catalá de competencia aínda estatal (Rodalíes) veñen de pór no foco as deficiencias de mantemento e de medidas de seguranza da alta velocidade ferroviaria e o abandono do tren de proximidade e da liña convencional.
A xeometría non é neutra. Na política de infraestruturas a liña recta que sempre conduce a Madrid é a expresión máis depurada dun centralismo que, lonxe de se diluír co Estado das Autonomías, refinouse até se converter nunha sorte de “absolutismo ferroviario“. Galicia asiste a un modelo de Estado que prioriza o brillo da alta velocidade cara á capital do Estado mentres deixa que as veas internas do noso territorio —a rede convencional e as autovías de acceso— sufran unha isquemia crónica por falla de mantemento e visión de país. Como proba do desleixo do Goberno do Estado velaí os 368,7M€ orzamentados para a rede ferroviaria estatal na Galicia que ficaron sen executar entre os exercicios 2020 e 2024.
O pecado orixinal reside na concepción radial do Estado, un deseño borbónico do século XVIII que o século XXI elevou aos altares co AVE. Esta estrutura non busca vertebrar territorios, senón conectar a periferia co centro, convertendo a Madrid nunha inmensa ventosa que absorbe recursos, talento e dinamismo económico. Para Galicia, isto constitúe un cruel paradoxo: hoxe é máis doado e rápido chegar de Ourense a Madrid que conectar dignamente o norte e o sur do noso propio país, ou quitar Lugo e Ferrol do ostracismo ferroviario ao que foron condenadas.
A priorización do AVE non foi unha elección técnica, senón unha decisión política de prestixio e un monumental negocio para o capitalismo castizo do palco do Estadio Bernabeu. Mentres se enterraban miles de millóns de euros en túneles e viadutos para gañar quince minutos na conexión coa Meseta, a rede de proximidade (na Galicia un deserto) e a rede convencional ficaban no esquecemento. O resultado é un país de dúas velocidades: a da elite que viaxa en AVE e A da cidadanía que sofre a absoluta falla de servizos de proximidade e os grandes atrancos diarios dunha media distancia que non cubre as necesidades dun dos eixos máis dinámicos economicamente do Estado, sen frecuencias abondo e con sistemas de sinalización que herdaron a precariedade do século pasado.
Se o ferrocarril amosa as fendas do modelo, as estradas estatais son o espello do abandono. O colapso dos viadutos do Castro na A-6 (A Coruña-Lugo-Madrid) non foi un accidente fortuíto; foi a metáfora perfecta da fraxilidade dun Estado que sabe inaugurar pero que esquece conservar. Que a principal arteria de comunicación por estrada de Galicia coa Meseta permanecese anos truncada por un fallo estrutural nunha obra de apenas dúas décadas é un síntoma de alarma, canda o “parcheo” de fochancas xeneralizado na devandita A-6 e na A-52 (Vigo-Ourense-Madrid) . Que dicir do desastre das estradas estatais Lugo-Ourense (N-540) e Ribadeo-Lugo-Pontevedra (N-640)!! O mantemento ten sido por moitos anos esquecido nos orzamentos do Estado e a conclusión é que o sistema chegou ao seu límite de fatiga.
Galicia non necesita só ser unha parada na ruta cara a Madrid; precisa ser un nodo vertebrado en si mesmo. Cómpre fuxirmos da trampa da radialidade. O Estado entende Galicia como apéndice periférico. Os sectores económicos con potencial endóxeno son, para o Estado, prescindíbeis, polo que non se admite Galicia como suxeito económico con dereito a súa propia transversalidade. A política de infraestruturas ha deixar de ser unha ferramenta de baleirado territorial para se converter nun instrumento de equilibrio. Sen un investimento decidido na rede convencional e sen un plan de mantemento rigoroso que garanta a seguridade e a fluidez, o AVE non será o motor do progreso que nos prometeron, senón o cadaleito de prata dunha Galicia que languidece mentres mira, de esguello, como todo o ferro se funde en Madrid.
Cómpre abandonar a queixa retórica e pasar á acción xurídica e á esixencia competencial. O Estatuto de Galicia habilita á Xunta para asumir as estradas e ferrocarrís que decorran integramente polo territorio galego. A transferencia integral das competencias ferroviarias á Xunta de Galicia é unha necesidade de xestión para crearmos un Ente Ferroviario galego que sexa quen de dar un servizo de proximidade digno no Eixo Atlántico e nas nosas principais áreas urbanas. Tamén nos eixos A Coruña-Ferrol, Lugo-Ourense e Ferrol-Ribadeo. A delegación ao Poder Galego das competencias de xestión na conservación e mantemento da rede de estradas do Estado na Galicia, coa transferencia correspondente dos fondos orzamentarios precisos, tamén é unha prioridade.
Fronte á inacción dos Gobernos do Estado do PSOE e Sumar e da Xunta do PPdeG cómpre pormos na axenda pública galega estas prioridades, porque responden aos nosos intereses económicos vitais e ás esixencias da calidade de vida da nosa cidadanía.
As crianzas desfrutaron dunha refrescante xornada con inchables e xogos acuáticos na contorna do complexo deportivo da Veiga.
O campo de fútbol do Cascabeiro acolleu o pasado sábado a III Festa do Mexillón, organizada polo Celta Barreiros. Centos de persoas achegáronse a gozar dunha tarde de gastronomía e de música. En total foron servidas 670 racións entre veciñanza e visitantes, que saborearon mexillóns e lacón. Os organizadores amosasen satisfeitos da acollida: “estamos contentos pola boa resposta dos asistentes”. E tiveron palabras de agradecemento “para os Concellos de Barreiros e de Foz pola boa colaboración”.
Familias, amizades e persoas de todas as idades viviron cada xogada e cada aplauso, evidenciando que o fútbol é tamén unha oportunidade para fortalecer a convivencia e a unión da veciñanza. O municipio felicitou á Selección Española polo seu título mundial, un éxito histórico que fixo vibrar a toda a comunidade.
O acto está organizado pola Asociación de Irmandade Locudy, nunha proposta cultural que pon o foco na relación entre Galicia e Bretaña a través da figura de Castelao.
Era o único ocupante do vehículo. O 112 Galicia tivo coñecemento do accidente uns minutos despois das 10:00 horas deste domingo. Segundo indicou un particular, un coche caera por un desnivel duns 20 metros no quilómetro 2 da LU-P-6104. Desde a Sala de Operacións do 112 Galicia informouse ao Servizo de Urxencias Sanitarias de Galicia-061, aos Bombeiros de Barreiros, á Garda Civil de Tráfico e á Agrupación de Voluntarios de Protección Civil de Trabada. Unha vez no punto, os servizos de emerxencias indicaron que había unha persoa falecida, único ocupante do vehículo, sen que nada se puidera facer por salvarlle a vida.
A cita, consolidada como un referente do verán cultural no municipio, reuniu na Praza dos Campos á formación anfitriona do encontro, a Agrupación La Sidrina, de Lugones (Asturias) e o Grupo Folklórico Estampas de México. A programación continuou o sábado coa celebración do Festival Folklórico Infantil. Villares puxo en valor o labor que o grupo Mistura desenvolve durante todo o ano na conservación e difusión do patrimonio cultural galego, así como a importancia de iniciativas coma este festival “para manter vivas as tradicións e dinamizar a vida social e cultural dos nosos concellos”.
A eucaristía, un dos actos centrais das festas patronais de Foz, continuou coa tradicional procesión e coa ofrenda floral en memoria das persoas falecidas no mar. A mandataria provincial formou parte da comitiva xunto a numerosos veciños e veciñas, visitantes, membros da corporación municipal e a pregoeira desta edición, María Nelle Castro Neira, focense moi vinculada ás festas desde a infancia.
